ఖనిజ లవణాలు & లోప వ్యాధులు (Minerals and Deficiency Diseases)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఖనిజ లవణాలు & లోప వ్యాధులు (Minerals and Deficiency Diseases) in విటమిన్లు, ఖనిజ లవణాలు & పోషకాహారం (Nutrition). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
ఇనుము (Fe) లోపం వల్ల వచ్చే వ్యాధి ఏది?
A. గాయిటర్
B. ఫ్లోరోసిస్
C. రక్తహీనత (Anaemia)
D. రికెట్స్
Answer & explanation
Correct: C — రక్తహీనత (Anaemia)
ఇనుము హిమోగ్లోబిన్ తయారీకి అవసరం; దాని లోపం వల్ల రక్తహీనత వస్తుంది, భారత్లో మహిళలు, పిల్లల్లో ఇది ఎక్కువ. గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం వల్ల, ఫ్లోరోసిస్ ఫ్లోరైడ్ అధికం వల్ల, రికెట్స్ విటమిన్ D లోపం వల్ల వస్తాయి.
అయోడిన్ థైరాయిడ్ హార్మోన్ థైరాక్సిన్ తయారీకి అవసరం; లోపిస్తే థైరాయిడ్ గ్రంథి వాచి గాయిటర్ వస్తుంది. అయోడిన్ కలిపిన ఉప్పు, సముద్ర చేపలు దీన్ని నివారిస్తాయి. ఇనుము లోపం రక్తహీనతకు, కాల్షియం లోపం ఎముకల బలహీనతకు కారణం.
ఎముకలు, దంతాల దృఢత్వానికి ప్రధానంగా అవసరమైన ఖనిజం ఏది?
A. కాల్షియం
B. సోడియం
C. అయోడిన్
D. కోబాల్ట్
Answer & explanation
Correct: A — కాల్షియం
కాల్షియం ఎముకలు, దంతాలకు దృఢత్వాన్నిస్తుంది; రక్తం గడ్డకట్టడం, కండరాల సంకోచానికి కూడా అవసరం. పాలు, పెరుగు, రాగులు, ఆకుకూరలు మూలాలు. సోడియం నాడీ ప్రేరణలకు, అయోడిన్ థైరాక్సిన్కు అవసరం.
మొక్కల పత్రహరితం (క్లోరోఫిల్) లో ఉండే ఖనిజ మూలకం ఏది?
A. ఇనుము
B. మెగ్నీషియం
C. కాల్షియం
D. జింక్
Answer & explanation
Correct: B — మెగ్నీషియం
క్లోరోఫిల్ అణువు మధ్యలో మెగ్నీషియం (Mg) ఉంటుంది; ఇది ఎంజైమ్ క్రియలకు కూడా అవసరం. ఇనుము హిమోగ్లోబిన్లో ఉంటుంది కాబట్టి ఈ రెండింటిని కలగలపకూడదు. ఇనుము లోపం పిల్లలు, గర్భిణులలో అధికంగా కనిపిస్తుంది.
పిల్లల్లో మానసిక ఎదుగుదల తగ్గే క్రెటినిజం ఏ ఖనిజం లోపం వల్ల వస్తుంది?
A. ఇనుము
B. కాల్షియం
C. జింక్
D. అయోడిన్
Answer & explanation
Correct: D — అయోడిన్
అయోడిన్ లోపం పెద్దవారిలో గాయిటర్కు, పిల్లల్లో మానసిక ఎదుగుదల తగ్గడానికి (క్రెటినిజం) దారితీస్తుంది. అయోడిన్ కలిపిన ఉప్పు వాడటం దీని నివారణ మార్గం. ఇనుము లోపం రక్తహీనతను కలిగిస్తుంది.
ఫ్లోరైడ్ నీటిలో ఎక్కువైతే ఫ్లోరోసిస్ వస్తుంది; తక్కువైతే దంత క్షయం వస్తుంది. నల్గొండ వంటి ప్రాంతాల్లో ఫ్లోరైడ్ సమస్య చర్చనీయాంశం. అయోడిన్ లోపం గాయిటర్కు, ఇనుము లోపం రక్తహీనతకు కారణమవుతాయి.
ఆహారంలో సోడియం ఎక్కువైతే సాధారణంగా ఏ సమస్య పెరుగుతుంది?
A. రేచీకటి
B. రక్తపోటు (Blood pressure)
C. రికెట్స్
D. గాయిటర్
Answer & explanation
Correct: B — రక్తపోటు (Blood pressure)
సోడియం (Na) నాడీ ప్రేరణలు, ద్రవ సమతుల్యతకు అవసరం; అయితే ఎక్కువైతే రక్తపోటు పెరుగుతుంది. రేచీకటి విటమిన్ A లోపం, రికెట్స్ విటమిన్ D లోపం, గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తాయి.
విరేచనాల్లో నిర్జలీకరణాన్ని నివారించే ORS (Oral Rehydration Solution) లో ప్రధానంగా ఏ పదార్థాలు కలుస్తాయి?
A. కాల్షియం, ఇనుము కలిపిన నీరు
B. విటమిన్ A, D కలిపిన నీరు
C. ఉప్పు, చక్కెర కలిపిన నీరు
D. అయోడిన్, ఫ్లోరిన్ కలిపిన నీరు
Answer & explanation
Correct: C — ఉప్పు, చక్కెర కలిపిన నీరు
ORS అంటే ఉప్పు, చక్కెర కలిపిన నీరు; ఇది విరేచనాలతో కోల్పోయిన నీరు, లవణాలను భర్తీ చేసి నిర్జలీకరణాన్ని నివారిస్తుంది. ఇంట్లోనే సులభంగా తయారు చేసుకోవచ్చు కాబట్టి ఇది గ్రామీణ ఆరోగ్య కార్యక్రమాల్లో ముఖ్యమైనది.
ఫ్లోరిన్ తక్కువైతే దంత క్షయం వస్తుంది. రక్తహీనత ఇనుము లోపం వల్ల, గాయిటర్-క్రెటినిజం అయోడిన్ లోపం వల్ల వస్తాయి; కాల్షియం లోపం ఎముకల బలహీనతకు దారి తీస్తుంది. కాబట్టి ఇతర జతలు తప్పు.
కింది వాటిలో సూక్ష్మ ఖనిజం (తక్కువ మోతాదులో కావలసినది) కానిది ఏది?
A. కాల్షియం
B. కాపర్
C. కోబాల్ట్
D. సెలీనియం
Answer & explanation
Correct: A — కాల్షియం
కాల్షియం ఎక్కువ మోతాదులో కావలసిన స్థూల ఖనిజం (ఎముకలు, దంతాల కోసం). కాపర్, కోబాల్ట్, సెలీనియం, మాంగనీస్ సూక్ష్మ ఖనిజాలు; ఇవి చాలా తక్కువ పరిమాణంలో సరిపోతాయి.