ధ్వని పరావర్తనం & ప్రతిధ్వని (Reflection of Sound and Echo)
Free practice MCQs with answers and explanations for ధ్వని పరావర్తనం & ప్రతిధ్వని (Reflection of Sound and Echo) in ధ్వని & తరంగాలు (Sound). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రతిధ్వని (Echo) అంటే ఏమిటి?
A. ధ్వని వక్రీభవనం
B. గట్టి తలం నుండి పరావర్తనం చెంది తిరిగి వినిపించే ధ్వని
C. ధ్వని శోషణ
D. ధ్వని ఉత్పత్తి
Answer & explanation
Correct: B — గట్టి తలం నుండి పరావర్తనం చెంది తిరిగి వినిపించే ధ్వని
ధ్వని గట్టి తలాన్ని తాకి పరావర్తనం చెంది మళ్లీ వినిపించడాన్ని ప్రతిధ్వని అంటారు. కొండల్లో లేదా ఖాళీ పెద్ద హాళ్లలో ఇది వినిపిస్తుంది. ఇది ధ్వని పరావర్తన ఫలితం.
ప్రతిధ్వని స్పష్టంగా వినపడాలంటే అసలు ధ్వని, పరావర్తన ధ్వని మధ్య కనీస కాల వ్యత్యాసం ఎంత ఉండాలి?
A. 1 సెకను
B. 0.1 సెకను
C. 0.01 సెకను
D. 10 సెకన్లు
Answer & explanation
Correct: B — 0.1 సెకను
మన చెవిలో ధ్వని అనుభూతి సుమారు 0.1 సెకను ఉంటుంది కాబట్టి రెండు ధ్వనుల మధ్య కనీసం 0.1 సెకను వ్యత్యాసం ఉంటేనే వేర్వేరుగా వినిపిస్తాయి. అప్పుడే ప్రతిధ్వని ఏర్పడుతుంది.
ప్రతిధ్వని వినడానికి ప్రతిబింబించే తలం గాలిలో కనీసం ఎంత దూరంలో ఉండాలి?
A. సుమారు 1.7 మీటర్లు
B. సుమారు 170 మీటర్లు
C. సుమారు 17 మీటర్లు
D. సుమారు 340 మీటర్లు
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు 17 మీటర్లు
ధ్వని 0.1 సెకనులో వెళ్లి రావాలి; దూరం = 340 × 0.1 ÷ 2 = 17 మీ. రెండు వైపులా ప్రయాణం ఉండటం వల్ల 2 తో భాగించాలి. అందుకే కనీస దూరం సుమారు 17 మీటర్లు. తలం 17 మీ. కన్నా దగ్గరగా ఉంటే ప్రతిధ్వని అసలు ధ్వనితో కలిసిపోయి వేరుగా వినిపించదు.
పెద్ద హాళ్లలో ధ్వని పదేపదే పరావర్తనం చెంది ఎక్కువసేపు వినిపించడాన్ని ఏమంటారు?
A. డాప్లర్ ప్రభావం
B. విస్ఫోటనం
C. అనునాదం/అనురణనం (Reverberation)
D. వ్యతికరణం
Answer & explanation
Correct: C — అనునాదం/అనురణనం (Reverberation)
పెద్ద హాళ్లలో ధ్వని పదేపదే పరావర్తనం చెందడాన్ని Reverberation అంటారు. దీన్ని తగ్గించడానికి గోడలకు తెరలు, కార్పెట్లు వాడతారు. డాప్లర్ ప్రభావం సాపేక్ష చలనం వల్ల పౌనఃపున్యం మారడం.
ఒక కొండ నుండి 85 మీ. దూరంలో నిలబడి అరిస్తే (ధ్వని వేగం 340 m/s) ప్రతిధ్వని వినిపించడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
A. 0.25 సెకన్లు
B. 0.5 సెకన్లు
C. 1 సెకను
D. 0.1 సెకను
Answer & explanation
Correct: B — 0.5 సెకన్లు
ధ్వని కొండకు వెళ్లి తిరిగి రావాలి: మొత్తం దూరం 2 × 85 = 170 మీ.; కాలం = 170/340 = 0.5 సెకన్లు. దూరం 17 మీ. కన్నా ఎక్కువ కాబట్టి ప్రతిధ్వని స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది.
అనునాదాన్ని (Reverberation) తగ్గించడానికి హాళ్లలో ఏమి వాడతారు?
A. గాజు గోడలు
B. లోహపు పలకలు
C. తెరలు, కార్పెట్లు, ధ్వని శోషక పదార్థాలు
D. నునుపైన సిరామిక్ టైల్స్
Answer & explanation
Correct: C — తెరలు, కార్పెట్లు, ధ్వని శోషక పదార్థాలు
తెరలు, కార్పెట్లు, ధ్వని శోషక పదార్థాలు ధ్వనిని గ్రహించి పరావర్తనాన్ని తగ్గిస్తాయి. గాజు, లోహం, నునుపైన టైల్స్ ధ్వనిని ఎక్కువగా పరావర్తనం చేసి ప్రతిధ్వనిని పెంచుతాయి.
కింది వాటిలో ప్రతిధ్వని (Echo) వినడానికి అవసరమైన షరతులు ఏవి? 1. కాల వ్యత్యాసం కనీసం 0.1 సెకను 2. తలం కనీసం ~17 మీ. దూరంలో 3. పరావర్తన తలం గట్టిగా ఉండాలి
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
ప్రతిధ్వనికి 0.1 సెకను కాల వ్యత్యాసం, సుమారు 17 మీ. కనీస దూరం అవసరం; ధ్వనిని పరావర్తనం చేయడానికి తలం గట్టిగా ఉండాలి. మూడూ సరైనవి కాబట్టి అన్నీ కలిపిన ఎంపిక సరైనది.
అంబులెన్స్ సైరన్ స్వరం మారడం డాప్లర్ ప్రభావం వల్ల జరుగుతుంది. వంపు పైకప్పు, స్టెతస్కోప్, ఎకోలొకేషన్ ధ్వని పరావర్తనాన్ని ఉపయోగిస్తాయి. ఇది ధ్వని జనకం, శ్రోత మధ్య సాపేక్ష చలనం వల్ల వచ్చే మార్పు; పరావర్తనంతో సంబంధం లేదు.
ధ్వని పరావర్తనం కూడా కాంతి లాగే నియమాలను పాటిస్తుంది; పతన కోణం = పరావర్తన కోణం. కాబట్టి మిగతా ఎంపికలు తప్పు. అందుకే గోడలు, కొండలు ధ్వనిని కాంతి అద్దం లాగా నిర్దిష్ట కోణంలో తిప్పి పంపుతాయి.