1969 తెలంగాణ ఉద్యమానికి కారణాలు (Causes of 1969 Agitation)

Correct: A — పెద్దమనుషుల ఒప్పందం (1956)లోని రక్షణలు అమలు కాకపోవడం

1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో తెలంగాణకు ఇచ్చిన రక్షణలు 13 ఏళ్లు గడిచినా సరిగా అమలు కాలేదనే అసంతృప్తి 1969 ఉద్యమానికి మూలం. రజాకార్లు, నిజాం పాలన 1948తోనే ముగిశాయి. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం రద్దు కావాలనేది ఉద్యమ డిమాండ్ కాదు.

Correct: B — కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి

1969 ఉద్యమ సమయంలో ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి. నీలం సంజీవ రెడ్డి 1956లో ఏర్పడిన రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి. పి.వి. 1971లో బ్రహ్మానందరెడ్డి రాజీనామా తర్వాత ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు; చెన్నారెడ్డి TPS నాయకుడు.

Correct: C — తెలంగాణ ఆదాయంలో ఆ ప్రాంత పాలనా ఖర్చులు పోగా మిగిలిన డబ్బు

పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ప్రకారం తెలంగాణ ఆదాయంలో ఆ ప్రాంత పాలనా ఖర్చులు పోగా మిగిలిన డబ్బునే మిగులు నిధులు (Telangana Surpluses) అంటారు. ఇది తెలంగాణ అభివృద్ధికే వాడాలి; ఇతర ప్రాంతాలకు మళ్లించారనే ఆరోపణ ఉద్యమంలో బలంగా వినిపించింది.

Correct: A — తెలంగాణ ప్రాంతీయ కమిటీకి నిజమైన అధికారాలు ఇవ్వకపోవడం

తెలంగాణ ప్రాంతీయ కమిటీకి నిజమైన అధికారాలు ఇవ్వలేదనేది, ముఖ్యమంత్రి ఒక ప్రాంతం వారైతే ఉపముఖ్యమంత్రి మరో ప్రాంతం వారు ఉండాలనే హామీ పాటించలేదనేది ప్రధాన ఆరోపణలు. మిగతా ఎంపికలు ఆరోపణలు కావు, ఉద్యమకారులు కోరినవి కూడా కావు.

Correct: B — మిగులు నిధులు, ఉద్యోగాలు (ముల్కీ నిబంధనలు), అభివృద్ధిలో వివక్ష

మిగులు నిధులు, ఉద్యోగాలు (ముల్కీ నిబంధనలు), విద్య-సాగునీరు వంటి అభివృద్ధిలో వివక్ష 1969 ఉద్యమ ప్రధాన సమస్యలు. జాగీర్లు, వెట్టి, రజాకార్లు 1946-51 సాయుధ పోరాట అంశాలు.

Correct: C — స్థానికులకు

ముల్కీ నిబంధనల ప్రకారం తెలంగాణ ఉద్యోగాలు స్థానికులకే రావాలి; అయితే స్థానికేతరులను (non-Mulkis) నియమించారనే ఫిర్యాదు ఉద్యమానికి కారణమైంది. అదే అంశం 1952లోనూ ఉద్యమానికి దారితీసింది.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

ఒప్పందం 1956లో జరిగింది (1); మిగులు నిధులు మళ్లించారని ఆరోపణ (2). 1969లో ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి, పి.వి. 1971లో అయ్యారు కాబట్టి 3 తప్పు. ఒకే సంవత్సరం ముఖ్యమంత్రిని మార్చి అడిగే ప్రశ్నలు పరీక్షల్లో సాధారణం: 1956–1971 మధ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రుల్లో 1969 నాటి వ్యక్తి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి.

Correct: B — జాగీర్దార్ల దౌర్జన్యం

జాగీర్దార్ల దౌర్జన్యం 1946-51 సాయుధ పోరాట కారణం, పైగా జాగీర్లు 1949లోనే రద్దయ్యాయి. రక్షణల ఉల్లంఘన, ముల్కీ నిబంధనల ఉల్లంఘన, మిగులు నిధుల మళ్లింపు 1969 ఉద్యమ కారణాలు.