ప్రాంతీయవాదం – అర్థం, కారణాలు (Regionalism: Meaning & Causes)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రాంతీయవాదం – అర్థం, కారణాలు (Regionalism: Meaning & Causes) in మతతత్వం & ప్రాంతీయవాదం (Communalism & Regionalism). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రాంతీయవాదం (Regionalism) అంటే ఏమిటి?
A. అన్ని ప్రాంతాలను ఒకే దేశంగా చూడటం
B. మతం ఆధారంగా ఐక్యత
C. ఒక ప్రాంత ప్రజలు తమ భాష, సంస్కృతి, అభివృద్ధి, గుర్తింపు పట్ల ప్రత్యేక అభిమానం చూపడం
D. ప్రపంచ ఏకీకరణ భావన
Answer & explanation
Correct: C — ఒక ప్రాంత ప్రజలు తమ భాష, సంస్కృతి, అభివృద్ధి, గుర్తింపు పట్ల ప్రత్యేక అభిమానం చూపడం
ప్రాంతీయవాదం అంటే ఒక ప్రాంత ప్రజలు తమ భాష, సంస్కృతి, అభివృద్ధి, గుర్తింపు పట్ల ప్రత్యేక అభిమానం, నిబద్ధత చూపడం. ఇది హద్దులు దాటితే దేశ ఐక్యతకు సమస్య అవుతుంది. మతం ఆధారంగా ఐక్యత భావన మతతత్వానికి సంబంధించింది.
వేర్పాటువాదం (Secessionism) అంటే దేశం నుండి విడిపోవాలనే డిమాండ్, ఇది ప్రాంతీయవాదంలో అత్యంత తీవ్ర రూపం. భాషా ఉద్యమాలు, నదీ జల వివాదాలు తక్కువ తీవ్రత గలవి; స్థానిక ఎన్నికలు ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియలో భాగం.
భూమిపుత్రుల వాదం ప్రకారం స్థానిక ప్రజలకే ఉద్యోగాలు, అవకాశాలు దక్కాలి. శివసేన 1966లో మహారాష్ట్రలో ఈ నినాదంతో ఏర్పడింది. ఇతర రాష్ట్రాల వారికి ప్రాధాన్యత కోరడం దీనికి వ్యతిరేకం, భూసంస్కరణలకు దీనికి సంబంధం లేదు.
అసమాన అభివృద్ధి (Uneven Development) వల్ల వెనుకబడిన ప్రాంతాల్లో అసంతృప్తి పెరిగి ప్రాంతీయవాదం బలపడుతుంది. వనరుల సమాన పంపిణీ ఉంటే అసంతృప్తి తగ్గుతుంది; ఏకరూప భాష కూడా కారణం కాదు, భాషా వైవిధ్యమే గుర్తింపు ఉద్యమాలకు కారణం.
గూర్ఖాలాండ్ డిమాండ్ ఏ రకమైన ప్రాంతీయ ఉద్యమానికి ఉదాహరణ?
A. అంతర్రాష్ట్ర నదీ జల వివాదం
B. భారతదేశం నుండి విడిపోవాలనే వేర్పాటువాదం
C. వేరే రాష్ట్ర డిమాండ్
D. హిందీ విధింపు వ్యతిరేకత
Answer & explanation
Correct: C — వేరే రాష్ట్ర డిమాండ్
గూర్ఖాలాండ్, విదర్భ, తెలంగాణ వంటివి వేరే రాష్ట్ర డిమాండ్లుగా పేర్కొనబడతాయి. హిందీ విధింపు వ్యతిరేకత ద్రవిడ ఉద్యమ లక్షణం, నదీ జల వివాదాలు అంతర్రాష్ట్ర సమస్య. దేశం నుండి విడిపోవడం వేర్పాటువాదం, ఇది వేరు.
