హేబియస్ కార్పస్ రిట్ (Habeas Corpus)

Correct: B — శరీరాన్ని హాజరుపరచు (To have the body)

హేబియస్ కార్పస్ అంటే ‘శరీరాన్ని కలిగి ఉండు / హాజరుపరచు’. ‘మేము ఆదేశిస్తున్నాం’ అనేది మాండమస్ అర్థం, ‘ఏ అధికారంతో’ అనేది కోవారంటో అర్థం, ‘నిషేధించడం’ ప్రొహిబిషన్ అర్థం. ఇది అక్రమ నిర్బంధం నుండి రక్షణనిచ్చే రిట్.

Correct: C — హేబియస్ కార్పస్

వ్యక్తిని చట్టవిరుద్ధంగా నిర్బంధించినప్పుడు అతడిని కోర్టులో హాజరుపరచమని హేబియస్ కార్పస్ ఆదేశిస్తుంది. అందుకే దీన్ని వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు రక్షణ కవచం (Bulwark of Personal Freedom) అంటారు. మాండమస్, కోవారంటో, ప్రొహిబిషన్ వేర్వేరు ప్రయోజనాలకు వాడతారు.

Correct: D — హేబియస్ కార్పస్ కేసు

ADM జబల్పూర్ కేసును ‘హేబియస్ కార్పస్ కేసు’ అంటారు. అత్యవసర పరిస్థితి (1975–77) సమయంలో ఆర్టికల్ 21 నిలిపివేస్తే హేబియస్ కార్పస్ వేయలేరని తీర్పు వచ్చింది. మిగిలిన కేసులు మౌలిక స్వరూపం, సవరణ అధికారాలకు సంబంధించినవి.

Correct: D — జస్టిస్ హెచ్.ఆర్. ఖన్నా

ADM జబల్పూర్ కేసులో ధర్మాసనంలో జస్టిస్ హెచ్.ఆర్. ఖన్నా ఒక్కరే భిన్నాభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు; మిగిలిన న్యాయమూర్తులు ప్రభుత్వ వాదనను సమర్థించారు. తర్వాత 44వ సవరణతో ఆర్టికల్ 20, 21 అత్యవసర పరిస్థితిలోనూ నిలిపివేయరాదని నిర్ణయించారు.

Correct: B — నిర్బంధితుడు లేదా అతని తరఫున బంధువులు, స్నేహితులు

హేబియస్ కార్పస్ పిటిషన్‌ను నిర్బంధంలో ఉన్న వ్యక్తే కాకుండా అతని తరఫున బంధువులు, స్నేహితులు కూడా వేయవచ్చు. నిర్బంధితుడు స్వయంగా వేయలేని పరిస్థితిలో ఉండవచ్చు కాబట్టి ఈ వెసులుబాటు ఉంది.

Correct: C — హేబియస్ కార్పస్

ఒకరిని ఇంట్లో బంధించిన ప్రైవేటు వ్యక్తిపై కూడా హేబియస్ కార్పస్ జారీ చేయవచ్చు. మాండమస్, ప్రొహిబిషన్, సెర్షియోరరి ప్రైవేటు వ్యక్తులపై జారీ చేయరు. కాబట్టి వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ రక్షణలో ఇది అత్యంత విస్తృతమైన రిట్.

Correct: D — కోర్టు ధిక్కారం కింద నిర్బంధించినప్పుడు

కోర్టు లేదా శాసనసభ ధిక్కారం కింద నిర్బంధం, చట్టబద్ధ నిర్బంధం, కోర్టు ఆదేశంతో జరిగిన నిర్బంధం, కోర్టు పరిధి బయట నిర్బంధం వంటి సందర్భాల్లో హేబియస్ కార్పస్ రాదు. అక్రమ నిర్బంధం, ప్రైవేటు బంధనం వంటి సందర్భాల్లో వర్తిస్తుంది.

Correct: A — 44వ సవరణ (1978)

44వ సవరణ (1978) అత్యవసర పరిస్థితిలో కూడా ఆర్టికల్స్ 20, 21 నిలిపివేయరాదని మార్చింది. ఇది ADM జబల్పూర్ తీర్పు ప్రభావాన్ని తొలగించింది. 15వ సవరణ (1963) హైకోర్టు రిట్ పరిధిని విస్తరించింది.

Correct: A — పుట్టస్వామి కేసు (2017)

పుట్టస్వామి కేసు (2017)లో సుప్రీంకోర్టు ADM జబల్పూర్ తీర్పు తప్పు అని స్పష్టం చేసింది. అత్యవసర పరిస్థితిలో కూడా జీవించే హక్కు నిలిచి ఉంటుందని ఈ తీర్పు చెబుతుంది.

Correct: A — 1, 2 మరియు 3

మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే: ADM జబల్పూర్ కేసు (1976) హేబియస్ కార్పస్ కేసుగా ప్రసిద్ధి, జస్టిస్ హెచ్.ఆర్. ఖన్నా ఒక్కరే భిన్నాభిప్రాయం ఇచ్చారు. తర్వాత 44వ సవరణ, పుట్టస్వామి తీర్పు దాన్ని సరిదిద్దాయి.