ప్రాంతీయ ఉద్యమాలు, పరిష్కార మార్గాలు (Regional Movements & Remedies)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రాంతీయ ఉద్యమాలు, పరిష్కార మార్గాలు (Regional Movements & Remedies) in మతతత్వం & ప్రాంతీయవాదం (Communalism & Regionalism). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
శివసేన ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?
A. 1952
B. 1966
C. 1973
D. 1985
Answer & explanation
Correct: B — 1966
శివసేన మహారాష్ట్రలో 1966లో స్థాపించబడింది; ఇది భూమిపుత్రులు నినాదంతో స్థానికులకే ఉద్యోగాలు అనే డిమాండ్ చేసింది. 1973 ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం, 1985 అస్సాం ఒప్పందం సంవత్సరాలు.
అస్సాం ఉద్యమం (1979–85) అక్రమ వలసలకు వ్యతిరేకంగా సాగి 1985లో అస్సాం ఒప్పందంతో ముగిసింది. 1979 ఉద్యమం ప్రారంభ సంవత్సరం, 1986 మిజోరం ఒప్పందం సంవత్సరం, 1973 ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం.
సర్కారియా కమిషన్ (1983లో ఏర్పాటు, నివేదిక 1988) కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలను సమీక్షించింది. ముస్లింల స్థితి సచార్ కమిటీ అధ్యయనం చేయగా, బాల కార్మికులు, ఎన్నికల సంస్కరణలు వేరే సంస్థల పరిధిలో ఉంటాయి.
అంతర్రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల పరిష్కారానికి సంబంధించిన రాజ్యాంగ అధికరణం ఏది?
A. ఆర్టికల్ 263
B. ఆర్టికల్ 262
C. ఆర్టికల్ 280
D. ఆర్టికల్ 356
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 262
ఆర్టికల్ 262 అంతర్రాష్ట్ర నదీ జల వివాదాల పరిష్కారానికి సంబంధించింది. ఆర్టికల్ 263 అంతర్రాష్ట్ర మండలి (Inter-State Council), ఆర్టికల్ 280 ఆర్థిక సంఘం, ఆర్టికల్ 356 రాష్ట్రపతి పాలనకు సంబంధించినవి.
అంతర్రాష్ట్ర మండలి (Inter-State Council) ఏ అధికరణం కింద ఏర్పడుతుంది?
A. ఆర్టికల్ 262
B. ఆర్టికల్ 370
C. ఆర్టికల్ 263
D. ఆర్టికల్ 324
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 263
ఆర్టికల్ 263 అంతర్రాష్ట్ర మండలి ఏర్పాటుకు అవకాశం ఇస్తుంది; ఇది కేంద్ర–రాష్ట్ర, అంతర్రాష్ట్ర సమన్వయ వేదిక. ఆర్టికల్ 262 నదీ జల వివాదాలకు, 324 ఎన్నికల సంఘానికి సంబంధించినవి.
మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్ (MNF) నాయకుడు లాల్డెంగా; 1986 మిజోరం ఒప్పందం తర్వాత 1987లో మిజోరంకు రాష్ట్ర హోదా వచ్చింది. ఫజల్ అలీ రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ అధ్యక్షుడు, పొట్టి శ్రీరాములు ఆంధ్ర ఉద్యమ నేత, సచార్ ముస్లింల స్థితి కమిటీ అధ్యక్షుడు.
కింది ఉద్యమాలను వాటి లక్షణాలతో జతపరచండి.
ఎ. ద్రవిడ ఉద్యమం బి. శివసేన సి. ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం
1. రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ అధికారాల డిమాండ్ 2. హిందీ విధింపు, ఉత్తరాది ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకం 3. భూమిపుత్రుల నినాదం
A. ఎ-2, బి-3, సి-1
B. ఎ-3, బి-2, సి-1
C. ఎ-1, బి-3, సి-2
D. ఎ-2, బి-1, సి-3
Answer & explanation
Correct: A — ఎ-2, బి-3, సి-1
ద్రవిడ ఉద్యమం ఉత్తరాది ఆధిపత్యం, హిందీ విధింపుకు వ్యతిరేకం (2); శివసేన భూమిపుత్రుల నినాదం (3); 1973 ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం రాష్ట్రాలకు ఎక్కువ అధికారాలు కోరింది (1). మిగతా ఎంపికల్లో జతలు తారుమారయ్యాయి.
కింది ప్రాంతీయ ఉద్యమ ఘట్టాలను పాత నుండి కొత్త క్రమంలో అమర్చండి.
A. అస్సాం ఉద్యమం ప్రారంభం – ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం – మిజోరం రాష్ట్ర హోదా – అస్సాం ఒప్పందం
B. ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం – అస్సాం ఉద్యమం ప్రారంభం – అస్సాం ఒప్పందం – మిజోరం రాష్ట్ర హోదా
C. ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం – అస్సాం ఒప్పందం – అస్సాం ఉద్యమం ప్రారంభం – మిజోరం రాష్ట్ర హోదా
D. మిజోరం రాష్ట్ర హోదా – ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం – అస్సాం ఉద్యమం ప్రారంభం – అస్సాం ఒప్పందం
Answer & explanation
Correct: B — ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం – అస్సాం ఉద్యమం ప్రారంభం – అస్సాం ఒప్పందం – మిజోరం రాష్ట్ర హోదా
ఆనంద్పూర్ సాహిబ్ తీర్మానం 1973, అస్సాం ఉద్యమం 1979, అస్సాం ఒప్పందం 1985, మిజోరం రాష్ట్ర హోదా 1987 (మిజోరం ఒప్పందం 1986). ఒప్పందం ఉద్యమం ముగింపు కాబట్టి ఉద్యమానికి ముందు రాదు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. అస్సాం ఉద్యమం (1979–85) అక్రమ వలసలకు వ్యతిరేకంగా సాగింది.
2. జోనల్ కౌన్సిళ్లు రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం 1956 ద్వారా ఏర్పడ్డాయి.
3. సర్కారియా కమిషన్ నివేదిక 1983లో వచ్చింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
అస్సాం ఉద్యమం అక్రమ వలసలకు వ్యతిరేకం, జోనల్ కౌన్సిళ్లు 1956 చట్టం ద్వారా ఏర్పడ్డాయి (ఇవి ఉత్తర, మధ్య, తూర్పు, పశ్చిమ, దక్షిణ అనే ఐదు). సర్కారియా కమిషన్ 1983లో ఏర్పడింది, నివేదిక 1988లో ఇచ్చింది; కాబట్టి ప్రకటన 3 తప్పు.
కింది వాటిలో ప్రాంతీయ సమస్యల పరిష్కార మార్గంగా చెప్పనిది ఏది?
A. సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధి
B. అధికార వికేంద్రీకరణ (పంచాయతీరాజ్)
C. చర్చలు, ఒప్పందాలు
D. అధికార కేంద్రీకరణ పెంచడం
Answer & explanation
Correct: D — అధికార కేంద్రీకరణ పెంచడం
సమతుల్య ప్రాంతీయ అభివృద్ధి, వికేంద్రీకరణ, ఒప్పందాలు, సహకార సమాఖ్య విధానం ప్రాంతీయ సమస్యల పరిష్కార మార్గాలు. అధికారాన్ని మరింత కేంద్రీకరిస్తే రాష్ట్రాలు, ప్రాంతాల అసంతృప్తి పెరుగుతుంది, కాబట్టి అది పరిష్కారం కాదు.