Free practice MCQs with answers and explanations for డాప్లర్ ప్రభావం, అనునాదం & వ్యతికరణం (Doppler Effect, Resonance, Interference) in ధ్వని & తరంగాలు (Sound). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
డాప్లర్ ప్రభావాన్ని ప్రతిపాదించినవారు ఎవరు?
A. సి.వి. రామన్
B. న్యూటన్
C. గెలీలియో
D. క్రిస్టియన్ డాప్లర్
Answer & explanation
Correct: D — క్రిస్టియన్ డాప్లర్
సాపేక్ష చలనం వల్ల వినిపించే పౌనఃపున్యం మారుతుందనే ప్రభావాన్ని క్రిస్టియన్ డాప్లర్ ప్రతిపాదించాడు. సి.వి. రామన్ కాంతి పరిక్షేపణ (రామన్ ప్రభావం)కి ప్రసిద్ధుడు.
అంబులెన్స్ సైరన్ మన దగ్గరకు వస్తున్నప్పుడు స్వరం ఎలా వినిపిస్తుంది?
A. తక్కువగా
B. మారదు
C. వినిపించదు
D. ఎక్కువగా (పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది)
Answer & explanation
Correct: D — ఎక్కువగా (పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది)
జనకం దగ్గరకు వస్తుంటే శ్రోత విన్న పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది, స్వరం హెచ్చుతుంది; దూరంగా వెళ్తుంటే తగ్గుతుంది. ఇదే డాప్లర్ ప్రభావం. సైరన్ మనల్ని దాటి వెళ్లిన క్షణం నుండి స్వరం తగ్గినట్టు అనిపిస్తుంది; నిజంగా సైరన్ పౌనఃపున్యం మారదు.
పోలీసు రాడార్ గన్‌తో వాహన వేగాన్ని కొలవడం ఏ సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంది?
A. అనునాదం
B. డాప్లర్ ప్రభావం
C. వ్యతికరణం
D. వక్రీభవనం
Answer & explanation
Correct: B — డాప్లర్ ప్రభావం
కదిలే వాహనం నుండి పరావర్తనం చెందిన తరంగ పౌనఃపున్యంలో మార్పును బట్టి వేగాన్ని లెక్కిస్తారు; ఇది డాప్లర్ ప్రభావం. ఖగోళంలో నక్షత్రాల రెడ్షిఫ్ట్ కూడా ఇదే సూత్రంతో వివరించబడుతుంది.
సైనికులు వంతెనపై సమూహంగా అడుగులు వేస్తూ నడవకూడదు. ఎందుకు?
A. అనునాదం వల్ల వంతెన కూలే ప్రమాదం ఉంది
B. డాప్లర్ ప్రభావం వల్ల
C. ప్రతిధ్వని వల్ల
D. ఘర్షణ పెరగడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: A — అనునాదం వల్ల వంతెన కూలే ప్రమాదం ఉంది
సైనికుల అడుగుల పౌనఃపున్యం వంతెన సహజ పౌనఃపున్యంతో సమానమైతే అనునాదం వల్ల ఆయామం భారీగా పెరిగి వంతెన కూలే అవకాశం ఉంది. అందుకే వంతెనపై సమూహంగా ఒకే లయతో నడవరు.
దగ్గరి పౌనఃపున్యాలు గల రెండు ధ్వనులు కలిసి ఆయామం ఆవర్తనంగా పెరుగుతూ తగ్గుతూ వినిపించడాన్ని ఏమంటారు? దాని ఉపయోగం ఏది?
A. అనునాదం; ఊయల ఊపడం
B. డాప్లర్ ప్రభావం; వేగ కొలత
C. వ్యతికరణం; SONAR
D. విస్ఫోటనాలు (Beats); సంగీత వాయిద్యాల ట్యూనింగ్
Answer & explanation
Correct: D — విస్ఫోటనాలు (Beats); సంగీత వాయిద్యాల ట్యూనింగ్
దగ్గరి పౌనఃపున్యాల ధ్వనులు కలిసినప్పుడు వచ్చే విస్ఫోటనాలను (Beats) సంగీత వాయిద్యాలను ట్యూన్ చేయడానికి వాడతారు. అనునాదానికి ఉదాహరణ ఊయల, డాప్లర్‌కు వేగ కొలత.
డాప్లర్ ప్రభావానికి సంబంధించి సరైన ప్రవచనాలు ఏవి? 1. జనకం దగ్గరకు వస్తే పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది 2. దూరంగా వెళ్తే పౌనఃపున్యం తగ్గుతుంది 3. ఖగోళంలో నక్షత్రాల రెడ్‌షిఫ్ట్‌ను వివరిస్తుంది
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3
మూడూ సరైనవే: దగ్గరకు వస్తే పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది, దూరం వెళ్తే తగ్గుతుంది, మరియు డాప్లర్ ఆలోచన నక్షత్రాల రెడ్షిఫ్ట్ (విశ్వ విస్తరణ)కు వర్తిస్తుంది. ధ్వనికే కాకుండా కాంతి తరంగాలకు కూడా ఈ ప్రభావం వర్తిస్తుంది.