ముల్కీ నిబంధనలు (Mulki Rules) · Practice MCQs

Correct: A — హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి చెందిన స్థానికుడు

‘ముల్క్’ అంటే దేశం లేదా రాజ్యం; ‘ముల్కీ’ అంటే ఆ రాజ్యానికి చెందిన స్థానికుడు. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు స్థానికులకే దక్కేలా చేసిన నిబంధనలనే ముల్కీ నిబంధనలు అంటారు. బయటి ప్రాంతం నుండి వచ్చినవారిని నాన్-ముల్కీ అంటారు, కాబట్టి ఆ ఎంపిక తప్పు.

Correct: B — దేశం / రాజ్యం

‘ముల్క్’ అంటే దేశం లేదా రాజ్యం. దీనినుంచే ‘ముల్కీ’ (రాజ్యానికి చెందినవాడు) అనే పదం వచ్చింది. ఉద్యోగం, శిస్తు, న్యాయస్థానం అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు; ఈ పదం స్థానికత భావనకు మూలం.

Correct: C — ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకు రక్షణ

హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు స్థానికులకే దక్కేలా చేసిన నిబంధనలే ముల్కీ నిబంధనలు. వీటి ఉద్దేశ్యం స్థానికులకు రక్షణ ఇవ్వడం, బయటివారి ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించడం. ఇవి భూ సంస్కరణలు, పన్నులు, ఫీజులకు సంబంధించినవి కావు.

Correct: D — సాలార్ జంగ్-1

ముల్కీ భావన సాలార్ జంగ్-1 (1853-1883) కాలంలో మొదలైంది. ఆయన పాలనా సంస్కరణల కోసం ఉత్తర భారతం, ఇతర ప్రాంతాల నుండి విద్యావంతులను నియమించడంతో స్థానికుల్లో అసంతృప్తి పెరిగి, సుమారు 1868 నుండి స్థానికులకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే ఆదేశాలు వచ్చాయని చెబుతారు.

Correct: A — ఏడో నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్

ముల్కీ ఎవరో స్పష్టంగా నిర్వచిస్తూ 1919లో ఫర్మానా (రాజాజ్ఞ) జారీ చేసినవారు ఏడో నిజాం మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్. ఈ ఫర్మానాతోనే ముల్కీ నిబంధనలకు స్పష్టమైన చట్టరూపం వచ్చింది. తరువాతి కోర్టు కేసుల్లోనూ ఇదే కీలకమైంది.

Correct: B — 15 సంవత్సరాలు

1919 నిబంధన ప్రకారం రాష్ట్రంలో పుట్టినవారు, లేదా కనీసం 15 సంవత్సరాలు నివసించి తమ సొంత ప్రాంతానికి తిరిగి వెళ్లబోమని అఫిడవిట్ ఇచ్చినవారు ముల్కీ అవుతారు. 12 ఏళ్ల నివాసం అనేది 1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో ప్రతిపాదించిన షరతు, ఇది వేరు.

Correct: C — వారూ ముల్కీలే

ముల్కీ తండ్రికి పుట్టిన సంతానం కూడా ముల్కీలేనని 1919 ఫర్మానా నిర్వచనం చెబుతుంది. అంటే వారు ప్రత్యేకంగా 15 ఏళ్ల నివాసం లేదా అఫిడవిట్ ఇవ్వాల్సిన అవసరం లేదు.

Correct: D — 1935

ముల్కీ నిబంధనలు కచ్చితంగా అమలు చేయాలని కోరుతూ 1935లో ముల్కీ లీగ్ ఏర్పడింది. 1919 అనేది నిజాం ఫర్మానా సంవత్సరం, 1952 నాన్-ముల్కీ ఉద్యమ సంవత్సరం. 1935 అనేది ఈ అంశం సంస్థాగత ఉద్యమంగా మారిన సందర్భం.

Correct: A — హైదరాబాద్ హైదరాబాదీలకే (Hyderabad for Hyderabadis)

ముల్కీ లీగ్ నినాదం ‘హైదరాబాద్ హైదరాబాదీలకే’. ‘నాన్-ముల్కీ గో బ్యాక్’, ‘ఇడ్లీ-సాంబార్ గో బ్యాక్’ అనేవి 1952 విద్యార్థి ఉద్యమ నినాదాలు. ‘జై తెలంగాణ’ తరువాతి తెలంగాణ ఉద్యమాల నినాదం.

Correct: B — నిజాం సబ్జెక్ట్స్ లీగ్

ముల్కీ లీగ్‌ను నిజాం సబ్జెక్ట్స్ లీగ్ (Nizam Subjects League) అని కూడా పిలుస్తారు. హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్, ఆంధ్ర మహాసభ, ఇత్తెహాదుల్ ముస్లిమీన్ వేర్వేరు సంస్థలు; అవి ముల్కీ లీగ్ కావు.