D. ప్రాంత అభివృద్ధికి పోటీ, ప్రజాస్వామ్యంలో భాగస్వామ్యం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రాంత అభివృద్ధికి పోటీ, ప్రజాస్వామ్యంలో భాగస్వామ్యం
ప్రాంతీయవాదం సానుకూలంగా ప్రాంత అభివృద్ధికి పోటీని, ప్రజాస్వామ్యంలో భాగస్వామ్యాన్ని పెంచుతుంది. దేశ ఐక్యతకు ముప్పు, హింస, పొరుగు రాష్ట్రాల శత్రుత్వం ప్రతికూల ప్రభావాలు.
ఒక ప్రాంతం నీటిపారుదల, ఉద్యోగాల్లో వెనుకబడి ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమం వస్తే దాని ప్రధాన కారణం ఏది?
A. అసమాన అభివృద్ధి భావన
B. మత సామరస్యం
C. సమాన వనరుల పంపిణీ
D. జాతీయ సమైక్యత
Answer & explanation
Correct: A — అసమాన అభివృద్ధి భావన
ఒక ప్రాంతానికి అన్యాయం జరుగుతోందనే అసమాన అభివృద్ధి భావన ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమాలకు దారితీస్తుంది. మత సామరస్యం, సమాన వనరుల పంపిణీ, జాతీయ సమైక్యత ఉంటే ఇలాంటి ఉద్యమాలు రావు, కాబట్టి అవి కారణాలు కావు.
కింది వాటిలో ప్రాంతీయవాదం వ్యక్తమయ్యే రూపంగా నోట్స్లో పేర్కొననిది ఏది?
A. భాషా ఆధారిత ఉద్యమాలు
B. అంతర్రాష్ట్ర సరిహద్దు వివాదాలు
C. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో సభ్యత్వం కోరడం
D. వేర్పాటువాదం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థలో సభ్యత్వం కోరడం
ప్రాంతీయవాదం వేరే రాష్ట్ర డిమాండ్, భాషా ఉద్యమాలు, భూమిపుత్రుల వాదం, అంతర్రాష్ట్ర సరిహద్దు, నదీ జల వివాదాలు, వేర్పాటువాదం రూపాల్లో కనిపిస్తుంది. ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ సభ్యత్వం అంతర్జాతీయ వాణిజ్య అంశం, ప్రాంతీయవాదం కాదు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. భూమిపుత్రుల వాదం స్థానికులకే ఉద్యోగాలు ఇవ్వాలని కోరుతుంది.
2. ప్రాంతీయవాదానికి సానుకూల, ప్రతికూల రూపాలు రెండూ ఉంటాయి.
3. వేర్పాటువాదం ప్రాంతీయవాదంలో తేలికైన రూపం.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3 అన్నీ
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
భూమిపుత్రుల వాదం, సానుకూల–ప్రతికూల రూపాల గురించిన ప్రకటనలు సరైనవి. వేర్పాటువాదం ప్రాంతీయవాదంలో అత్యంత తీవ్ర రూపం, తేలికైనది కాదు; కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.
కింది వాటిలో ప్రాంతీయవాదానికి కారణంగా చెప్పనిది ఏది?
A. అన్ని ప్రాంతాల్లో సమాన వనరుల పంపిణీ
B. రాజకీయ నాయకుల స్వప్రయోజనాలు
C. కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాల్లో విభేదాలు
D. భాషా, సాంస్కృతిక గుర్తింపు
Answer & explanation
Correct: A — అన్ని ప్రాంతాల్లో సమాన వనరుల పంపిణీ
రాజకీయ నాయకుల స్వప్రయోజనాలు, కేంద్ర–రాష్ట్ర విభేదాలు, భాషా, సాంస్కృతిక గుర్తింపు ప్రాంతీయవాదానికి కారణాలు. వనరులు అన్ని ప్రాంతాల్లో సమానంగా పంపిణీ అయితే అసంతృప్తి తగ్గుతుంది, అందువల్ల అది కారణం కాదు; వనరుల అసమాన పంపిణీయే కారణం.