Free practice MCQs with answers and explanations for వ్యుత్పత్త్యర్థాలు (Etymology) (తెలుగు పదజాలం (Telugu Vocabulary)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఒక పదం ఎలా ఏర్పడిందో, ఆ పేరు ఎందుకు వచ్చిందో వివరించే అర్థాన్ని ఏమంటారు?
A. వ్యుత్పత్త్యర్థం (Etymology)
B. నానార్థం
C. పర్యాయపదం
D. వికృతి
Answer & explanation
Correct: A — వ్యుత్పత్త్యర్థం (Etymology)
వ్యుత్పత్త్యర్థం అంటే పదం యొక్క గుణం, పుట్టుక, పని లేదా లక్షణం ఆధారంగా ఆ పేరు ఎలా వచ్చిందో చెప్పే అర్థం. నానార్థం ఒక పదానికి ఉన్న అనేక అర్థాలు, పర్యాయపదం ఒకే అర్థం గల వేర్వేరు పదాలు, వికృతి మూల పదం యొక్క తెలుగు రూపం. కాబట్టి పదం ఏర్పడిన తీరును చెప్పేది వ్యుత్పత్త్యర్థమే.
పంకజం = పంకం (బురద) + జ (పుట్టినది), అంటే బురదలో పుట్టినది, ఇది పద్మాన్ని సూచిస్తుంది. పద్మం బురద నీటిలో పెరుగుతుంది కాబట్టి ఈ పేరు సరైనది. ఇతర ఐచ్ఛికాల అర్థాలు పద్మం యొక్క పెరుగుదల స్వభావానికి సరిపోవు.
-జ అంటే పుట్టినది అనే అర్థం (నీరజం, పంకజం, అగ్రజుడు). ధరించేది అనే అర్థం -ధర, శత్రువు -అరి, కన్ను -అక్ష అనే భాగాలు ఇస్తాయి. అందుకే వ్యుత్పత్తి వాక్యంలో "పుట్టినది" కనిపిస్తే -జ చివర ఉన్న పదం కోసం చూడాలి.
జలజం = జలం (నీరు) + జ (పుట్టినది) = నీటిలో పుట్టినది, అంటే పద్మం. అంబుజం కూడా అంబు (నీరు) + జ గా ఏర్పడింది. భూమి, అగ్ని, గాలి అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు.
నీరజం = నీరు + జ అంటే నీటిలో పుట్టినది. బురదలో పుట్టినది పంకజం, సరస్సులో పుట్టినది సరసిజం. అన్నీ పద్మానికే పర్యాయాలు, కానీ ప్రతి పదానికీ కొద్దిగా వేరే వ్యుత్పత్తి ఉంటుంది.
సరసిజం = సరసి (సరస్సు) + జ (పుట్టినది) = సరస్సులో పుట్టిన కమలం. నదికి, మేఘానికి దీనికి సంబంధం లేదు. పద్మానికి ఐదారు పేర్లున్నా అన్నిటి భావం నీటిలో లేదా బురదలో పుట్టినదే.
శశాంకుడు = శశం (కుందేలు) + అంకం (గుర్తు) కలవాడు, అంటే చంద్రుడు. చంద్రుడిలో కుందేలు ఆకారం కనిపిస్తుందనే నమ్మకం నుండి ఈ పేరు వచ్చింది. అమృతం ఇచ్చేవాడు సుధాకరుడు, రాత్రిని కలిగించేవాడు నిశాకరుడు, కాంతిని ఇచ్చేవాడు ప్రభాకరుడు.
ధరణి = ధరించేది, అంటే సమస్త ప్రాణులను, వస్తువులను భరించే భూమి. రక్షించేది అవని, కదలనిది అచలం, నీటిని ఇచ్చేది నీరదం. అందువల్ల భూమి పేర్లలోనూ ప్రతిదానికి వేరే వ్యుత్పత్తి ఉంది.
అచలం = అ (లేదు) + చలం (కదలడం) = కదలనిది, అంటే పర్వతం. నగం కూడా కదలనిది అని అర్థం. భూమిని ధరించేది భూధరం (ఇదీ పర్వతమే), నీటిని ఇచ్చేది నీరదం (మేఘం), రక్షించేది అవని (భూమి).