ఉపరాష్ట్రపతి అర్హతలు, పదవీకాలం & తొలగింపు (Qualifications, Term and Removal)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపరాష్ట్రపతి అర్హతలు, పదవీకాలం & తొలగింపు (Qualifications, Term and Removal) in ఉపరాష్ట్రపతి (Vice-President). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఉపరాష్ట్రపతి పదవికి కనీస వయస్సు ఎంత?
A. 25 సంవత్సరాలు
B. 30 సంవత్సరాలు
C. 40 సంవత్సరాలు
D. 35 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: D — 35 సంవత్సరాలు
ఆర్టికల్ 66(3) ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి కావడానికి భారత పౌరుడై, 35 సంవత్సరాలు నిండి, రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికకు అర్హత ఉండాలి. లాభదాయక పదవిలో ఉండకూడదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 67 ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి పదవీకాలం 5 సంవత్సరాలు; ఎన్నిసార్లైనా తిరిగి ఎన్నిక కావచ్చు. వారసుడు వచ్చే వరకు పదవిలో కొనసాగుతారు. అమెరికాలో ఉపాధ్యక్షుడి పదవీకాలం 4 సంవత్సరాలు.
ఉపరాష్ట్రపతి తన రాజీనామా లేఖను రాష్ట్రపతికి సమర్పిస్తారు. రాష్ట్రపతి తన రాజీనామాను ఉపరాష్ట్రపతికి ఇస్తారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఉపరాష్ట్రపతిని తొలగించే తీర్మానం ఏ సభలో ప్రారంభించాలి?
A. లోక్‌సభలో మాత్రమే
B. రాజ్యసభలో మాత్రమే
C. ఏ సభలోనైనా
D. ఉమ్మడి సమావేశంలో
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యసభలో మాత్రమే
ఆర్టికల్ 67(b) ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు తీర్మానాన్ని రాజ్యసభలో మాత్రమే ప్రారంభించాలి; రాజ్యసభలో మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో ఆమోదించి, లోక్‌సభ సాధారణ మెజారిటీతో అంగీకరించాలి; 14 రోజుల ముందస్తు నోటీసు అవసరం.
ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు విధానం గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. ఇది అభిశంసన విధానమే
B. ప్రత్యేక కారణం రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన
C. ఇది అభిశంసన (Impeachment) కాదు; కారణాలను రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు
D. ఉమ్మడి సమావేశంలో 2/3 మెజారిటీ
Answer & explanation
Correct: C — ఇది అభిశంసన (Impeachment) కాదు; కారణాలను రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు
ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు అభిశంసన కాదు; ఆర్టికల్ 67(b) కింద తీర్మానం ద్వారా జరుగుతుంది; తొలగింపుకు కారణాలను రాజ్యాంగం పేర్కొనలేదు. రాష్ట్రపతి అభిశంసనకు రాజ్యాంగ ఉల్లంఘన ఏకైక కారణం.
ఉపరాష్ట్రపతి పదవి ఖాళీ అయితే ఎన్నిక ఎప్పుడు జరపాలి (మరణం, రాజీనామా, తొలగింపు వల్ల)?
A. 6 నెలల్లో
B. 3 నెలల్లో
C. 1 సంవత్సరంలో
D. వీలైనంత త్వరగా (As soon as possible)
Answer & explanation
Correct: D — వీలైనంత త్వరగా (As soon as possible)
ఆర్టికల్ 68 ప్రకారం మరణం, రాజీనామా, తొలగింపు వల్ల ఖాళీ అయితే వీలైనంత త్వరగా ఎన్నిక జరపాలి; రాష్ట్రపతి ఖాళీకి ఉన్నట్లు ‘6 నెలల’ గడువు ఉపరాష్ట్రపతికి లేదు. కొత్త వ్యక్తి పూర్తి 5 సంవత్సరాలు ఉంటారు.
ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపుకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. రాజ్యసభలో మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీతో ఆమోదించాలి.
2. లోక్‌సభ సాధారణ మెజారిటీతో అంగీకరించాలి.
3. కనీసం 14 రోజుల ముందస్తు నోటీసు అవసరం.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3
ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు తీర్మానం రాజ్యసభలో అప్పటి మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీ (Effective Majority)తో ఆమోదం పొంది, లోక్‌సభ సాధారణ మెజారిటీతో అంగీకరించాలి; 14 రోజుల ముందస్తు నోటీసు అవసరం. మూడూ సరైనవే.
ఉపరాష్ట్రపతి ప్రమాణానికి సంబంధించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. CJI చేయిస్తారు
B. ప్రధానమంత్రి చేయిస్తారు
C. లోక్‌సభ స్పీకర్ చేయిస్తారు
D. రాష్ట్రపతి లేదా ఆయన నియమించిన వ్యక్తి చేయిస్తారు
Answer & explanation
Correct: D — రాష్ట్రపతి లేదా ఆయన నియమించిన వ్యక్తి చేయిస్తారు
ఆర్టికల్ 69 ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతికి ప్రమాణం రాష్ట్రపతి లేదా రాష్ట్రపతి నియమించిన వ్యక్తి చేయిస్తారు. రాష్ట్రపతికి మాత్రం CJI ప్రమాణం చేయిస్తారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఉపరాష్ట్రపతి, రాష్ట్రపతి విషయంలో కింది జతల్లో ఏది సరిగా లేదు?
A. రాష్ట్రపతి అభిశంసన – ఏ సభలోనైనా ప్రారంభం; ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు – లోక్‌సభలో ప్రారంభం
B. రాష్ట్రపతి ఖాళీ భర్తీ – 6 నెలలు; ఉపరాష్ట్రపతి – వీలైనంత త్వరగా
C. రాష్ట్రపతి అర్హత – లోక్‌సభ సభ్యత్వానికి అర్హత; ఉపరాష్ట్రపతి – రాజ్యసభ సభ్యత్వానికి అర్హత
D. రాష్ట్రపతి రాజీనామా – ఉపరాష్ట్రపతికి; ఉపరాష్ట్రపతి రాజీనామా – రాష్ట్రపతికి
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్రపతి అభిశంసన – ఏ సభలోనైనా ప్రారంభం; ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు – లోక్‌సభలో ప్రారంభం
ఉపరాష్ట్రపతి తొలగింపు తీర్మానం రాజ్యసభలో మాత్రమే ప్రారంభించాలి, లోక్‌సభలో కాదు. కాబట్టి మొదటి జత సరిగా లేదు. మిగిలిన జతలు సరైనవి. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.