కుల వ్యవస్థ లక్షణాలు – ఘుర్యే ఆరు లక్షణాలు (Features of Caste System)
Free practice MCQs with answers and explanations for కుల వ్యవస్థ లక్షణాలు – ఘుర్యే ఆరు లక్షణాలు (Features of Caste System) in కుల వ్యవస్థ (Caste System). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
కులానికి ఆరు ప్రధాన లక్షణాలను ఇచ్చిన సామాజిక శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
A. ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్
B. జి.ఎస్. ఘుర్యే
C. రజనీ కొఠారి
D. లూయీ డ్యూమాంట్
Answer & explanation
Correct: B — జి.ఎస్. ఘుర్యే
కుల వ్యవస్థకు ఆరు లక్షణాలు (సమాజ విభజన, సోపానక్రమం, ఆహార ఆంక్షలు, పౌర-మత నిబంధనలు, వృత్తి ఎంపికలో స్వేచ్ఛ లేకపోవడం, వివాహ ఆంక్షలు) చెప్పినవారు జి.ఎస్. ఘుర్యే. శ్రీనివాస్ సంస్కృతీకరణ భావనను, కొఠారి కులం-రాజకీయాలను ప్రతిపాదించారు.
కుల వ్యవస్థలో వివాహానికి సంబంధించిన ముఖ్య నియమం ఏది?
A. అంతర్వివాహం (కులం లోపలే వివాహం)
B. బహిర్వివాహం (కులం బయట వివాహం)
C. బహుభార్యత్వం
D. ఏకపత్నీ వ్రతం
Answer & explanation
Correct: A — అంతర్వివాహం (కులం లోపలే వివాహం)
కుల వ్యవస్థ ప్రకారం వ్యక్తి తన కులంలోనే వివాహం చేసుకోవాలి; దీన్ని అంతర్వివాహం (Endogamy) అంటారు. ఇది కుల వ్యవస్థ ముఖ్య లక్షణం, ఆధునిక కాలంలో కూడా ఇది బలంగా కొనసాగుతోంది. బహిర్వివాహం అంటే కులం బయట చేసుకోవడం, ఇది కుల నియమానికి వ్యతిరేకం.
లూయీ డ్యూమాంట్ ప్రకారం కుల సోపానక్రమానికి మూలం శుద్ధి–అశుద్ధ (Purity–Pollution) భావన. బ్రాహ్మణులు పవిత్రతలో పైన, అంటరాని కులాలు అపవిత్రంగా భావించబడి కింద ఉంటాయి. ఆర్థిక స్థితి కులానికి ప్రాతిపదిక కాదు, అది వర్గ భావన.
ఘుర్యే జాబితాలో మొదటి లక్షణం సమాజ విభజన; సమాజం అనేక కులాలుగా విడిపోయి ప్రతి కులానికి సొంత నియమాలు, పంచాయతీ ఉంటాయి. సోపానక్రమం రెండవది, వివాహ ఆంక్షలు ఆరవది. క్రమాన్ని 'విభజన–సోపానం–ఆహారం–హక్కులు–వృత్తి–వివాహం' అని గుర్తుంచుకోవచ్చు.
గ్రామంలో ఆలయ ప్రవేశం, బావి నీరు వాడకంపై కొన్ని కులాలకు ఆంక్షలు ఉండటం ఘుర్యే ఏ లక్షణం కింద వస్తుంది?
A. పౌర, మతపరమైన నిబంధనలు, ప్రత్యేక హక్కులు
B. సమాజ విభజన
C. ఆహార సంబంధాల ఆంక్షలు
D. వివాహంపై ఆంక్షలు
Answer & explanation
Correct: A — పౌర, మతపరమైన నిబంధనలు, ప్రత్యేక హక్కులు
ఆలయ ప్రవేశం, బావి నీటి వినియోగం వంటి విషయాల్లో కొన్ని కులాలపై ఆంక్షలు, మరికొన్నింటికి ప్రత్యేక హక్కులు ఉండటం 'పౌర, మతపరమైన నిబంధనలు మరియు ప్రత్యేక హక్కులు' లక్షణం. ఆహార ఆంక్షలు అంటే ఎవరితో కలిసి తినాలి, ఎవరి చేతి ఆహారం తీసుకోవాలి అనే నియమాలు.
