Back to note

దేవతల, ఇతిహాస పాత్రల వ్యుత్పత్తులు (Gods and Epic Characters)

Free practice MCQs with answers and explanations for దేవతల, ఇతిహాస పాత్రల వ్యుత్పత్తులు (Gods and Epic Characters) in వ్యుత్పత్త్యర్థాలు (Etymology). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.

Q1Easy

"త్రినేత్రుడు" అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?

  1. A. ఆరు ముఖాలు కలవాడు
  2. B. వేయి కన్నులు కలవాడు
  3. C. నాలుగు ముఖాలు కలవాడు
  4. D. మూడు కన్నులు కలవాడు (శివుడు)
Answer & explanation

Correct: D — మూడు కన్నులు కలవాడు (శివుడు)

త్రినేత్రుడు = త్రి (మూడు) + నేత్రాలు కలవాడు, అంటే శివుడు. ఆరు ముఖాలు షణ్ముఖుడికి, వేయి కన్నులు సహస్రాక్షుడికి (ఇంద్రుడు), నాలుగు ముఖాలు చతురాననుడికి (బ్రహ్మ) చెందినవి.

Revise related study notes
Q2Easy

"గజాననుడు" అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?

  1. A. ఏనుగు ముఖం కలవాడు
  2. B. ఆరు ముఖాలు కలవాడు
  3. C. మూడు కన్నులు కలవాడు
  4. D. పది తలలు కలవాడు
Answer & explanation

Correct: A — ఏనుగు ముఖం కలవాడు

గజాననుడు = గజ (ఏనుగు) + ఆనన (ముఖం) కలవాడు, అంటే వినాయకుడు. ఆరు ముఖాలు షణ్ముఖుడికి (కుమారస్వామి), మూడు కన్నులు త్రినేత్రుడికి (శివుడు), పది తలలు దశకంఠుడికి (రావణుడు).

Revise related study notes
Q3Easy

"నీలకంఠుడు" అంటే ఎవరు?

  1. A. నల్లనివాడు (కృష్ణుడు)
  2. B. నీలమైన కంఠం కలవాడు (శివుడు)
  3. C. గంగను ధరించినవాడు
  4. D. మూడు కన్నులు కలవాడు
Answer & explanation

Correct: B — నీలమైన కంఠం కలవాడు (శివుడు)

నీలకంఠుడు అంటే నీలం (నల్లని) కంఠం కలవాడు, అంటే శివుడు. శివుడు విషం మింగినప్పుడు కంఠం నీలమైందని పురాణ కథ. గంగను ధరించినవాడు గంగాధరుడు, నల్లనివాడు కృష్ణుడు.

Revise related study notes
Q4Moderate

"గంగాధరుడు", "త్రిపురారి", "మదనారి" – ఈ పేర్లన్నీ ఎవరివి?

  1. A. విష్ణువు
  2. B. బ్రహ్మ
  3. C. శివుడు
  4. D. ఇంద్రుడు
Answer & explanation

Correct: C — శివుడు

గంగాధరుడు (గంగను ధరించినవాడు), త్రిపురారి (త్రిపురాసురుని శత్రువు), మదనారి (మన్మథుని శత్రువు) మూడూ శివుడి పేర్లు. విష్ణువు పేర్లు పద్మనాభుడు, మురారి, దామోదరుడు. బ్రహ్మ చతురాననుడు, ఇంద్రుడు సహస్రాక్షుడు.

Revise related study notes
Q5Moderate

"పద్మనాభుడు" అనే పదానికి వ్యుత్పత్తి ఏమిటి?

  1. A. నల్లనివాడు
  2. B. ఉదరమున తాడు కలవాడు
  3. C. మురుడు అనే రాక్షసుని శత్రువు
  4. D. నాభియందు పద్మం కలవాడు
Answer & explanation

Correct: D — నాభియందు పద్మం కలవాడు

పద్మనాభుడు = పద్మం + నాభి కలవాడు, అంటే విష్ణువు; ఆయన నాభి నుండి పద్మం పుట్టి బ్రహ్మ ఉద్భవించాడని పురాణం. నల్లనివాడు కృష్ణుడు, ఉదరమున తాడు కలవాడు దామోదరుడు, మురుడి శత్రువు మురారి.

Revise related study notes
Q6Moderate

"మురారి" అనే పదానికి వ్యుత్పత్తి ఏమిటి?

