రిట్లు – హెబియస్ కార్పస్ మొదలైనవి (Writs) · Practice MCQs

Correct: D — ప్రొహిబిషన్

అధికార పరిధి లేకుండా విచారణ జరుపుతున్న కింది కోర్టును ఆపడానికి ఉన్నత న్యాయస్థానం ప్రొహిబిషన్ జారీ చేస్తుంది. ఇది కేసు పరిధి లేదనే కారణంతో విచారణను నిషేధిస్తుంది.

Correct: A — కింది కోర్టు తీర్పు ప్రభుత్వానికి నచ్చకపోవడం

సెర్షియోరరి అధికార పరిధి దాటినప్పుడు, సహజ న్యాయ సూత్రాలు పాటించనప్పుడు, రికార్డులో స్పష్టమైన చట్టపరమైన తప్పు ఉన్నప్పుడు జారీ చేస్తారు. తీర్పు నచ్చకపోవడం మాత్రమే కారణం కాదు; అది అప్పీలు ద్వారా పరిష్కరించాలి.

Correct: A — 1991

మొదట న్యాయ, అర్ధ-న్యాయ సంస్థలపైనే సెర్షియోరరి జారీ చేసేవారు. 1991లో సుప్రీంకోర్టు వ్యక్తుల హక్కులను ప్రభావితం చేసే పరిపాలనా అధికారులపై కూడా జారీ చేయవచ్చని చెప్పింది.

Correct: B — శాసన సంస్థలు

సెర్షియోరరిని శాసన సంస్థలపై, ప్రైవేటు వ్యక్తులు లేదా సంస్థలపై జారీ చేయరు. కింది కోర్టులు, ట్రిబ్యునళ్లు, అర్ధ-న్యాయ సంస్థలపై జారీ చేయవచ్చు. ఈ అంశంపై పరీక్షల్లో తరచుగా ప్రశ్నలు వస్తాయి, కాబట్టి దీన్ని బాగా గుర్తుంచుకోండి.

Correct: C — ఆసక్తి ఉన్న ఏ పౌరుడైనా

కోవారంటో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే బాధితుడు కాకపోయినా ఆసక్తి ఉన్న ఏ వ్యక్తి అయినా పిటిషన్ వేయవచ్చు. మిగతా రిట్లలో సాధారణంగా హక్కు ఉల్లంఘనకు గురైన వ్యక్తి లేదా అతని తరఫున వ్యక్తులు వేస్తారు.

Correct: D — ప్రైవేటు పదవులు, మినిస్టీరియల్ పదవులు

కోవారంటో ప్రైవేటు పదవులు, మినిస్టీరియల్ (సేవక స్వభావ) పదవులపై జారీ చేయరు. పదవి ప్రజా పదవి అయి, రాజ్యాంగం లేదా చట్టం ద్వారా ఏర్పడిన శాశ్వత స్వభావం కలిగి ఉండాలి.

Correct: B — 15వ సవరణ (1963)

15వ సవరణ (1963) ప్రకారం వివాద కారణం (Cause of Action) తన పరిధిలో తలెత్తితే హైకోర్టు పరిధి బయట ఉన్న అధికారులపై కూడా రిట్ జారీ చేయవచ్చు. సుప్రీంకోర్టుకు దేశమంతా పరిధి ఉంటుంది.

Correct: C — ఆర్టికల్ 32 ఒక ప్రాథమిక హక్కు; ఆర్టికల్ 226 విచక్షణాధికారం

ఆర్టికల్ 32 స్వయంగా ఒక ప్రాథమిక హక్కు కాబట్టి సుప్రీంకోర్టు సాధారణంగా పిటిషన్‌ను తిరస్కరించదు. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టు విచక్షణాధికారం కాబట్టి తిరస్కరించవచ్చు.

Correct: D — ఆర్టికల్స్ 32, 226 కింద న్యాయ సమీక్ష మౌలిక స్వరూపంలో భాగం

ఎల్. చంద్రకుమార్ కేసు (1997)లో ఆర్టికల్స్ 32, 226 కింద న్యాయ సమీక్ష అధికారం రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది. కాబట్టి దీన్ని సాధారణ సవరణతో తొలగించలేరు.

Correct: A — అసలు అధికారం (Original Jurisdiction)

ఆర్టికల్ 32 కింద సుప్రీంకోర్టుకు రిట్లపై అసలు అధికారం ఉంది, అంటే అప్పీలు కాకుండా నేరుగా పిటిషన్ వేయవచ్చు. అప్పీలు, సలహా అధికారాలు వేరే ఆర్టికల్స్‌లో ఉన్నాయి.