Free practice MCQs with answers and explanations for రోగనిరోధక శక్తి – రకాలు (Types of Immunity) in టీకాలు & రోగనిరోధక శక్తి (Vaccines & Immunity). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పుట్టుకతోనే శరీరంలో ఉండే, అన్ని వ్యాధికారకాలకు ఒకే విధంగా పనిచేసే రోగనిరోధకతను ఏమంటారు?
A. సహజ రోగనిరోధకత (Innate immunity)
B. ఆర్జిత క్రియాశీల రోగనిరోధకత
C. ఆర్జిత నిష్క్రియ రోగనిరోధకత
D. టీకా ద్వారా వచ్చే రోగనిరోధకత
Answer & explanation
Correct: A — సహజ రోగనిరోధకత (Innate immunity)
సహజ రోగనిరోధకత పుట్టుకతోనే ఉంటుంది; చర్మం, శ్లేష్మ పొర, లాలాజలం, భక్షక కణాలు దీనిలో భాగాలు. ఇది ఒక నిర్దిష్ట వ్యాధికారకానికి ప్రత్యేకం కాదు, అన్నింటికీ ఒకేలా స్పందిస్తుంది. మిగిలిన మూడు ఎంపికలు జీవితకాలంలో సంపాదించే ఆర్జిత రోగనిరోధకతకు చెందినవి.
ముర్రుపాల (Colostrum) ద్వారా శిశువుకు అందే రోగనిరోధకత ఏ రకానికి చెందింది?
A. క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత
B. నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
C. సహజ భౌతిక అడ్డంకి
D. వ్యాధి వచ్చి తగ్గిన తర్వాత వచ్చే రోగనిరోధకత
Answer & explanation
Correct: B — నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
ముర్రుపాలలో తల్లి తయారు చేసిన IgA యాంటీబాడీలు ఉంటాయి; శిశువు శరీరం వాటిని తయారు చేయదు, బయటి నుండి పొందుతుంది. అందుకే ఇది నిష్క్రియ రోగనిరోధకత. క్రియాశీలంలో శరీరమే యాంటీబాడీలను తయారు చేస్తుంది, ఇక్కడ అలా జరగదు.
కన్నీళ్లు, లాలాజలంలో ఉండే, బ్యాక్టీరియాను నాశనం చేసే రసాయన అడ్డంకి ఏది?
A. ఇన్సులిన్
B. హిస్టమిన్
C. లైసోజైమ్
D. థైరాక్సిన్
Answer & explanation
Correct: C — లైసోజైమ్
లైసోజైమ్ అనే ఎంజైమ్ కన్నీళ్లు, లాలాజలంలో ఉండి బ్యాక్టీరియా కణాల గోడను విచ్ఛిన్నం చేస్తుంది. ఇది సహజ రోగనిరోధకతలోని రసాయన అడ్డంకి. ఇన్సులిన్, థైరాక్సిన్ హార్మోన్లు; హిస్టమిన్ అలెర్జీ ప్రతిచర్యలో విడుదలవుతుంది.
పాము కాటుకు గురైన వ్యక్తికి యాంటీవీనమ్ ఇవ్వడం ఏ రకమైన రోగనిరోధకతకు ఉదాహరణ?
A. క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత
B. నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
C. సహజ రోగనిరోధకత
D. మందలి రోగనిరోధకత (Herd immunity)
Answer & explanation
Correct: B — నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
యాంటీవీనమ్లో ముందే తయారైన యాంటీబాడీలు ఉంటాయి; అవి బయటి నుండి అందుతాయి, వెంటనే పనిచేస్తాయి కానీ తాత్కాలికం. కాబట్టి ఇది నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత. క్రియాశీలంలో శరీరమే యాంటీబాడీలను తయారు చేస్తుంది.
టీకా వేయించుకున్న తర్వాత వచ్చే రోగనిరోధకత ఏ రకానికి చెందింది?
A. నిష్క్రియ ఆర్జిత రోగనిరోధకత
B. సహజ రోగనిరోధకత
C. క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత
D. తల్లి నుండి మాయ ద్వారా వచ్చేది
Answer & explanation
Correct: C — క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత
టీకా వల్ల శరీరం స్వయంగా యాంటీబాడీలను, జ్ఞాపక కణాలను తయారు చేస్తుంది కాబట్టి ఇది క్రియాశీల ఆర్జిత రోగనిరోధకత, ఎక్కువకాలం ఉంటుంది. యాంటీబాడీలు బయటి నుండి అందితే (ముర్రుపాలు, మాయ, యాంటీవీనమ్) అది నిష్క్రియ అవుతుంది.
