Free practice MCQs with answers and explanations for ఉపరాష్ట్రపతి (Vice-President) (కేంద్ర కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ (Union Executive)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ఉపరాష్ట్రపతి పదవి గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 63
B. ఆర్టికల్ 52
C. ఆర్టికల్ 76
D. ఆర్టికల్ 79
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 63
ఆర్టికల్ 63 ప్రకారం భారతదేశానికి ఒక ఉపరాష్ట్రపతి ఉండాలి. ఆర్టికల్ 52 రాష్ట్రపతి పదవి గురించి, ఆర్టికల్ 76 అటార్నీ జనరల్ గురించి, ఆర్టికల్ 79 పార్లమెంటు నిర్మాణం గురించి చెబుతాయి.
ఉపరాష్ట్రపతి పదవిని అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడి (American Vice-President) నమూనాలో రూపొందించారు. కానీ రెండింటి మధ్య వారసత్వం, ఎన్నిక విధానాల్లో ముఖ్యమైన తేడాలు ఉన్నాయి.
ఉపరాష్ట్రపతి పదవిరీత్యా (Ex-officio) ఏ సభకు చైర్మన్?
A. లోక్సభ
B. రెండు సభలకు
C. రాజ్యసభ
D. శాసనమండలి
Answer & explanation
Correct: C — రాజ్యసభ
ఆర్టికల్ 64 ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి రాజ్యసభకు పదవిరీత్యా చైర్మన్. ఆయన రాజ్యసభ సభ్యుడు కాదు, కానీ సభకు అధ్యక్షత వహిస్తారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
A. పార్లమెంటు ఎన్నికైన సభ్యులు మరియు రాష్ట్రాల MLAలు
B. రాష్ట్ర శాసనసభల సభ్యులు మాత్రమే
C. ప్రజలు నేరుగా
D. పార్లమెంటు రెండు సభల సభ్యులందరూ (నామినేటెడ్తో సహా)
Answer & explanation
Correct: D — పార్లమెంటు రెండు సభల సభ్యులందరూ (నామినేటెడ్తో సహా)
ఉపరాష్ట్రపతిని పార్లమెంటు రెండు సభల సభ్యులందరూ (ఎన్నికైనవారు + నామినేటెడ్) ఎన్నుకుంటారు; రాష్ట్ర శాసనసభల MLAలు ఓటు వేయరు. రాష్ట్రపతి ఎన్నికలో మాత్రం ఎన్నికైన MPలు, MLAలు పాల్గొంటారు.
ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నికలో అనుసరించే ఓటింగ్ విధానం ఏది?
A. చేతులెత్తే పద్ధతి
B. ఏక ఓటు బదిలీ పద్ధతిలో దామాషా ప్రాతినిధ్యం, రహస్య బ్యాలెట్
C. సాధారణ మెజారిటీ (First Past the Post)
D. జాబితా ఓటింగ్
Answer & explanation
Correct: B — ఏక ఓటు బదిలీ పద్ధతిలో దామాషా ప్రాతినిధ్యం, రహస్య బ్యాలెట్
ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక ఏక ఓటు బదిలీ పద్ధతిలో దామాషా ప్రాతినిధ్యం (PR by STV), రహస్య బ్యాలెట్ ద్వారా జరుగుతుంది. రాష్ట్రపతి ఎన్నికలోనూ ఇదే విధానం. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 71 ప్రకారం రాష్ట్రపతి, ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక వివాదాలను సుప్రీంకోర్టు మాత్రమే విచారిస్తుంది; దాని నిర్ణయమే అంతిమం. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 66(3) ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి కావడానికి భారత పౌరుడై, 35 సంవత్సరాలు నిండి, రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఎన్నికకు అర్హత ఉండాలి. లాభదాయక పదవిలో ఉండకూడదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 67 ప్రకారం ఉపరాష్ట్రపతి పదవీకాలం 5 సంవత్సరాలు; ఎన్నిసార్లైనా తిరిగి ఎన్నిక కావచ్చు. వారసుడు వచ్చే వరకు పదవిలో కొనసాగుతారు. అమెరికాలో ఉపాధ్యక్షుడి పదవీకాలం 4 సంవత్సరాలు.
ఉపరాష్ట్రపతి తన రాజీనామా లేఖను రాష్ట్రపతికి సమర్పిస్తారు. రాష్ట్రపతి తన రాజీనామాను ఉపరాష్ట్రపతికి ఇస్తారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఆర్టికల్ 89(2) ప్రకారం రాజ్యసభ తన సభ్యుల నుండి డిప్యూటీ చైర్మన్ను ఎన్నుకుంటుంది. చైర్మన్ పదవి ఖాళీ అయినప్పుడు డిప్యూటీ చైర్మన్ చైర్మన్ విధులు నిర్వహిస్తారు (ఆర్టికల్ 91).