  1. A. మురుడు అనే రాక్షసుని శత్రువు
  2. B. త్రిపురాసురుని శత్రువు
  3. C. మన్మథుని శత్రువు
  4. D. దశకంఠుని శత్రువు
Answer & explanation

Correct: A — మురుడు అనే రాక్షసుని శత్రువు

మురారి = మురుడు (రాక్షసుడు) + అరి (శత్రువు), అంటే విష్ణువు లేదా కృష్ణుడు. త్రిపురాసురుని శత్రువు త్రిపురారి (శివుడు), మన్మథుని శత్రువు మదనారి (శివుడు). -అరి అంటే శత్రువు అనే సూత్రం ఈ మూడింటికీ వర్తిస్తుంది, ఎవరి శత్రువు అనేది తేడా.

Revise related study notes
Q7Moderate

"దామోదరుడు" అనే పదానికి వ్యుత్పత్తి ఏమిటి?

  1. A. నాభియందు పద్మం కలవాడు
  2. B. ఉదరమున తాడు (దామం) కలవాడు
  3. C. నీలమైన కంఠం కలవాడు
  4. D. వేయి కన్నులు కలవాడు
Answer & explanation

Correct: B — ఉదరమున తాడు (దామం) కలవాడు

దామోదరుడు = దామం (తాడు) + ఉదరం (పొట్ట) కలవాడు, అంటే కృష్ణుడు. బాల్యంలో యశోద ఆయన పొట్టకు తాడు కట్టిందని కథ. నాభియందు పద్మం పద్మనాభుడికి, నీలమైన కంఠం నీలకంఠుడికి (శివుడు), వేయి కన్నులు సహస్రాక్షుడికి (ఇంద్రుడు).

Revise related study notes
Q8Moderate

"మనసిజుడు", "చిత్తజుడు" ఎవరిని సూచిస్తారు?

  1. A. రావణుడు
  2. B. కుమారస్వామి
  3. C. మన్మథుడు
  4. D. వినాయకుడు
Answer & explanation

Correct: C — మన్మథుడు

మనసిజుడు, చిత్తజుడు రెండూ మనసులో పుట్టినవాడు అనే అర్థంతో మన్మథుడిని సూచిస్తాయి (మనసు/చిత్తం + జ). రావణుడు దశకంఠుడు, కుమారస్వామి షణ్ముఖుడు, వినాయకుడు గజాననుడు.

Revise related study notes
Q9Hard

సరైన జతలను గుర్తించండి. 1) షణ్ముఖుడు – ఆరు ముఖాలు కలవాడు 2) చతురాననుడు – నాలుగు ముఖాలు కలవాడు 3) సహస్రాక్షుడు – వేయి చేతులు కలవాడు

  1. A. 1, 3 మాత్రమే
  2. B. 2, 3 మాత్రమే
  3. C. 1, 2, 3
  4. D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation

Correct: D — 1, 2 మాత్రమే

షణ్ముఖుడు (ఆరు ముఖాలు, కుమారస్వామి), చతురాననుడు (నాలుగు ముఖాలు, బ్రహ్మ) సరైనవి కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. సహస్రాక్షుడు = సహస్ర (వేయి) + అక్ష (కన్ను), అంటే వేయి కన్నులు కలవాడు, ఇంద్రుడు. వేయి చేతులు కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.

Revise related study notes
Q10Hard

కింది వాటిలో విష్ణువు/కృష్ణుడి పేరు కానిది ఏది?

  1. A. గంగాధరుడు
  2. B. పద్మనాభుడు
  3. C. మురారి
  4. D. దామోదరుడు
Answer & explanation

Correct: A — గంగాధరుడు

పద్మనాభుడు, మురారి, దామోదరుడు విష్ణువు లేదా కృష్ణుడి పేర్లు. గంగాధరుడు అంటే గంగను ధరించినవాడు, అంటే శివుడు. కాబట్టి గంగాధరుడు విష్ణువుకు చెందడు. గంగాధరుడు శివుడి పేరు కాగా మిగతా మూడు పేర్లు విష్ణువు లేదా కృష్ణుడివి. దేవతల పేర్ల వ్యుత్పత్తి వారి లక్షణాల (గంగ, నాభి, తాడు, రాక్షస సంహారం) ఆధారంగా ఉంటుంది.

Revise related study notes
0/0correct · 0/10 done
Question 1 of 100 answered
Q1Easy

"త్రినేత్రుడు" అనే పదానికి అర్థం ఏమిటి?

Or practice the full chapter · revise this note