నేపథ్యం – భాషా రాష్ట్రాల డిమాండ్, ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1953 (Background: Linguistic States)

Correct: A — ధార్ కమిషన్

1948లో జస్టిస్ ఎస్.కె. ధార్ నేతృత్వంలోని ధార్ కమిషన్ భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల ఏర్పాటును సిఫార్సు చేయలేదు; పాలనా సౌలభ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. ఫజల్ అలీ కమిషన్ 1953లో, శ్రీకృష్ణ కమిటీ 2010లో నియమితమయ్యాయి.

Correct: B — నెహ్రూ, పటేల్, పట్టాభి సీతారామయ్య

JVP కమిటీ (1948-49) సభ్యులు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, వల్లభ్‌భాయ్ పటేల్, పట్టాభి సీతారామయ్య (J-V-P). ఈ కమిటీ వెంటనే భాషా రాష్ట్రాలు వద్దని సూచించింది. ఫజల్ అలీ, పణిక్కర్, కుంజ్రు SRC సభ్యులు.

Correct: C — పొట్టి శ్రీరాములు

పొట్టి శ్రీరాములు మద్రాసు రాజధానితో ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం 19 అక్టోబర్ 1952 నుండి నిరాహార దీక్ష చేశారు. 58 రోజుల తర్వాత 15 డిసెంబర్ 1952న మరణించారు. ప్రకాశం ఆంధ్ర రాష్ట్ర మొదటి ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.

Correct: D — 58 రోజులు

పొట్టి శ్రీరాములు 19 అక్టోబర్ 1952న దీక్ష ప్రారంభించి, 58 రోజుల తర్వాత 15 డిసెంబర్ 1952న మరణించారు. ఆయన మరణం తర్వాత ఆంధ్ర ప్రాంతంలో తీవ్ర ఆందోళనలు జరిగాయి.

Correct: B — 1 అక్టోబర్ 1953

ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1 అక్టోబర్ 1953న మద్రాసు రాష్ట్రం నుండి విడిపోయి ఏర్పడింది. 1 నవంబర్ 1956న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది; 15 డిసెంబర్ 1952 పొట్టి శ్రీరాములు మరణించిన రోజు.

Correct: C — కర్నూలు

ఆంధ్ర రాష్ట్ర రాజధాని కర్నూలు; మొదటి ముఖ్యమంత్రి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు. భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన మొదటి రాష్ట్రం ఇదే. 1956 తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని హైదరాబాద్ అయింది.

Correct: A — ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడి దేశవ్యాప్తంగా పునర్వ్యవస్థీకరణకు దారి తీసింది

పొట్టి శ్రీరాములు ఆత్మార్పణ తర్వాత ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1 అక్టోబర్ 1953) ఏర్పడింది; ఇతర ప్రాంతాల డిమాండ్ల వల్ల కేంద్రం SRCను నియమించింది. ధార్ కమిషన్ 1948లోనే, ఆ దీక్షకు ముందు నియమితమైంది.

Correct: B — పాలనా సౌలభ్యానికి

ధార్ కమిషన్ భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల ఏర్పాటును సిఫార్సు చేయకుండా పాలనా సౌలభ్యానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చింది. JVP కమిటీ కూడా వెంటనే భాషా రాష్ట్రాలు వద్దని సూచించింది.

Correct: C — భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన మొదటి రాష్ట్రం

ఆంధ్ర రాష్ట్రం భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన మొదటి రాష్ట్రం (1 అక్టోబర్ 1953), రాజధాని కర్నూలు, మొదటి ముఖ్యమంత్రి టంగుటూరి ప్రకాశం పంతులు. సంజీవ రెడ్డి 1956లో ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్ మొదటి ముఖ్యమంత్రి.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

ధార్ కమిషన్ 1948లో (1), JVP కమిటీలో నెహ్రూ, పటేల్, పట్టాభి సభ్యులు (2). శ్రీరాములు 15 డిసెంబర్ 1952న మరణించారు, 1953లో కాదు కాబట్టి 3 తప్పు. శ్రీరాములు మరణించిన 1952 డిసెంబర్ 15 తర్వాతే ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1953 అక్టోబర్ 1) ఏర్పడింది; ఈ క్రమం తప్పకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.