హైదరాబాద్ కౌలుదారీ, వ్యవసాయ భూముల చట్టం 1950 (Hyderabad Tenancy & Agricultural Lands Act)
Free practice MCQs with answers and explanations for హైదరాబాద్ కౌలుదారీ, వ్యవసాయ భూముల చట్టం 1950 (Hyderabad Tenancy & Agricultural Lands Act) in హైదరాబాద్ రాష్ట్రం 1948-56 (Hyderabad State). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
‘హైదరాబాద్ కౌలుదారీ, వ్యవసాయ భూముల చట్టం’ ఏ సంవత్సరానిది?
A. 1950
B. 1949
C. 1948
D. 1956
Answer & explanation
Correct: A — 1950
Hyderabad Tenancy and Agricultural Lands Act 1950లో వచ్చింది. జాగీర్ల రద్దు (1949) తర్వాత కౌలు రైతుల రక్షణ కోసం ఈ చట్టం తెచ్చారు. ఇది దేశంలోని తొలి సమగ్ర కౌలుదారీ చట్టాల్లో ఒకటిగా గుర్తింపు పొందింది.
1950 కౌలుదారీ చట్టం కౌలుదారులకు ఏ హోదా కల్పించింది?
A. జాగీర్దార్
B. రక్షిత కౌలుదారు (Protected Tenant)
C. రాజ్‌ప్రముఖ్
D. ముల్కీ
Answer & explanation
Correct: B — రక్షిత కౌలుదారు (Protected Tenant)
నిర్ణీత కాలం నుండి ఒకే భూమి సాగు చేస్తున్న కౌలుదారులకు ‘రక్షిత కౌలుదారు’ హోదా ఇచ్చారు. వారిని ఇష్టానుసారం తొలగించలేరు, షరతులతో ఆ భూమిని కొనే హక్కు కూడా ఉంది. జాగీర్దార్ భూస్వామి వర్గం; ముల్కీ స్థానికత నిబంధనకు సంబంధించిన పదం.
1950 కౌలుదారీ చట్టం ప్రకారం భూ యజమాని వసూలు చేసే కౌలు విషయంలో ఏ నిబంధన పెట్టారు?
A. ఎలాంటి పరిమితి లేదు
B. గరిష్ఠ పరిమితి నిర్ణయించారు
C. కౌలు పూర్తిగా రద్దు చేశారు
D. కౌలు రెట్టింపు చేశారు
Answer & explanation
Correct: B — గరిష్ఠ పరిమితి నిర్ణయించారు
చట్టం భూ యజమాని వసూలు చేసే కౌలుకు గరిష్ఠ పరిమితి నిర్ణయించింది. అలాగే వ్యవసాయ భూములను వ్యవసాయేతరులకు అమ్మడంపై ఆంక్షలు పెట్టింది. లక్ష్యం ‘దున్నేవాడికే భూమి’ అనే ఆలోచనను చట్టబద్ధం చేయడం.
C. భూస్వాములు కౌలుదారులను ముందే తొలగించడం, రికార్డుల్లో పేర్లు నమోదు కాకపోవడం
D. ప్రభుత్వం చట్టాన్ని వెంటనే రద్దు చేయడం
Answer & explanation
Correct: C — భూస్వాములు కౌలుదారులను ముందే తొలగించడం, రికార్డుల్లో పేర్లు నమోదు కాకపోవడం
చాలా చోట్ల భూస్వాములు కౌలుదారులను ముందే తొలగించడం, రికార్డుల్లో పేర్లు నమోదు కాకపోవడం వల్ల చట్ట ప్రయోజనం పూర్తిగా అందలేదు. చట్టం రద్దు కాలేదు; అమలు లోపాలే సమస్య. అందువల్ల చట్టం ఉన్నా కొందరు కౌలుదారులు రక్షణ పొందలేకపోయారు.
1950 కౌలుదారీ చట్టం గురించి కింది వాటిలో సరైనది ఏది?
A. రక్షిత కౌలుదారులను ఇష్టానుసారం తొలగించలేరు, షరతులతో భూమి కొనే హక్కు ఉంది
B. కౌలుకు గరిష్ఠ పరిమితి లేదు
C. వ్యవసాయ భూములను ఎవరికైనా స్వేచ్ఛగా అమ్మవచ్చు
D. ఇది బ్రిటిష్ కాలంలో వచ్చింది
Answer & explanation
Correct: A — రక్షిత కౌలుదారులను ఇష్టానుసారం తొలగించలేరు, షరతులతో భూమి కొనే హక్కు ఉంది
రక్షిత కౌలుదారులను భూమి నుండి ఇష్టానుసారం తొలగించలేరు, నిర్ణీత షరతులతో భూమి కొనుగోలు హక్కు కూడా ఇచ్చారు. కౌలుకు గరిష్ఠ పరిమితి ఉంది, వ్యవసాయ భూముల బదిలీపై ఆంక్షలు ఉన్నాయి, చట్టం 1950లో హైదరాబాద్‌లో వచ్చింది.
జాగీర్ల రద్దు రెగ్యులేషన్ 1949లో వచ్చింది, 1950లో కాదు (1950లో కౌలుదారీ చట్టం వచ్చింది). మిగిలిన జతలు నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి. సంవత్సరాలను మార్చి అడిగే ప్రశ్నలు పరీక్షల్లో తరచుగా ఉంటాయి.