ఆర్జిత రోగనిరోధకత సహజ రోగనిరోధకత కంటే ఏ విషయంలో భిన్నంగా ఉంటుంది?
A. అన్ని వ్యాధికారకాలకు ఒకేలా పనిచేస్తుంది
B. పుట్టుకతోనే ఉంటుంది
C. చర్మం, శ్లేష్మ పొర దీనిలో భాగాలు
D. ఒక నిర్దిష్ట వ్యాధికారకానికే ప్రత్యేకం, జ్ఞాపకం (Memory) ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: D — ఒక నిర్దిష్ట వ్యాధికారకానికే ప్రత్యేకం, జ్ఞాపకం (Memory) ఉంటుంది
ఆర్జిత రోగనిరోధకత జీవితకాలంలో సంపాదించేది; ఒక వ్యాధికారకానికి మాత్రమే ప్రత్యేకం, పునఃసంపర్కంలో జ్ఞాపకం వల్ల వేగంగా స్పందిస్తుంది. మిగిలిన లక్షణాలు (పుట్టుకతో ఉండటం, అన్నింటికీ ఒకేలా పనిచేయడం, చర్మం-శ్లేష్మ పొర) సహజ రోగనిరోధకతవి.
కింది వాటిలో సహజ (Innate) రోగనిరోధకతలో భాగం కానిది ఏది?
A. కడుపులోని హైడ్రోక్లోరిక్ ఆమ్లం
B. కన్నీళ్లలోని లైసోజైమ్
C. టీకా వల్ల తయారయ్యే నిర్దిష్ట యాంటీబాడీలు
D. చర్మం, శ్లేష్మ పొర
Answer & explanation
Correct: C — టీకా వల్ల తయారయ్యే నిర్దిష్ట యాంటీబాడీలు
చర్మం, శ్లేష్మ పొర భౌతిక అడ్డంకులు; లైసోజైమ్, కడుపులోని HCl రసాయన అడ్డంకులు; ఇవన్నీ పుట్టుకతోనే ఉండే సహజ రోగనిరోధకత. టీకా వల్ల తయారయ్యే నిర్దిష్ట యాంటీబాడీలు ఆర్జిత క్రియాశీల రోగనిరోధకతకు చెందుతాయి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి.
1. ముర్రుపాల ద్వారా వచ్చే యాంటీబాడీలు నిష్క్రియ రోగనిరోధకతకు ఉదాహరణ.
2. పాము కాటుకు ఇచ్చే యాంటీవీనమ్ నిష్క్రియ రోగనిరోధకతకు ఉదాహరణ.
3. టీకా ద్వారా వచ్చే రోగనిరోధకత నిష్క్రియ రకం.
సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ముర్రుపాలు, మాయ ద్వారా వచ్చే యాంటీబాడీలు, యాంటీవీనమ్ అన్నీ బయటి నుండి అందే తయారైన యాంటీబాడీలు కాబట్టి నిష్క్రియ రకం. టీకా శరీరాన్నే యాంటీబాడీలు తయారు చేసేలా ప్రేరేపిస్తుంది కాబట్టి అది క్రియాశీల రోగనిరోధకత; అందువల్ల వాక్యం 3 తప్పు.
నిష్క్రియ రోగనిరోధకత గురించి కింది వాటిలో తప్పు వాక్యం ఏది?
A. శరీరమే సొంతంగా యాంటీబాడీలను తయారు చేస్తుంది
B. వెంటనే పనిచేస్తుంది
C. ప్రభావం తాత్కాలికం
D. మాయ ద్వారా తల్లి నుండి పిండానికి యాంటీబాడీలు అందడం దీనికి ఉదాహరణ
Answer & explanation
Correct: A — శరీరమే సొంతంగా యాంటీబాడీలను తయారు చేస్తుంది
నిష్క్రియ రోగనిరోధకతలో తయారైన యాంటీబాడీలు బయటి నుండి అందుతాయి; శరీరం వాటిని తయారు చేయదు. అందుకే మొదటి వాక్యం తప్పు. ఇది వెంటనే పనిచేస్తుంది కానీ తాత్కాలికం; మాయ, ముర్రుపాలు, యాంటీవీనమ్ దీనికి ఉదాహరణలు.