హైదరాబాద్ రాష్ట్రం 1948-56 (Hyderabad State) · Practice MCQs

Correct: A — సైనిక పాలన → నియమిత పౌర ప్రభుత్వం → ఎన్నికైన ప్రభుత్వం

పోలీస్ చర్య తర్వాత ముందు సైనిక పాలన (1948-49, చౌధురి), తర్వాత వెల్లోడి నాయకత్వంలో నియమిత పౌర ప్రభుత్వం (1950-52), చివరగా బూర్గుల నేతృత్వంలో ఎన్నికైన ప్రభుత్వం (1952-56) వచ్చాయి. ఎన్నికలు జరగకుండా ఎన్నికైన ప్రభుత్వం రాదు కాబట్టి ఇతర క్రమాలు సరికావు.

Correct: B — మద్రాసు, బొంబాయి వంటి చోట్ల నుండి చాలా మంది అధికారులు హైదరాబాద్ పాలనలో నియమితులవడం వల్ల

ఈ కాలంలో చాలా మంది ఇతర రాష్ట్రాల (మద్రాసు, బొంబాయి) అధికారులు హైదరాబాద్ పాలనలో నియమితులయ్యారు; స్థానికులు ముల్కీ నిబంధనలు పాటించలేదని భావించారు. జాగీర్దారీ రద్దయింది కాబట్టి జాగీర్దార్లు తిరిగి అధికారంలోకి రాలేదు; రాజ్‌ప్రముఖ్ పదవి రద్దు 1956లో జరిగింది, అది ఈ ఉద్యమానికి కారణం కాదు.

Correct: C — ఉర్దూ స్థానంలో ఇంగ్లీష్, ప్రాంతీయ భాషల వాడకం క్రమంగా పెరిగింది

నిజాం కాలంలో ఉర్దూ పాలనా భాష; తర్వాత ఇంగ్లీష్, ప్రాంతీయ భాషల వాడకం క్రమంగా పెరిగింది. హైదరాబాద్‌లో తెలుగు, మరాఠీ, కన్నడ మాట్లాడే మూడు ప్రాంతాలు ఉండటం వల్ల ప్రాంతీయ భాషల ప్రాధాన్యం పెరగడం సహజం.

Correct: D — A, B, C, D వర్గీకరణను, రాజ్‌ప్రముఖ్ పదవిని రద్దు చేసింది

7వ రాజ్యాంగ సవరణ (1956) రాష్ట్రాల A, B, C, D వర్గీకరణను, రాజ్‌ప్రముఖ్ పదవిని రద్దు చేసింది. జాగీర్దారీ రద్దు 1949లో రెగ్యులేషన్ ద్వారా జరిగింది. నిజాం రాజ్‌ప్రముఖ్ పదవి 31 అక్టోబర్ 1956తో ముగిసింది.

Correct: B — మంత్రివర్గానిది

రాజ్‌ప్రముఖ్ గవర్నర్ లాంటి రాజ్యాంగ అధిపతి మాత్రమే; అసలు అధికారం మంత్రివర్గానిదే. నిజాం పేరుకు అధిపతి అయినా రోజువారీ పాలన మంత్రివర్గం చేసింది. మిలిటరీ గవర్నర్ పదవి 1949తో ముగిసింది, రజాకార్లు పోలీస్ చర్యతో అణచివేయబడ్డారు.

Correct: C — తమిళ ప్రాంతం

హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో తెలంగాణ (తెలుగు), మరాఠ్వాడా (మరాఠీ), కర్ణాటక ప్రాంత జిల్లాలు (కన్నడ) – మూడు భాషల ప్రాంతాలు ఉండేవి. తమిళ ప్రాంతం మద్రాసు రాష్ట్ర పరిధిలో ఉండేది. ఈ మూడు భాషా ప్రాంతాల కలయికే 1956 విభజనకు నేపథ్యం.

Correct: D — నల్గొండ, వరంగల్, ఖమ్మం

తెలంగాణ జిల్లాల్లో, ముఖ్యంగా నల్గొండ, వరంగల్, ఖమ్మంలలో పీడీఎఫ్ చాలా స్థానాలు గెలుచుకుంది; ఇది సాయుధ పోరాట ప్రభావానికి సూచిక. గుల్బర్గా, రాయచూర్, బీదర్ కన్నడ ప్రాంత జిల్లాలు, తెలంగాణకు చెందినవి కావు. మొత్తం రాష్ట్రంలో మాత్రం కాంగ్రెస్ మెజారిటీ సాధించింది.

Correct: A — సాయుధ పోరాటం విరమించిన కమ్యూనిస్టులు ఎన్నికల రాజకీయాల్లోకి వచ్చి ప్రజాస్వామ్య పాలనకు బాట పడింది

1952 ఎన్నికలతో సాయుధ పోరాటం విరమించిన కమ్యూనిస్టులు ఎన్నికల రాజకీయాల్లోకి వచ్చారు, ప్రజాస్వామ్య పాలన మొదలైంది. రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది కాంగ్రెస్ (మెజారిటీతో), కమ్యూనిస్టులు కాదు. ఈ ఎన్నికలతో సైనిక పాలనకు, నియమిత ప్రభుత్వానికి ముగింపు పలికారు.

Correct: C — కమ్యూనిస్టు పార్టీపై నిషేధం ఉండటం వల్ల

కమ్యూనిస్టు పార్టీపై నిషేధం ఉండటంతో వారు పీపుల్స్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్ పేరుతో పోటీ చేశారు. వారు ఎన్నికలను బహిష్కరించలేదు; నల్గొండ, వరంగల్, ఖమ్మం జిల్లాల్లో చాలా స్థానాలు కూడా గెలిచారు. ఫ్రంట్ రూపంలో పోటీ చేయడం నిషేధాన్ని తప్పించుకునే మార్గం.

Correct: D — కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం నిర్ణయానికి అనుగుణంగా విలీనానికి మద్దతు పలికారు

బూర్గుల కాంగ్రెస్ అధిష్ఠానం నిర్ణయానికి అనుగుణంగా విశాలాంధ్ర (విలీనం)కు మద్దతు పలికారు. ఎస్‌ఆర్‌సీ నివేదిక (1955) తెలంగాణను ప్రస్తుతానికి వేరుగా ఉంచాలని సూచించింది. ఆయన పదవీకాలం 31 అక్టోబర్ 1956 వరకు కొనసాగింది.