రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ – సభ్యులు, నివేదిక (SRC 1953: Fazl Ali, Panikkar, Kunzru)

Correct: D — జస్టిస్ ఫజల్ అలీ

SRC అధ్యక్షుడు జస్టిస్ ఫజల్ అలీ; అందుకే దాన్ని ఫజల్ అలీ కమిషన్ అంటారు. పణిక్కర్, కుంజ్రు సభ్యులు; ధార్ 1948 కమిషన్ అధ్యక్షుడు. ఈ కమిషన్‌ను నెహ్రూ ప్రభుత్వం ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు తర్వాత డిసెంబర్ 1953లో నియమించింది; దేశమంతటి రాష్ట్ర సరిహద్దులను పరిశీలించడం దీని పని.

Correct: A — కె.ఎం. పణిక్కర్, హెచ్.ఎన్. కుంజ్రు

SRCలో ఫజల్ అలీతో పాటు చరిత్రకారుడు, దౌత్యవేత్త కె.ఎం. పణిక్కర్, ప్రజా జీవితంలో ప్రముఖుడు హెచ్.ఎన్. కుంజ్రు సభ్యులు. మొత్తం ముగ్గురు సభ్యులు. అంటే SRC ముగ్గురు సభ్యుల కమిషన్; JVP కమిటీ సభ్యులు (నెహ్రూ, పటేల్, పట్టాభి) 1948-49 నాటివారు, వేరే సంస్థ.

Correct: C — 30 సెప్టెంబర్ 1955

SRC డిసెంబర్ 1953లో నియమితమై 30 సెప్టెంబర్ 1955న నివేదిక సమర్పించింది. ఆ నివేదిక ఆధారంగా (కొన్ని మార్పులతో) 1956 రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం వచ్చింది.

Correct: D — 16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు

SRC 16 రాష్ట్రాలు, 3 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు సిఫార్సు చేసింది. అయితే 1956 చట్టం ప్రకారం చివరికి 14 రాష్ట్రాలు, 6 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఏర్పడ్డాయి. సిఫార్సుకు, చట్టానికి మధ్య ఈ తేడా పరీక్షల్లో తరచుగా అడిగే అంశం: సిఫార్సు 16+3, చట్టం 14+6.

Correct: D — జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

SRCను డిసెంబర్ 1953లో ప్రధానమంత్రి నెహ్రూ కాలంలో నియమించారు. ఇందిరా గాంధీ ప్రధానిగా 1969లో ఎనిమిది సూత్రాల పథకం ప్రకటించారు. నెహ్రూ ప్రధానిగా ఉండగానే ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడి, SRC నియమితమై, చివరికి 1956 చట్టం వచ్చింది; అందువల్ల ఆ నిర్ణయాల్లో ఆయన పాత్ర కీలకం.

Correct: B — భాష ఒక్కటే కాదు, దేశ ఐక్యత, భద్రత, ఆర్థిక-పాలనా సౌలభ్యం, ప్రజల ఆకాంక్షలు కూడా చూడాలి

SRC ప్రాతిపదికలు: భాష ఒక్కటే కాదు; దేశ ఐక్యత, భద్రత, ఆర్థిక-పాలనా సౌలభ్యం, ప్రజల ఆకాంక్షలు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. అందువల్ల తెలంగాణను ప్రస్తుతానికి వేరుగా ఉంచాలని చెప్పింది.

Correct: C — భాషా ప్రాతిపదికన విడదీయాలని; తెలంగాణను ప్రస్తుతానికి వేరే రాష్ట్రంగా ఉంచాలని

SRC హైదరాబాద్ రాష్ట్రాన్ని భాషా ప్రాతిపదికన విడదీయాలని, తెలంగాణను ప్రస్తుతానికి వేరే రాష్ట్రంగా ఉంచాలని సూచించింది. 1956లో చివరికి హైదరాబాద్ మూడు భాగాలైంది, తెలంగాణ ఆంధ్రతో కలిసింది.

Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే

అధ్యక్షుడు ఫజల్ అలీ (1), సభ్యుడు పణిక్కర్ (2). నివేదిక 30 సెప్టెంబర్ 1955న సమర్పించింది; 1 నవంబర్ 1956 చట్టం అమలు తేదీ కాబట్టి 3 తప్పు. అంటే నివేదిక ఇచ్చిన తేదీకి, చట్టం అమలైన తేదీకి మధ్య ఒక సంవత్సరం వ్యత్యాసం ఉంది; ఈ రెండు తేదీలను కలపకూడదు.

Correct: B — జె.ఎన్. చౌధురి

SRC సభ్యులు ఫజల్ అలీ (అధ్యక్షుడు), కె.ఎం. పణిక్కర్, హెచ్.ఎన్. కుంజ్రు. జె.ఎన్. చౌధురి 1948-49లో హైదరాబాద్ మిలిటరీ గవర్నర్. చౌధురి హైదరాబాద్ పోలీస్ చర్య తర్వాత మిలిటరీ గవర్నర్ అయిన సైనికాధికారి; SRC సభ్యులు పౌర, న్యాయ, ప్రజా జీవిత ప్రముఖులు.

Correct: C — 1-b, 2-a, 3-c

ఫజల్ అలీ అధ్యక్షుడు (1-b); పణిక్కర్ చరిత్రకారుడు, దౌత్యవేత్త (2-a); కుంజ్రు ప్రజా జీవితంలో ప్రముఖుడు (3-c). ఈ ముగ్గురు సభ్యుల పేర్లు, వారి నేపథ్యాలు పరీక్షల్లో జతపరచే ప్రశ్నలుగా తరచు వస్తాయి.