జాగీర్దారీ రద్దు 1949 (Abolition of Jagirdari System)
Free practice MCQs with answers and explanations for జాగీర్దారీ రద్దు 1949 (Abolition of Jagirdari System) in హైదరాబాద్ రాష్ట్రం 1948-56 (Hyderabad State). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
‘జాగీర్’ అంటే ఏమిటి?
A. రైతులకు ప్రభుత్వం ఇచ్చిన ఉచిత భూమి
B. సేవలకు బదులుగా పాలకుడు ఇచ్చిన గ్రామాలు/భూముల ఆదాయ హక్కు
C. నిజాం సైన్యంలోని ఒక పదవి
D. కౌలుదారులకు ఇచ్చిన రక్షణ హోదా
Answer & explanation
Correct: B — సేవలకు బదులుగా పాలకుడు ఇచ్చిన గ్రామాలు/భూముల ఆదాయ హక్కు
జాగీర్ అంటే పాలకుడు ఒక వ్యక్తికి సేవలకు బదులుగా ఇచ్చిన గ్రామాలు లేదా భూముల ఆదాయ హక్కు. జాగీర్దార్లు రైతుల నుండి పన్నులు వసూలు చేసేవారు. కౌలుదారులకు రక్షణ హోదా (రక్షిత కౌలుదారు) 1950 కౌలుదారీ చట్టం ద్వారా వచ్చింది, జాగీర్ కాదు.
జాగీర్ల రద్దు రెగ్యులేషన్ను జారీ చేసిన సంవత్సరం ఏది?
A. 1946
B. 1952
C. 1949
D. 1956
Answer & explanation
Correct: C — 1949
హైదరాబాద్ జాగీర్ల రద్దు రెగ్యులేషన్ 1949లో సైనిక ప్రభుత్వ కాలంలో జారీ అయింది. దీనివల్ల జాగీర్ భూములు ప్రభుత్వ (దివానీ) పాలనలోకి వచ్చాయి. 1950లో కౌలుదారీ చట్టం వచ్చింది; 1952 ఎన్నికల సంవత్సరం.
జాగీర్దారీ రద్దు తర్వాత గ్రామాల్లో వచ్చిన ముఖ్య మార్పు ఏది?
A. రైతులు జాగీర్దార్లకే పన్ను కట్టారు
B. పన్నులు పూర్తిగా రద్దయ్యాయి
C. రైతులు నేరుగా ప్రభుత్వానికి పన్ను కట్టే విధానం వచ్చింది
D. నిజాం నేరుగా పన్ను వసూలు చేశాడు
Answer & explanation
Correct: C — రైతులు నేరుగా ప్రభుత్వానికి పన్ను కట్టే విధానం వచ్చింది
జాగీర్ల రద్దుతో మధ్యవర్తిగా ఉన్న జాగీర్దార్ తొలగిపోయి రైతులు నేరుగా ప్రభుత్వానికి పన్ను కట్టే విధానం వచ్చింది; జాగీర్దార్ల దౌర్జన్యాలు కూడా తగ్గాయి. పన్నులు రద్దవలేదు, అవి ప్రభుత్వానికి చెల్లించే విధానంగా మారాయి.
సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ అంటే నిజాం సొంత ఆదాయ భూములు; ఇవి కూడా ప్రభుత్వంలో విలీనమయ్యాయి, నిజాంకు బదులుగా ప్రివీ పర్స్ ఇచ్చారు. పాయిగాలు, సంస్థానాలు, ఇనాములు జాగీర్ల రకాలు. కాబట్టి సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ ప్రత్యేకంగా నిజాం స్వంత భూములకు సంబంధించింది.
జాగీర్ల రద్దు గురించి కింది వాక్యాల్లో సరైనవి ఏవి? 1) రెగ్యులేషన్ 1949లో వచ్చింది. 2) జాగీర్దార్లకు భృతి (commutation) ఇచ్చారు. 3) సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ భూములు నిజాం వద్దే ఉన్నాయి.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
రెగ్యులేషన్ 1949లో సైనిక ప్రభుత్వ కాలంలో వచ్చింది (1 సరైనది); జాగీర్దార్లకు నష్టపరిహారంగా భృతి ఇచ్చారు (2 సరైనది). సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ భూములు కూడా ప్రభుత్వంలో విలీనమయ్యాయి, నిజాంకు బదులుగా ప్రివీ పర్స్ ఇచ్చారు; కాబట్టి 3 తప్పు.
జాగీర్ల రకాలకు సంబంధించి కింది వాటిలో ‘జాగీర్ రకం’ కానిది ఏది?
A. పాయిగా
B. రక్షిత కౌలుదారు
C. ఇనాం
D. సంస్థానం
Answer & explanation
Correct: B — రక్షిత కౌలుదారు
పాయిగాలు, సంస్థానాలు, ఇనాములు, సర్ఫ్-ఎ-ఖాస్ జాగీర్ల రకాలు. ‘రక్షిత కౌలుదారు’ 1950 చట్టం ద్వారా కౌలుదారులకు ఇచ్చిన హోదా, ఇది భూస్వామ్య వర్గం కాదు, కౌలు రైతుల రక్షణకు సంబంధించింది.
భూ సంస్కరణల క్రమాన్ని సరిగా అమర్చండి. A) కౌలుదారీ, వ్యవసాయ భూముల చట్టం B) జాగీర్ల రద్దు రెగ్యులేషన్ C) బూర్గుల ఎన్నికైన ప్రభుత్వం ఏర్పాటు
A. A – B – C
B. B – C – A
C. B – A – C
D. C – B – A
Answer & explanation
Correct: C — B – A – C
జాగీర్ల రద్దు రెగ్యులేషన్ 1949 (B); కౌలుదారీ చట్టం 1950 (A); బూర్గుల ఎన్నికైన ప్రభుత్వం మార్చి 1952 (C). కాబట్టి క్రమం B–A–C. మొదట భూస్వామ్య వ్యవస్థ (జాగీర్లు) రద్దు చేసి, తర్వాత కౌలు రైతులకు రక్షణ కల్పించి, ఆ తర్వాత ఎన్నికైన ప్రభుత్వం ఏర్పడింది.