ఆదేశిక సూత్రాలు (Directive Principles – DPSP) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆదేశిక సూత్రాలు (Directive Principles – DPSP) (హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు & విధులు (Rights, DPSP & Duties)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
‘ఆదేశిక సూత్రాలు 1935 చట్టంలోని ఆదేశాల పత్రం (Instrument of Instructions) లాంటివి’ అన్నది ఎవరు?
A. డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
B. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
C. కె.టి. షా
D. గ్రాన్విల్ ఆస్టిన్
Answer & explanation
Correct: A — డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్
అంబేద్కర్ ఆదేశిక సూత్రాలను రాజ్యాంగంలోని ‘నూతన లక్షణాలు’ అని, 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టంలోని ‘ఆదేశాల పత్రం’ లాంటివని అన్నారు. సరైన ఎంపిక: «డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలను కలిపి ‘రాజ్యాంగ అంతరాత్మ’ అన్నది ఎవరు?
A. కె.టి. షా
B. నసీరుద్దీన్
C. గ్రాన్విల్ ఆస్టిన్
D. అంబేద్కర్
Answer & explanation
Correct: C — గ్రాన్విల్ ఆస్టిన్
గ్రాన్విల్ ఆస్టిన్ ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు కలిసి ‘రాజ్యాంగ అంతరాత్మ (Conscience of the Constitution)’ అన్నారు. సరైన ఎంపిక: «గ్రాన్విల్ ఆస్టిన్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
B. 42వ సవరణ (1976) – పిల్లలు ఆరోగ్యంగా ఎదగడానికి అవకాశాలు
C. 97వ సవరణ – సహకార సంఘాలు
D. 86వ సవరణ – బాల్య సంరక్షణ
Answer & explanation
Correct: B — 42వ సవరణ (1976) – పిల్లలు ఆరోగ్యంగా ఎదగడానికి అవకాశాలు
39(f) పిల్లలు ఆరోగ్యంగా ఎదగడానికి అవకాశాలు – 42వ సవరణ (1976) చేర్చింది. సరైన ఎంపిక: «42వ సవరణ (1976) – పిల్లలు ఆరోగ్యంగా ఎదగడానికి అవకాశాలు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
Correct: D — పరిశ్రమల నిర్వహణలో కార్మికుల భాగస్వామ్యం
ఆర్టికల్ 43A పరిశ్రమల నిర్వహణలో కార్మికుల భాగస్వామ్యం (42వ సవరణ, 1976). జీవన వేతనం ఆర్టికల్ 43, కుటీర పరిశ్రమలు కూడా 43. సరైన ఎంపిక: «పరిశ్రమల నిర్వహణలో కార్మికుల భాగస్వామ్యం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
A. SC, ST, బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాల ప్రోత్సాహం
B. మద్యపాన నిషేధం
C. గోవధ నిషేధం
D. పంచాయతీల ఏర్పాటు
Answer & explanation
Correct: A — SC, ST, బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాల ప్రోత్సాహం
ఆర్టికల్ 46 SC, ST, ఇతర బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించడం, సామాజిక అన్యాయం నుండి రక్షించడం గురించి చెబుతుంది. సరైన ఎంపిక: «SC, ST, బలహీన వర్గాల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాల ప్రోత్సాహం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఆర్టికల్ 48 ఆవులు, దూడలు, ఇతర పాడి పశువుల వధను నిషేధించి వాటి జాతులను మెరుగుపరచాలని చెబుతుంది. సరైన ఎంపిక: «ఆవులు, దూడలు, పాడి పశువుల వధ నిషేధం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఆర్టికల్ 45 లో 86వ సవరణ (2002) తర్వాత మార్పు ఏమిటి?
A. 14 ఏళ్ల వరకు ఉచిత నిర్బంధ విద్య
B. 6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల బాల్య సంరక్షణ, విద్య; 6–14 ఏళ్ల విద్య ఆర్టికల్ 21A లో హక్కుగా
C. విద్యా హక్కు తొలగింపు
D. వయోజన విద్య
Answer & explanation
Correct: B — 6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల బాల్య సంరక్షణ, విద్య; 6–14 ఏళ్ల విద్య ఆర్టికల్ 21A లో హక్కుగా
86వ సవరణ (2002) ఆర్టికల్ 45 ను 6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల బాల్య సంరక్షణ, విద్యగా మార్చి, 6–14 ఏళ్ల విద్యను ఆర్టికల్ 21A లో ప్రాథమిక హక్కుగా చేర్చింది. సరైన ఎంపిక: «6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల బాల్య సంరక్షణ, విద్య; 6–14 ఏళ్ల విద్య ఆర్టికల్ 21A లో హక్కుగా». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఆర్టికల్ 50 (న్యాయవ్యవస్థ – కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ విభజన) అమలుకు సంబంధించిన చట్టం ఏది?
A. పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం, 1986
B. వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం, 1972
C. MGNREGA, 2005
D. క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC), 1973
Answer & explanation
Correct: D — క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC), 1973
CrPC 1973 ద్వారా జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్లను కార్యనిర్వాహక మేజిస్ట్రేట్ల నుండి వేరు చేశారు – ఆర్టికల్ 50 అమలు. సరైన ఎంపిక: «క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC), 1973». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
నాలుగో భాగం బయటి ఆదేశాల్లో భాషా అల్పసంఖ్యాక పిల్లలకు మాతృభాషలో ప్రాథమిక బోధన ఏ ఆర్టికల్?
A. ఆర్టికల్ 350A
B. ఆర్టికల్ 335
C. ఆర్టికల్ 351
D. ఆర్టికల్ 46
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 350A
ఆర్టికల్ 350A (Part XVII) భాషా అల్పసంఖ్యాక పిల్లలకు ప్రాథమిక దశలో మాతృభాషలో బోధన గురించి చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 351 హిందీ అభివృద్ధి; 335 SC, ST ఉద్యోగ క్లెయిమ్లు.
44వ సవరణ (1978) 38(2) – ఆదాయం, హోదా, సౌకర్యాలు, అవకాశాల్లో అసమానతలు తగ్గించడం చేర్చింది. సరైన ఎంపిక: «ఆర్టికల్ 38(2) – అసమానతల తగ్గింపు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.