కుల వ్యవస్థ (Caste System) · Practice MCQs

Correct: A — పోర్చుగీసు పదం 'కాస్టా (Casta)'

'Caste' అనే ఆంగ్ల పదం పోర్చుగీసు పదం 'కాస్టా (Casta)' నుండి వచ్చింది; దాని అర్థం జాతి లేదా స్వచ్ఛత. భారతీయ భాషల్లో కులాన్ని 'జాతి (Jati)' అని కూడా అంటారు. సంస్కృత పదం కులం భారతీయ పదమే కానీ ఆంగ్ల 'Caste' మూలం కాదు.

Correct: D — పుట్టుక

కులం పుట్టుకతో నిర్ణయమయ్యే, మార్చుకోలేని సామాజిక సమూహం. సంపద, విద్య లేదా అధికారం ద్వారా మారేది వర్గం (Class) అవుతుంది, కులం కాదు. అందుకే కులాన్ని మూసిన వ్యవస్థ అంటారు.

Correct: C — పురుష సూక్తం

ఋగ్వేదం 10వ మండలంలోని పురుష సూక్తం ప్రకారం విరాట్ పురుషుని నుండి నాలుగు వర్ణాలు పుట్టాయి. నాసదీయ సూక్తం సృష్టి మూలం గురించి చెబుతుంది, వర్ణాల గురించి కాదు. ఇది కుల మూలానికి సంబంధించిన సంప్రదాయ సిద్ధాంతం.

Correct: B — జి.ఎస్. ఘుర్యే

కుల వ్యవస్థకు ఆరు లక్షణాలు (సమాజ విభజన, సోపానక్రమం, ఆహార ఆంక్షలు, పౌర-మత నిబంధనలు, వృత్తి ఎంపికలో స్వేచ్ఛ లేకపోవడం, వివాహ ఆంక్షలు) చెప్పినవారు జి.ఎస్. ఘుర్యే. శ్రీనివాస్ సంస్కృతీకరణ భావనను, కొఠారి కులం-రాజకీయాలను ప్రతిపాదించారు.

Correct: A — అంతర్వివాహం (కులం లోపలే వివాహం)

కుల వ్యవస్థ ప్రకారం వ్యక్తి తన కులంలోనే వివాహం చేసుకోవాలి; దీన్ని అంతర్వివాహం (Endogamy) అంటారు. ఇది కుల వ్యవస్థ ముఖ్య లక్షణం, ఆధునిక కాలంలో కూడా ఇది బలంగా కొనసాగుతోంది. బహిర్వివాహం అంటే కులం బయట చేసుకోవడం, ఇది కుల నియమానికి వ్యతిరేకం.

Correct: D — పవిత్రత–అపవిత్రత (Purity–Pollution)

లూయీ డ్యూమాంట్ ప్రకారం కుల సోపానక్రమానికి మూలం శుద్ధి–అశుద్ధ (Purity–Pollution) భావన. బ్రాహ్మణులు పవిత్రతలో పైన, అంటరాని కులాలు అపవిత్రంగా భావించబడి కింద ఉంటాయి. ఆర్థిక స్థితి కులానికి ప్రాతిపదిక కాదు, అది వర్గ భావన.

Correct: C — సమాజ విభజన (Segmental Division)

ఘుర్యే జాబితాలో మొదటి లక్షణం సమాజ విభజన; సమాజం అనేక కులాలుగా విడిపోయి ప్రతి కులానికి సొంత నియమాలు, పంచాయతీ ఉంటాయి. సోపానక్రమం రెండవది, వివాహ ఆంక్షలు ఆరవది. క్రమాన్ని 'విభజన–సోపానం–ఆహారం–హక్కులు–వృత్తి–వివాహం' అని గుర్తుంచుకోవచ్చు.

Correct: B — నాలుగు

వర్ణాలు నాలుగు: బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, వైశ్య, శూద్ర. పంచములు (అవర్ణులు) నాలుగు వర్ణాల బయట ఉంచబడిన అంటరాని కులాలు, వారు వర్ణంలో భాగం కాదు కాబట్టి వర్ణాల సంఖ్య ఐదు కాదు. జాతులు మాత్రం వేల సంఖ్యలో ఉంటాయి.

Correct: A — రజనీ కొఠారి

రజనీ కొఠారి 1970లో ప్రచురించిన 'కాస్ట్ ఇన్ ఇండియన్ పాలిటిక్స్' కులం రాజకీయాల్లో ఎలా పనిచేస్తుందో వివరించింది. ఘుర్యే 'కాస్ట్ అండ్ రేస్ ఇన్ ఇండియా' (1932) రాశారు. రిస్లీ జాతి సిద్ధాంతకర్త, శ్రీనివాస్ సంస్కృతీకరణ భావన ఇచ్చారు.

Correct: D — సంస్కృతీకరణ (Sanskritisation)

కింది కులాలు పై కులాల ఆచారాలు, జీవన విధానాన్ని అనుకరించి సామాజిక హోదా పెంచుకోవడాన్ని ఎం.ఎన్. శ్రీనివాస్ 'సంస్కృతీకరణ' అన్నారు. పాశ్చాత్యీకరణ అంటే పాశ్చాత్య ఆచారాల ప్రభావం; దీనికి ఈ భావనతో సంబంధం లేదు.