ఆదేశిక సూత్రాలు (Directive Principles – DPSP) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ఆదేశిక సూత్రాలు (Directive Principles – DPSP) (హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలు & విధులు (Rights, DPSP & Duties)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
ఆదేశిక సూత్రాలకు విరుద్ధమనే కారణంతో కోర్టు చట్టాన్ని రద్దు చేయగలదా?
A. చేయగలదు
B. చేయలేదు
C. పార్లమెంటు అనుమతితో చేయగలదు
D. రాష్ట్రపతి అనుమతితో చేయగలదు
Answer & explanation
Correct: B — చేయలేదు
ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధమైన చట్టాన్ని కోర్టు రద్దు చేయగలదు; కానీ ఆదేశిక సూత్రాలకు విరుద్ధం అనే కారణంతో రద్దు చేయలేదు. సరైన ఎంపిక: «చేయలేదు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రాథమిక హక్కులు – ఆదేశిక సూత్రాల స్వభావం జతల్లో సరైనది ఏది?
A. ప్రాథమిక హక్కులు – సానుకూలం; ఆదేశిక సూత్రాలు – ప్రతికూలం
B. రెండూ ప్రతికూలం
C. రెండూ సానుకూలం
D. ప్రాథమిక హక్కులు – ప్రతికూలం; ఆదేశిక సూత్రాలు – సానుకూలం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రాథమిక హక్కులు – ప్రతికూలం; ఆదేశిక సూత్రాలు – సానుకూలం
ప్రాథమిక హక్కులు ప్రతికూల స్వభావం (ప్రభుత్వాన్ని కొన్ని పనులు చేయకుండా నిషేధిస్తాయి); ఆదేశిక సూత్రాలు సానుకూల స్వభావం (కొన్ని పనులు చేయాలని సూచిస్తాయి).
చంపకం దొరైరాజన్ కేసులో ఏ ఉత్తర్వును సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది?
A. మద్రాసు రాష్ట్రంలో కులం ఆధారంగా సీట్లు కేటాయించే Communal G.O.
B. పంజాబ్ భూసంస్కరణల చట్టం
C. కేరళ భూసంస్కరణల చట్టం
D. 1వ సవరణ
Answer & explanation
Correct: A — మద్రాసు రాష్ట్రంలో కులం ఆధారంగా సీట్లు కేటాయించే Communal G.O.
చంపకం దొరైరాజన్ కేసులో మద్రాసు రాష్ట్రంలో కులం ఆధారంగా విద్యా సంస్థల్లో సీట్లు కేటాయించే Communal G.O. ను సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది. సరైన ఎంపిక: «మద్రాసు రాష్ట్రంలో కులం ఆధారంగా సీట్లు కేటాయించే Communal G.O.». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
గోలక్నాథ్ కేసులో ‘ప్రాథమిక హక్కులు’ గురించి కోర్టు చెప్పిన వర్ణన ఏది?
A. సవరించదగినవి
B. తాత్కాలికమైనవి
C. అతీతమైనవి, మార్చలేనివి (Transcendental and Immutable)
D. ఆదేశిక సూత్రాలకు లోబడినవి
Answer & explanation
Correct: C — అతీతమైనవి, మార్చలేనివి (Transcendental and Immutable)
గోలక్నాథ్ కేసు (1967) లో ప్రాథమిక హక్కులు అతీతమైనవి, మార్చలేనివి అని కోర్టు చెప్పింది; ధర్మాసనం 11 మంది, ప్రధాన న్యాయమూర్తి కె. సుబ్బారావు. సరైన ఎంపిక: «అతీతమైనవి, మార్చలేనివి (Transcendental and Immutable)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
25వ సవరణ (1971) ద్వారా ఆర్టికల్ 31C లో రక్షణ పొందిన ఆదేశిక సూత్రాలు ఏవి?
