ఢిల్లీ ప్రత్యేక హోదా – 69వ సవరణ & ఆర్టికల్ 239AA (National Capital Territory of Delhi)
Free practice MCQs with answers and explanations for ఢిల్లీ ప్రత్యేక హోదా – 69వ సవరణ & ఆర్టికల్ 239AA (National Capital Territory of Delhi) in కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు & ప్రత్యేక నిబంధనలు (Union Territories). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఢిల్లీకి జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం (NCT) హోదా ఇచ్చిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
A. 14వ సవరణ (1962)
B. 32వ సవరణ (1973)
C. 98వ సవరణ (2012)
D. 69వ సవరణ (1991)
Answer & explanation
Correct: D — 69వ సవరణ (1991)
69వ రాజ్యాంగ సవరణ (1991) ఢిల్లీకి జాతీయ రాజధాని ప్రాంతం (NCT) హోదా ఇచ్చి ఆర్టికల్స్ 239AA, 239AB చేర్చింది. 14వ సవరణ పుదుచ్చేరికి, 32వ సవరణ ఆర్టికల్ 371Dకి సంబంధించినవి.
ఢిల్లీ శాసనసభలో 70 స్థానాలు ఉన్నాయి; ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు. జమ్మూ & కాశ్మీర్లో 90, తెలంగాణలో 119 స్థానాలు ఉన్నాయి. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
A. శాసనసభ సభ్యుల్లో 10% – ముఖ్యమంత్రితో సహా గరిష్ఠం 7
B. శాసనసభ సభ్యుల్లో 15% – 10
C. శాసనసభ సభ్యుల్లో 20%
D. ఏ పరిమితి లేదు
Answer & explanation
Correct: A — శాసనసభ సభ్యుల్లో 10% – ముఖ్యమంత్రితో సహా గరిష్ఠం 7
ఢిల్లీ మంత్రిమండలి శాసనసభ సభ్యుల్లో 10% మించరాదు, అంటే 70లో 10% = 7 (ముఖ్యమంత్రితో సహా). రాష్ట్రాల్లో 91వ సవరణ ప్రకారం 15% పరిమితి ఉంటుంది. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఢిల్లీలో ముఖ్యమంత్రిని రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; రాష్ట్రాల్లో లాగా గవర్నర్ కాదు. ఇతర మంత్రులను ముఖ్యమంత్రి సలహాపై నియమిస్తారు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.
ఢిల్లీకి NCT హోదా ఇవ్వాలని సిఫార్సు చేసింది బాలకృష్ణన్ కమిటీ (1987–89). దాని ఆధారంగా 69వ సవరణ, ఢిల్లీ జాతీయ రాజధాని ప్రాంత ప్రభుత్వ చట్టం 1991 వచ్చాయి.
ఢిల్లీ ప్రత్యేక హోదాకు సంబంధించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. LG, మంత్రిమండలి మధ్య విభేదం వస్తే LG రాష్ట్రపతికి పంపవచ్చు.
2. ఆర్టికల్ 239AB కింద రాష్ట్రపతి 239AA అమలును నిలిపివేయవచ్చు.
3. ఢిల్లీ శాసనసభ భూమి అంశంపై చట్టం చేయవచ్చు.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
LG, మంత్రిమండలి మధ్య విభేదం వస్తే LG రాష్ట్రపతికి పంపవచ్చు; రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైతే రాష్ట్రపతి 239AB కింద 239AA అమలు నిలిపివేయవచ్చు. కానీ భూమి అంశం ఢిల్లీ శాసనసభ పరిధిలో లేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
ఢిల్లీ పాలనకు సంబంధించిన తీర్పులు, చట్టాలను సరిగా జతపరచండి.
A. 2018 రాజ్యాంగ ధర్మాసనం
B. మే 2023 తీర్పు
C. GNCTD (సవరణ) చట్టం 2023
1. సేవలపై నియంత్రణ ఎన్నికైన ప్రభుత్వానిది
2. LG ఎన్నికైన ప్రభుత్వ సలహాకు సాధారణంగా కట్టుబడి ఉండాలి
3. జాతీయ రాజధాని సివిల్ సర్వీసెస్ అథారిటీ
A. A-1, B-2, C-3
B. A-2, B-1, C-3
C. A-2, B-3, C-1
D. A-3, B-1, C-2
Answer & explanation
Correct: B — A-2, B-1, C-3
2018 తీర్పు LG సాధారణంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వ సలహాకు కట్టుబడి ఉండాలని చెప్పింది; మే 2023 తీర్పు సేవలపై నియంత్రణ ఎన్నికైన ప్రభుత్వానిదే అని చెప్పింది (శాంతిభద్రతలు, పోలీసు, భూమి తప్ప); GNCTD (సవరణ) చట్టం 2023 సివిల్ సర్వీసెస్ అథారిటీని ఏర్పాటు చేసింది.
A. ఆర్టికల్ 239AB కింద రాష్ట్రపతి 239AA అమలును నిలిపివేయవచ్చు
B. 69వ సవరణ 1991లో వచ్చింది
C. ఢిల్లీ శాసనసభ ఆర్టికల్ 356 కింద నిలిపివేయబడుతుంది
D. శాసనసభకు 70 స్థానాలు
Answer & explanation
Correct: C — ఢిల్లీ శాసనసభ ఆర్టికల్ 356 కింద నిలిపివేయబడుతుంది
ఢిల్లీలో రాజ్యాంగ యంత్రాంగం విఫలమైతే రాష్ట్రాల్లో 356 లాంటి నిబంధన ఆర్టికల్ 239AB; ఆర్టికల్ 356 కాదు. కాబట్టి మొదటి ప్రకటన తప్పు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.