ఎవరితో కలిసి భోజనం చేయాలి, ఎవరి చేతి ఆహారం తీసుకోవాలి అనే నియమాలు ఘుర్యే ఏ లక్షణంలో భాగం?
A. సోపానక్రమం
B. వృత్తి వారసత్వం
C. సమాజ విభజన
D. ఆహార, సామాజిక సంబంధాలపై ఆంక్షలు
Answer & explanation
Correct: D — ఆహార, సామాజిక సంబంధాలపై ఆంక్షలు
ఘుర్యే మూడవ లక్షణం ఆహార, సామాజిక సంబంధాలపై ఆంక్షలు; ఇందులో సహభోజనం, ఎవరి చేతి వండిన ఆహారం స్వీకరించవచ్చు వంటి నియమాలు వస్తాయి. సోపానక్రమం అంటే కులాల ఎక్కువ–తక్కువ స్థాయి; వృత్తి వారసత్వం ఐదవ లక్షణం.
'వృత్తి వారసత్వంగా వస్తుంది, ఎంపిక స్వేచ్ఛ లేదు' అనే విషయం ఘుర్యే జాబితాలో ఎన్నో లక్షణం?
A. మూడవది
B. నాల్గవది
C. ఐదవది
D. ఆరవది
Answer & explanation
Correct: C — ఐదవది
ఘుర్యే ఆరు లక్షణాల క్రమం: 1 సమాజ విభజన, 2 సోపానక్రమం, 3 ఆహార ఆంక్షలు, 4 పౌర-మత నిబంధనలు, 5 వృత్తి ఎంపికలో స్వేచ్ఛ లేకపోవడం, 6 వివాహ ఆంక్షలు. అందువల్ల వృత్తి వారసత్వం ఐదవది; ఆరవది వివాహం.
ఘుర్యే ఆరు లక్షణాలను సరైన వరుస క్రమంలో ఇచ్చినది ఏది?
A. సోపానం – విభజన – వివాహం – వృత్తి – ఆహారం – హక్కులు
B. విభజన – సోపానం – ఆహారం – హక్కులు – వృత్తి – వివాహం
C. ఆహారం – విభజన – హక్కులు – సోపానం – వివాహం – వృత్తి
D. వివాహం – వృత్తి – ఆహారం – హక్కులు – విభజన – సోపానం
Answer & explanation
Correct: B — విభజన – సోపానం – ఆహారం – హక్కులు – వృత్తి – వివాహం
గుర్తుంచుకునే చిట్కా ప్రకారం సరైన క్రమం విభజన, సోపానం, ఆహారం, హక్కులు (పౌర-మత), వృత్తి, వివాహం. ఇతర వరుసల్లో వృత్తి, వివాహం లేదా సోపానం, విభజన స్థానాలు తారుమారయ్యాయి, కాబట్టి అవి తప్పు.
ఘుర్యే లక్షణాలు: సమాజ విభజన, సోపానక్రమం, ఆహార సంబంధాల ఆంక్షలు, పౌర-మత నిబంధనలు, వృత్తి ఎంపికలో స్వేచ్ఛ లేకపోవడం, వివాహంపై ఆంక్షలు. పట్టణ వలస అనేది ఆధునికీకరణ వల్ల వచ్చిన మార్పు మాత్రమే, కుల లక్షణం కాదు.
ప్రతి కులానికి సొంత నియమాలు, పంచాయతీలు ఉండటం ఘుర్యే ఏ లక్షణాన్ని సూచిస్తుంది?
A. సోపానక్రమం
B. సమాజ విభజన
C. ఆహార ఆంక్షలు
D. వివాహ ఆంక్షలు
Answer & explanation
Correct: B — సమాజ విభజన
ప్రతి కులానికి సొంత పంచాయతీ, నియమాలు ఉండి సమాజం విభాగాలుగా చీలిపోవడం సమాజ విభజన (Segmental Division) లక్షణం. సోపానక్రమం అంటే కులాల ఎక్కువ-తక్కువ స్థాయి; ఆహార, వివాహ ఆంక్షలు ప్రత్యేక లక్షణాలు, కాబట్టి అవి సరికావు.