A. ఆర్టికల్ 40, 41
B. ఆర్టికల్ 39(b), 39(c)
C. ఆర్టికల్ 44, 45
D. అన్ని ఆదేశిక సూత్రాలు
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 39(b), 39(c)
25వ సవరణ చేర్చిన ఆర్టికల్ 31C 39(b), 39(c) అమలుకు చేసిన చట్టాలకు రక్షణ ఇచ్చింది. 42వ సవరణ దాన్ని అన్ని ఆదేశిక సూత్రాలకు విస్తరించింది. సరైన ఎంపిక: «ఆర్టికల్ 39(b), 39(c)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
కేశవానంద భారతి కేసులో ఆర్టికల్ 31C గురించి ఏమి చెప్పారు?
A. మొత్తం చెల్లదు
B. మొత్తం చెల్లుతుంది
C. రెండో భాగం మాత్రమే చెల్లుతుంది
D. మొదటి భాగం చెల్లుతుంది; రెండో భాగం (కోర్టులో ప్రశ్నించరాదు) చెల్లదు
Answer & explanation
Correct: D — మొదటి భాగం చెల్లుతుంది; రెండో భాగం (కోర్టులో ప్రశ్నించరాదు) చెల్లదు
కేశవానంద భారతి కేసులో ఆర్టికల్ 31C మొదటి భాగం చెల్లుతుందని, రెండో భాగం (అలాంటి చట్టాలను కోర్టులో ప్రశ్నించరాదు) న్యాయ సమీక్ష మౌలిక స్వరూపం కాబట్టి చెల్లదని చెప్పింది.
Correct: A — రక్షణను అన్ని ఆదేశిక సూత్రాలకు విస్తరించింది
42వ సవరణ ఆర్టికల్ 31C రక్షణను 39(b), (c) నుండి అన్ని ఆదేశిక సూత్రాలకు విస్తరించింది; ఈ విస్తరణను మినర్వా మిల్స్ (1980) కొట్టివేసింది. సరైన ఎంపిక: «రక్షణను అన్ని ఆదేశిక సూత్రాలకు విస్తరించింది». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం (1986) ఏ ఆర్టికల్ అమలుకు సంబంధించినది?
A. ఆర్టికల్ 49
B. ఆర్టికల్ 50
C. ఆర్టికల్ 48A
D. ఆర్టికల్ 51
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 48A
వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం 1972, అటవీ సంరక్షణ చట్టం 1980, పర్యావరణ పరిరక్షణ చట్టం 1986 ఆర్టికల్ 48A అమలుకు సంబంధించినవి. సరైన ఎంపిక: «ఆర్టికల్ 48A». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రసూతి ప్రయోజనాల చట్టం (1961) ఏ ఆర్టికల్తో సంబంధం కలిగి ఉంది?
A. ఆర్టికల్ 39(d)
B. ఆర్టికల్ 42
C. ఆర్టికల్ 41
D. ఆర్టికల్ 47
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 42
ప్రసూతి ప్రయోజనాల చట్టం, 1961 ఆర్టికల్ 42 (న్యాయమైన పని పరిస్థితులు, ప్రసూతి సహాయం) తో సంబంధం కలిగి ఉంది. సరైన ఎంపిక: «ఆర్టికల్ 42». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ప్రాచీన స్మారకాలు, పురావస్తు ప్రదేశాల చట్టం (1958) ఏ ఆర్టికల్కు సంబంధించినది?
A. ఆర్టికల్ 48A
B. ఆర్టికల్ 50
C. ఆర్టికల్ 51
D. ఆర్టికల్ 49
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 49
ప్రాచీన స్మారకాలు, పురావస్తు ప్రదేశాల చట్టం, 1958 ఆర్టికల్ 49 (జాతీయ ప్రాముఖ్యం గల స్మారకాల రక్షణ) అమలుకు సంబంధించినది. సరైన ఎంపిక: «ఆర్టికల్ 49». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.