భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ (Linguistic Reorganisation of States)
Free practice MCQs with answers and explanations for భాషా ప్రాతిపదికన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ (Linguistic Reorganisation of States) in మతతత్వం & ప్రాంతీయవాదం (Communalism & Regionalism). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన మొదటి రాష్ట్రం ఏది?
A. మహారాష్ట్ర
B. గుజరాత్
C. ఆంధ్ర రాష్ట్రం
D. హరియాణా
Answer & explanation
Correct: C — ఆంధ్ర రాష్ట్రం
భాషా ప్రాతిపదికన ఏర్పడిన మొదటి రాష్ట్రం ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1953). మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ 1960లో బొంబాయి రాష్ట్రం నుండి ఏర్పడ్డాయి, హరియాణా 1966లో పంజాబ్ నుండి వచ్చింది.
ఆంధ్ర రాష్ట్రం 1953 అక్టోబర్ 1న ఏర్పడింది. 1956 నవంబర్ 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది, 1952 డిసెంబర్ 15న పొట్టి శ్రీరాములు మరణించారు, 2014 జూన్ 2న తెలంగాణ ఏర్పడింది.
ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేసి 1952 డిసెంబర్ 15న మరణించినవారు ఎవరు?
A. పొట్టి శ్రీరాములు
B. టంగుటూరి ప్రకాశం
C. నీలం సంజీవరెడ్డి
D. సర్దార్ పటేల్
Answer & explanation
Correct: A — పొట్టి శ్రీరాములు
పొట్టి శ్రీరాములు ప్రత్యేక ఆంధ్ర రాష్ట్రం కోసం ఆమరణ నిరాహార దీక్ష చేసి 1952 డిసెంబర్ 15న మరణించారు. ఆయన త్యాగం ఉద్యమాన్ని తీవ్రతరం చేసి 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు దారితీసింది. మిగతా ముగ్గురు ఈ దీక్షతో సంబంధం ఉన్నవారు కాదు.
1953లో ఏర్పడిన ఆంధ్ర రాష్ట్రానికి కర్నూలు రాజధాని. హైదరాబాద్ తర్వాత 1956లో ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్కు రాజధాని అయింది. విజయవాడ, గుంటూరు ఆ సమయంలో రాజధానులు కావు; ఈ వివరం పరీక్షల్లో అడుగుతారు.
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ (SRC, 1953) సభ్యులు ఎవరు?
A. ఎస్.కె. ధార్, జవహర్లాల్, పట్టాభి
B. సర్కారియా, రాజమన్నార్, సచార్
C. ఫజల్ అలీ (అధ్యక్షుడు), కె.ఎం. పణిక్కర్, హెచ్.ఎన్. కుంజ్రు
D. ఫజల్ అలీ, పటేల్, రాజేంద్ర ప్రసాద్
Answer & explanation
Correct: C — ఫజల్ అలీ (అధ్యక్షుడు), కె.ఎం. పణిక్కర్, హెచ్.ఎన్. కుంజ్రు
SRC (ఫజల్ అలీ కమిషన్) అధ్యక్షుడు ఫజల్ అలీ; సభ్యులు కె.ఎం. పణిక్కర్, హెచ్.ఎన్. కుంజ్రు; నివేదిక 1955లో ఇచ్చారు. ధార్ కమిషన్ (1948), JVP కమిటీ (జవహర్లాల్, వల్లభ్భాయ్, పట్టాభి) వేరే సంస్థలు; సర్కారియా కమిషన్ కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలకు సంబంధించింది.
A. భాష ఆధారంగా అన్ని రాష్ట్రాలను వెంటనే ఏర్పాటు చేయాలి
B. తెలంగాణ రాష్ట్రాన్ని ఏర్పాటు చేయాలి
C. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలను రద్దు చేయాలి
D. భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాల ఏర్పాటు వద్దు; పరిపాలనా సౌలభ్యం చూడాలి
Answer & explanation
Correct: D — భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాల ఏర్పాటు వద్దు; పరిపాలనా సౌలభ్యం చూడాలి
ధార్ కమిషన్ (1948) భాష ఆధారంగా రాష్ట్రాల ఏర్పాటు వద్దని, పరిపాలనా సౌలభ్యాన్ని ప్రాతిపదికగా తీసుకోవాలని సూచించింది. JVP కమిటీ కూడా 1948 డిసెంబర్లో ప్రస్తుతానికి భాషా రాష్ట్రాలు వద్దంది. తెలంగాణ 2014లో ఏర్పడింది.
రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1956 ప్రకారం 1956 నవంబర్ 1న ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పడింది. 1953 అక్టోబర్ 1 ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడిన తేదీ, 2014 జూన్ 2 తెలంగాణ ఏర్పడిన తేదీ.
కింది ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఉద్యమ సంఘటనలను పాత నుండి కొత్త క్రమంలో అమర్చండి.
A. పొట్టి శ్రీరాములు మరణం – ధార్ కమిషన్ – ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు – ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు
B. ధార్ కమిషన్ – పొట్టి శ్రీరాములు మరణం – ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు – ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు
C. ధార్ కమిషన్ – ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు – పొట్టి శ్రీరాములు మరణం – ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు
D. ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు – ధార్ కమిషన్ – ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు – పొట్టి శ్రీరాములు మరణం
Answer & explanation
Correct: B — ధార్ కమిషన్ – పొట్టి శ్రీరాములు మరణం – ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటు – ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు
ధార్ కమిషన్ (1948), పొట్టి శ్రీరాములు మరణం (1952 డిసెంబర్ 15), ఆంధ్ర రాష్ట్రం (1953 అక్టోబర్ 1), ఆంధ్రప్రదేశ్ (1956 నవంబర్ 1) క్రమం. దీక్ష, మరణం ఆంధ్ర రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు కారణం కాబట్టి మరణం ఏర్పాటుకు ముందే వస్తుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. తెలంగాణ 2014 జూన్ 2న ఏర్పడిన 29వ రాష్ట్రం.
2. హరియాణా 1966లో పంజాబ్ నుండి ఏర్పడింది.
3. ఛత్తీస్గఢ్, ఉత్తరాఖండ్, జార్ఖండ్ 1960లో ఏర్పడ్డాయి.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
తెలంగాణ (2014 జూన్ 2, 29వ రాష్ట్రం), హరియాణా (1966) సరైనవి. ఛత్తీస్గఢ్, ఉత్తరాఖండ్, జార్ఖండ్ 2000లో ఏర్పడ్డాయి; 1960లో బొంబాయి రాష్ట్రం నుండి మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ ఏర్పడ్డాయి. కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.
కింది రాష్ట్రాలను అవి ఏర్పడిన సంవత్సరాలతో జతపరచండి.
ఎ. మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ బి. హరియాణా సి. తెలంగాణ
1. 2014 2. 1960 3. 1966
A. ఎ-3, బి-2, సి-1
B. ఎ-2, బి-1, సి-3
C. ఎ-1, బి-3, సి-2
D. ఎ-2, బి-3, సి-1
Answer & explanation
Correct: D — ఎ-2, బి-3, సి-1
మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ 1960లో బొంబాయి రాష్ట్రం నుండి, హరియాణా 1966లో పంజాబ్ నుండి, తెలంగాణ 2014లో ఏర్పడ్డాయి. కాబట్టి ఎ-2, బి-3, సి-1; మిగతా ఎంపికల్లో సంవత్సరాలు తారుమారయ్యాయి.