రిజర్వేషన్లపై చర్చ – సమర్థనలు, విమర్శలు (Debates & Way Forward)
Free practice MCQs with answers and explanations for రిజర్వేషన్లపై చర్చ – సమర్థనలు, విమర్శలు (Debates & Way Forward) in రిజర్వేషన్ విధానం (Reservation Policy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రిజర్వేషన్లపై ప్రధాన విమర్శ ఏది?
A. అన్ని వర్గాలకూ సమాన లబ్ధి కలుగుతోందనే వాదన
B. విద్యా ప్రమాణాలు పెరిగాయనే వాదన
C. క్రీమీ లేయర్ వర్గాలే ఎక్కువ లబ్ధి పొందుతున్నాయనే ఆరోపణ
D. కులాల సంఖ్య తగ్గుతోందనే వాదన
Answer & explanation
Correct: C — క్రీమీ లేయర్ వర్గాలే ఎక్కువ లబ్ధి పొందుతున్నాయనే ఆరోపణ
రిజర్వేషన్ల విమర్శల్లో ముఖ్యమైనవి: క్రీమీ లేయర్ వర్గాలే ఎక్కువ లబ్ధి పొందుతున్నాయనే ఆరోపణ, మెరిట్కు అన్యాయం జరుగుతుందనే వాదన, కులాల పేర్లు, ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలు, లబ్ధి తరం దాటి కొనసాగడం.
ఐ.ఆర్. కోయెల్హో కేసు (2007)లో 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చిన చట్టాలను న్యాయసమీక్ష చేయవచ్చని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది. తమిళనాడు 69% రిజర్వేషన్ చట్టం 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చి రక్షించబడింది.
SC, STలకు కూడా క్రీమీ లేయర్ నిబంధనల గురించి చర్చించిన 2018 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఏది?
A. ఎం. నాగరాజ్ తీర్పు
B. మండల్ తీర్పు
C. కోయెల్హో తీర్పు
D. జర్నైల్ సింగ్ తీర్పు
Answer & explanation
Correct: D — జర్నైల్ సింగ్ తీర్పు
2018 జర్నైల్ సింగ్ తీర్పులో పదోన్నతుల్లో క్రీమీ లేయర్ అంశాన్ని సుప్రీంకోర్టు చర్చించింది; ఇది రిజర్వేషన్ సంస్కరణ సూచనల్లో ఒకటి. ఎం. నాగరాజ్ (2006) డేటా సమీకరణ గురించి.
A. ఉపవర్గీకరణ ద్వారా అత్యంత వెనుకబడిన కులాలకు లబ్ధి
B. ప్రాథమిక విద్య, ఆరోగ్యంపై పెట్టుబడి
C. రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా విస్తరించి అందరికీ ఇవ్వడం
D. ఆర్థిక ప్రమాణాల పరిగణన
Answer & explanation
Correct: C — రిజర్వేషన్లను పూర్తిగా విస్తరించి అందరికీ ఇవ్వడం
సంస్కరణ సూచనల్లో క్రీమీ లేయర్ నిబంధనలు, ఉపవర్గీకరణ, ప్రాథమిక విద్య-ఆరోగ్యంపై పెట్టుబడి, ఆర్థిక ప్రమాణాల పరిగణన ఉన్నాయి. అందరికీ రిజర్వేషన్ ఇవ్వడం అనే సూచన లేదు.
1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చిన చట్టాల విషయంలో కోయెల్హో కేసు ఏమి చెప్పింది?
A. అవి పూర్తిగా న్యాయసమీక్షకు అతీతం
B. వాటిని న్యాయసమీక్ష చేయవచ్చు
C. అవి రద్దవుతాయి
D. వాటికి 50% పరిమితి వర్తించదు
Answer & explanation
Correct: B — వాటిని న్యాయసమీక్ష చేయవచ్చు
కోయెల్హో కేసు (2007) ప్రకారం 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చిన చట్టాలు న్యాయసమీక్షకు లోబడి ఉంటాయి. తమిళనాడు 69% రిజర్వేషన్ చట్టం (1993) 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చి రక్షించబడింది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రిజర్వేషన్లపై ఒక విమర్శ క్రీమీ లేయర్ వర్గాలే ఎక్కువ లబ్ధి పొందుతున్నారని.
2. ఉపవర్గీకరణ అత్యంత వెనుకబడిన కులాలకు లబ్ధి కలిగించగలదని ఒక సూచన.
3. రిజర్వేషన్లు మెరిట్ను పూర్తిగా పెంచుతాయనే వాదన విమర్శకుల వాదన.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: మెరిట్కు అన్యాయం జరుగుతుందనేది విమర్శకుల వాదన; రిజర్వేషన్లు మెరిట్ను పూర్తిగా పెంచుతాయనేది కాదు. విమర్శల్లో మెరిట్కు అన్యాయం, ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలు, క్రీమీ లేయర్ లబ్ధి ఉన్నాయి; సంస్కరణ సూచనల్లో ఉపవర్గీకరణ, క్రీమీ లేయర్ నిబంధనలు ఉన్నాయి. దావీందర్ సింగ్ (2024) ఉపవర్గీకరణను అనుమతించింది.
సమాన ప్రాతినిధ్యం రిజర్వేషన్ల సమర్థన, విమర్శ కాదు. మిగిలిన జతలు సరైనవి. సమర్థనల్లో చారిత్రక అన్యాయాలకు పరిహారం, సమాన ప్రాతినిధ్యం, సామాజిక న్యాయం, సమ్మిళిత అభివృద్ధి ఉన్నాయి; విమర్శల్లో క్రీమీ లేయర్, మెరిట్, ఓటు బ్యాంకు రాజకీయాలు, తరాల కొనసాగింపు ఉన్నాయి.
ఐ.ఆర్. కోయెల్హో కేసు (2007) లో సుప్రీంకోర్టు ఏ కాల పరిమితిని ప్రస్తావించింది?
A. 1950 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు
B. 1991 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు
C. 2000 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు
D. 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చిన చట్టాలు
Answer & explanation
Correct: D — 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చిన చట్టాలు
కోయెల్హో కేసు (2007)లో 1973 (కేశవానంద భారతి తీర్పు సంవత్సరం) తర్వాత 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చిన చట్టాలను న్యాయసమీక్ష చేయవచ్చని తీర్పు ఇచ్చింది. ఈ తీర్పు 9వ షెడ్యూల్ న్యాయసమీక్షకు అతీతం కాదని స్పష్టం చేసింది; తమిళనాడు 69% చట్టం (1993) 9వ షెడ్యూల్లో చేర్చి కాపాడిన ఉదాహరణ.
సుప్రీంకోర్టు 2018 జర్నైల్ సింగ్ తీర్పు, 2006 ఎం. నాగరాజ్ తీర్పుల్లో సాధారణ అంశం ఏమిటి?
A. EWS రిజర్వేషన్
B. తొమ్మిదో షెడ్యూల్ న్యాయసమీక్ష
C. పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్
D. ప్రైవేటు విద్యా సంస్థల రిజర్వేషన్
Answer & explanation
Correct: C — పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్
ఎం. నాగరాజ్ (2006) పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్కు డేటా సమీకరణ అవసరమని, జర్నైల్ సింగ్ (2018) పదోన్నతుల్లో క్రీమీ లేయర్ అంశాన్ని చర్చించాయి. కాబట్టి రెండింటి సాధారణ అంశం పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్.