1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు – ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయి (1972 Judgment & Its Impact)
Free practice MCQs with answers and explanations for 1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు – ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయి (1972 Judgment & Its Impact) in ముల్కీ నిబంధనలు (Mulki Rules). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
1972లో ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చిన కేసు ఏది?
A. A.V.S. Narasimha Rao vs. State of A.P.
B. Kesavananda Bharati vs. State of Kerala
C. Director of Industries vs. V. Venkata Reddy
D. Minerva Mills vs. Union of India
Answer & explanation
Correct: C — Director of Industries vs. V. Venkata Reddy
అక్టోబర్ 1972లో Director of Industries vs. V. Venkata Reddy కేసులో సుప్రీంకోర్టు హైకోర్టు తీర్పును కొట్టేసి ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుబాటవుతాయని చెప్పింది. A.V.S. నరసింహారావు కేసు 1969 తీర్పుకు చెందినది; మిగతా రెండు ముల్కీకి సంబంధం లేని కేసులు.
1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు తర్వాత ఆంధ్ర ప్రాంతంలో మొదలైన ఉద్యమం ఏది?
A. విశాలాంధ్ర ఉద్యమం
B. చలో అసెంబ్లీ ఉద్యమం
C. సకల జనుల సమ్మె
D. జై ఆంధ్ర ఉద్యమం
Answer & explanation
Correct: D — జై ఆంధ్ర ఉద్యమం
1972లో ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయన్న తీర్పు తర్వాత, హైదరాబాద్‌లో ఆంధ్ర ప్రాంతం వారికి ఉద్యోగావకాశాలు తగ్గుతాయనే భావనతో ఆంధ్ర ప్రాంతంలో ‘జై ఆంధ్ర’ ఉద్యమం (1972-73) మొదలైంది. విశాలాంధ్ర ఉద్యమం 1956కు ముందు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు కోసం జరిగింది.
1972 ప్రారంభంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ఫుల్ బెంచ్ ముల్కీ నిబంధనల గురించి ఏమి తీర్పు ఇచ్చింది?
A. ముల్కీ నిబంధనలు చెల్లుతాయి
B. ముల్కీ నిబంధనలు ఇప్పుడు చెల్లవు
C. ముల్కీ నిబంధనలను పార్లమెంటు రద్దు చేయాలి
D. తెలంగాణకు ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఇవ్వాలి
Answer & explanation
Correct: B — ముల్కీ నిబంధనలు ఇప్పుడు చెల్లవు
1972 ప్రారంభంలో హైకోర్టు ఫుల్ బెంచ్ ముల్కీ నిబంధనలు ఇప్పుడు చెల్లవని తీర్పు ఇచ్చింది. అయితే అక్టోబర్ 1972లో సుప్రీంకోర్టు ఆ తీర్పును కొట్టేసి నిబంధనలు చెల్లుబాటవుతాయని చెప్పింది.
ముల్కీ నిబంధనల రద్దు చట్టం (Mulki Rules (Repeal) Act) 1973లో చేశారు. 1957 అనేది ముల్కీ నిబంధనల చట్టం (నివాస అర్హత) చేసిన సంవత్సరం; 1969, 1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల సంవత్సరాలు.
ముల్కీ నిబంధనల స్థానంలో తెచ్చిన వ్యవస్థకు రాజ్యాంగ రక్షణ కల్పించడానికి చేర్చిన ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 370
B. ఆర్టికల్ 356
C. ఆర్టికల్ 124
D. ఆర్టికల్ 371D (32వ సవరణ)
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 371D (32వ సవరణ)
ముల్కీ నిబంధనల స్థానంలో తెచ్చిన స్థానిక రిజర్వేషన్ వ్యవస్థకు రాజ్యాంగ రక్షణగా 32వ రాజ్యాంగ సవరణ ద్వారా ఆర్టికల్ 371D చేర్చారు. దీనికింద 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు వచ్చాయి. ఆర్టికల్ 370 జమ్మూ-కశ్మీర్‌కు, 356 రాష్ట్రపతి పాలనకు సంబంధించినవి.
1972 తీర్పు, తరువాతి పరిణామాల గురించి వాక్యాలు: 1) సుప్రీంకోర్టు తీర్పు అక్టోబర్ 1972 2) తీర్పు ఆధారం – 1919 నిబంధనలు ‘existing law’ 3) తీర్పు తరువాత తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2, 3 మాత్రమే
B. 1, 2 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మాత్రమే
అక్టోబర్ 1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు నిజాం కాలపు ముల్కీ నిబంధనలు రాజ్యాంగానికి ముందే ఉన్న ‘అమలులో ఉన్న చట్టం’ కాబట్టి చెల్లుతాయని చెప్పింది. తీర్పు తరువాత జై ఆంధ్ర ఉద్యమం వచ్చింది, తెలంగాణ రాష్ట్రం 2014లో ఏర్పడింది; కాబట్టి 3వ వాక్యం తప్పు.
క్రింది వాటిని కాలక్రమంలో అమర్చండి: 1) జై ఆంధ్ర ఉద్యమం ప్రారంభం 2) 1969 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు 3) ముల్కీ నిబంధనల రద్దు చట్టం 4) 1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు
A. 4, 2, 1, 3
B. 2, 1, 4, 3
C. 2, 4, 1, 3
D. 2, 4, 3, 1
Answer & explanation
Correct: C — 2, 4, 1, 3
1969లో నరసింహారావు తీర్పు (2), అక్టోబర్ 1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు (4), ఆ తరువాత జై ఆంధ్ర ఉద్యమం (1972-73) (1), 1973లో ముల్కీ రద్దు చట్టం (3). అందువల్ల 2, 4, 1, 3 సరైన క్రమం.
1972 తీర్పు తరువాతి పరిణామాల్లో సరిగా జతకానిది ఏది?
A. ఆరు సూత్రాల పథకం – 1973
B. ఆర్టికల్ 371D – 32వ రాజ్యాంగ సవరణ
C. రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు – 1975
D. జీవో 36 – 1972లో ముల్కీ రద్దు
Answer & explanation
Correct: D — జీవో 36 – 1972లో ముల్కీ రద్దు
జీవో 36 అనేది 1969 అఖిలపక్ష ఒప్పందం తరువాత నాన్-ముల్కీల బదిలీ కోసం జారీ అయినది; 1972లో ముల్కీ రద్దుతో దానికి సంబంధం లేదు. ఆరు సూత్రాల పథకం (1973), 371D (32వ సవరణ), 1975 రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు సరిగా జతకూడినవి.