ముల్కీ అంటే ఏమిటి? – సాలార్ జంగ్ కాలంలో మూలం (Meaning & Origin of Mulki)

Correct: A — హైదరాబాద్ రాష్ట్రానికి చెందిన స్థానికుడు

‘ముల్క్’ అంటే దేశం లేదా రాజ్యం; ‘ముల్కీ’ అంటే ఆ రాజ్యానికి చెందిన స్థానికుడు. హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు స్థానికులకే దక్కేలా చేసిన నిబంధనలనే ముల్కీ నిబంధనలు అంటారు. బయటి ప్రాంతం నుండి వచ్చినవారిని నాన్-ముల్కీ అంటారు, కాబట్టి ఆ ఎంపిక తప్పు.

Correct: B — దేశం / రాజ్యం

‘ముల్క్’ అంటే దేశం లేదా రాజ్యం. దీనినుంచే ‘ముల్కీ’ (రాజ్యానికి చెందినవాడు) అనే పదం వచ్చింది. ఉద్యోగం, శిస్తు, న్యాయస్థానం అనే అర్థాలు ఈ పదానికి లేవు; ఈ పదం స్థానికత భావనకు మూలం.

Correct: C — ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో స్థానికులకు రక్షణ

హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు స్థానికులకే దక్కేలా చేసిన నిబంధనలే ముల్కీ నిబంధనలు. వీటి ఉద్దేశ్యం స్థానికులకు రక్షణ ఇవ్వడం, బయటివారి ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించడం. ఇవి భూ సంస్కరణలు, పన్నులు, ఫీజులకు సంబంధించినవి కావు.

Correct: D — సాలార్ జంగ్-1

ముల్కీ భావన సాలార్ జంగ్-1 (1853-1883) కాలంలో మొదలైంది. ఆయన పాలనా సంస్కరణల కోసం ఉత్తర భారతం, ఇతర ప్రాంతాల నుండి విద్యావంతులను నియమించడంతో స్థానికుల్లో అసంతృప్తి పెరిగి, సుమారు 1868 నుండి స్థానికులకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చే ఆదేశాలు వచ్చాయని చెబుతారు.

Correct: A — హైదరాబాద్‌లో కొద్దికాలం మాత్రమే ఉండి సొంత ప్రాంతానికి తిరిగి వెళ్లేవాడు

హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో పుట్టినవారు, ముల్కీ తండ్రి సంతానం, 15 ఏళ్లు నివసించి స్థిరపడతామని అఫిడవిట్ ఇచ్చినవారు ముల్కీలు. కొద్దికాలం ఉండి తిరిగి వెళ్లేవారు ఈ ప్రమాణాలను తీర్చరు కాబట్టి నాన్-ముల్కీగానే ఉంటారు.

Correct: B — సంస్కరణల కోసం బయటి ప్రాంతాల విద్యావంతులను నియమించడంతో స్థానికుల్లో పెరిగిన అసంతృప్తి

సాలార్ జంగ్-1 పాలనా సంస్కరణల కోసం ఉత్తర భారతం, ఇతర ప్రాంతాల నుండి చాలామందిని నియమించారు. దానిపై స్థానికుల్లో అసంతృప్తి పెరగడంతో స్థానికులకు ప్రాధాన్యమిచ్చే ఆదేశాలు సుమారు 1868 నుండి మొదలయ్యాయని చెబుతారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం (1918), 1952 ఉద్యమం ఇంకా తరువాతివి.

Correct: C — ముల్కీ సర్టిఫికెట్

ఉద్యోగ దరఖాస్తుదారులు తాము ముల్కీ అని రుజువు చేసే ముల్కీ సర్టిఫికెట్ సమర్పించాలి. తరువాత 1952లో నకిలీ ముల్కీ సర్టిఫికెట్లతో ఉద్యోగాలు పొందారనే ఆరోపణలే నాన్-ముల్కీ ఉద్యమానికి ఒక కారణమయ్యాయి.

Correct: A — 2, 1, 3, 4

1919లో ఫర్మానా (2), 1935లో ముల్కీ లీగ్ (1), 1952లో నాన్-ముల్కీ ఉద్యమం (3), 1957లో చట్టం (4) – ఇదే సరైన క్రమం. ఫర్మానా లీగ్‌కంటే ముందు, ఉద్యమం చట్టానికి ముందు వచ్చింది; అందువల్ల మిగతా క్రమాలు తప్పు.

Correct: B — 1, 2 మాత్రమే

1వ వాక్యం (నాన్-ముల్కీ = బయటి వ్యక్తి), 2వ వాక్యం (సాలార్ జంగ్-1 కాలం) సరైనవి. ముల్కీ నిబంధనలు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలన్నింటిలో స్థానికులకు రక్షణ కోసం ఉద్దేశించినవి; ఉపాధ్యాయ ఉద్యోగాలకే పరిమితం కావు. కాబట్టి 3వ వాక్యం తప్పు.

Correct: C — ఆయన కాలంలోనే ముల్కీ నిబంధనల చట్టం 1957 చేయబడింది

1957 చట్టాన్ని భారత పార్లమెంటు చేసింది; సాలార్ జంగ్-1 కాలం (1853-1883)తో దానికి సంబంధం లేదు. మిగతా మూడు వాక్యాలు నోట్స్‌లో ఉన్న వాస్తవాలు: ఆయన సంస్కరణలు, బయటి వారి నియామకం, సుమారు 1868 నుండి స్థానికులకు ప్రాధాన్య ఆదేశాలు.