కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల పాలన – ఆర్టికల్స్ 239-241 (Administration of Union Territories)
Free practice MCQs with answers and explanations for కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల పాలన – ఆర్టికల్స్ 239-241 (Administration of Union Territories) in కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు & ప్రత్యేక నిబంధనలు (Union Territories). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల (UTs) గురించి చెప్పే రాజ్యాంగ ఆర్టికల్స్ ఏవి?
A. ఆర్టికల్స్ 239 నుండి 241
B. ఆర్టికల్స్ 153 నుండి 167
C. ఆర్టికల్స్ 168 నుండి 212
D. ఆర్టికల్స్ 370 నుండి 371
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్స్ 239 నుండి 241
రాజ్యాంగంలోని 8వ భాగం (Part VIII)లో ఆర్టికల్స్ 239 నుండి 241 వరకు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల గురించి ఉంటాయి. ఆర్టికల్స్ 153–167 గవర్నర్, కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ గురించి; 168–212 రాష్ట్ర శాసన వ్యవస్థ గురించి.
ఆర్టికల్ 239 ప్రకారం కేంద్రపాలిత ప్రాంతాన్ని రాష్ట్రపతి ఎవరి ద్వారా పాలిస్తారు?
A. గవర్నర్ ద్వారా
B. తాను నియమించిన పాలకుడు (Administrator) ద్వారా
C. ముఖ్యమంత్రి ద్వారా
D. ప్రధానమంత్రి ద్వారా
Answer & explanation
Correct: B — తాను నియమించిన పాలకుడు (Administrator) ద్వారా
ఆర్టికల్ 239 ప్రకారం ప్రతి కేంద్రపాలిత ప్రాంతాన్ని రాష్ట్రపతి తాను నియమించిన పాలకుడి (Administrator) ద్వారా పాలిస్తారు. ఆయన పేరు లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ లేదా అడ్మినిస్ట్రేటర్ కావచ్చు.
కింది వాటిలో శాసనసభ ఉన్న కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు ఏవి?
A. చండీగఢ్, లక్షద్వీప్, లడఖ్
B. అండమాన్ & నికోబార్, చండీగఢ్, లక్షద్వీప్
C. ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూ & కాశ్మీర్
D. లడఖ్, చండీగఢ్, పుదుచ్చేరి
Answer & explanation
Correct: C — ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూ & కాశ్మీర్
శాసనసభ ఉన్న కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు మూడు: ఢిల్లీ, పుదుచ్చేరి, జమ్మూ & కాశ్మీర్. చండీగఢ్, లక్షద్వీప్, లడఖ్, అండమాన్ & నికోబార్లకు శాసనసభ లేదు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
పుదుచ్చేరికి శాసనసభ, మంత్రిమండలి ఏర్పాటు చేసే అధికారం పార్లమెంటుకు ఇచ్చిన ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 239AA
B. ఆర్టికల్ 239A
C. ఆర్టికల్ 239B
D. ఆర్టికల్ 240
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 239A
ఆర్టికల్ 239A (14వ సవరణ, 1962) పుదుచ్చేరికి శాసనసభ, మంత్రిమండలి ఏర్పాటు చేసే అధికారాన్ని పార్లమెంటుకు ఇచ్చింది. 239AA ఢిల్లీకి సంబంధించినది; 239B శాసనసభ సమావేశాల్లో లేనప్పుడు పాలకుడి ఆర్డినెన్స్ అధికారం.
ఆర్టికల్ 240 కింద రాష్ట్రపతి చేసే నిబంధనలకు (Regulations) ఏ బలం ఉంటుంది?
A. కేవలం సూచన మాత్రమే
B. రాష్ట్ర చట్టంతో సమానం
C. పార్లమెంటు చట్టంతో సమాన బలం
D. హైకోర్టు ఆమోదం అవసరం
Answer & explanation
Correct: C — పార్లమెంటు చట్టంతో సమాన బలం
ఆర్టికల్ 240 కింద అండమాన్ & నికోబార్, లక్షద్వీప్, దాద్రా & నగర్ హవేలీ మరియు డామన్ & డయ్యూ, పుదుచ్చేరి (శాసనసభ రద్దై లేదా సస్పెండ్ అయినప్పుడు) లకు రాష్ట్రపతి చేసే నిబంధనలు పార్లమెంటు చట్టంతో సమాన బలం కలిగి ఉంటాయి.
కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు హైకోర్టుల గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 239
B. ఆర్టికల్ 240
C. ఆర్టికల్ 226
D. ఆర్టికల్ 241
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 241
ఆర్టికల్ 241 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు హైకోర్టు గురించి చెబుతుంది. ఢిల్లీకి సొంత హైకోర్టు (1966) ఉంది; జమ్మూ & కాశ్మీర్, లడఖ్లకు ఉమ్మడి హైకోర్టు ఉంది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
పొరుగు రాష్ట్ర గవర్నర్ను కేంద్రపాలిత ప్రాంత పాలకుడిగా నియమిస్తే ఆయన ఎలా పనిచేస్తారు?
A. మంత్రిమండలి సలహా లేకుండా స్వతంత్రంగా
B. మంత్రిమండలి సలహాకు కట్టుబడి
C. ముఖ్యమంత్రి అధీనంలో
D. శాసనసభ అనుమతితో
Answer & explanation
Correct: A — మంత్రిమండలి సలహా లేకుండా స్వతంత్రంగా
పొరుగు రాష్ట్ర గవర్నర్ను కేంద్రపాలిత ప్రాంత పాలకుడిగా నియమించవచ్చు; అప్పుడు ఆయన ఆ రాష్ట్ర మంత్రిమండలి సలహా లేకుండా స్వతంత్రంగా పనిచేస్తారు. ఉదాహరణకు చండీగఢ్కు పంజాబ్ గవర్నర్ అడ్మినిస్ట్రేటర్.
కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. UTs గురించి మూడు జాబితాల్లోని ఏ అంశంపైనైనా పార్లమెంటు చట్టం చేయవచ్చు.
2. లక్షద్వీప్ పాలకుడు లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్.
3. చండీగఢ్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ పంజాబ్ గవర్నర్.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
UTs విషయంలో మూడు జాబితాల్లోని ఏ అంశంపైనైనా పార్లమెంటు చట్టం చేయగలదు; చండీగఢ్ అడ్మినిస్ట్రేటర్ పంజాబ్ గవర్నర్. కానీ లక్షద్వీప్ పాలకుడు అడ్మినిస్ట్రేటర్, లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ కాదు; కాబట్టి ప్రకటన 2 తప్పు.
కింది ఆర్టికల్స్ను విషయాలతో జతపరచండి.
A. 239A
B. 239AA
C. 239B
1. ఢిల్లీ ప్రత్యేక నిబంధనలు
2. పుదుచ్చేరి శాసనసభ ఏర్పాటు
3. పుదుచ్చేరి పాలకుడి ఆర్డినెన్స్ అధికారం
A. A-1, B-2, C-3
B. A-2, B-1, C-3
C. A-2, B-3, C-1
D. A-3, B-1, C-2
Answer & explanation
Correct: B — A-2, B-1, C-3
239A పుదుచ్చేరి శాసనసభ ఏర్పాటు, 239AA ఢిల్లీకి ప్రత్యేక నిబంధనలు, 239B శాసనసభ సమావేశాల్లో లేనప్పుడు పుదుచ్చేరి పాలకుడి ఆర్డినెన్స్ అధికారం. కాబట్టి A-2, B-1, C-3.
కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు, వాటి హైకోర్టు పరిధికి సంబంధించి కింది వాటిలో ఏది సరైనది కాదు?
A. ఢిల్లీకి సొంత హైకోర్టు ఉంది
B. జమ్మూ & కాశ్మీర్, లడఖ్లకు ఉమ్మడి హైకోర్టు
C. లక్షద్వీప్ బొంబాయి హైకోర్టు పరిధిలో ఉంది
D. దాద్రా & నగర్ హవేలీ మరియు డామన్ & డయ్యూ బొంబాయి హైకోర్టు పరిధిలో
Answer & explanation
Correct: C — లక్షద్వీప్ బొంబాయి హైకోర్టు పరిధిలో ఉంది
లక్షద్వీప్ కేరళ హైకోర్టు పరిధిలో ఉంది, బొంబాయి హైకోర్టు కాదు; కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు. మిగిలినవి సరైనవి. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.