రాజ్యాంగ సవరణ విధానం & మౌలిక స్వరూపం (Amendment & Basic Structure) · Practice MCQs

Correct: A — (1), (3) మాత్రమే

సవరణ బిల్లును ఏ సభలోనైనా ప్రవేశపెట్టవచ్చు; 24వ సవరణ రాష్ట్రపతి ఆమోదాన్ని తప్పనిసరి చేసింది. సవరణ బిల్లుకు ఉమ్మడి సమావేశం లేదు, కాబట్టి (2) తప్పు. సరైన ఎంపిక: «(1), (3) మాత్రమే». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: C — ఏ సభలోనైనా ప్రవేశం → ప్రతి సభలో ప్రత్యేక మెజారిటీ → (అవసరమైతే) సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం → రాష్ట్రపతి ఆమోదం

సవరణ బిల్లు ఏ సభలోనైనా ప్రవేశం, ప్రతి సభలో ప్రత్యేక మెజారిటీ, సమాఖ్య అంశాలకు సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం, చివరగా రాష్ట్రపతి తప్పనిసరి ఆమోదం – ఇదే క్రమం. సరైన ఎంపిక: «ఏ సభలోనైనా ప్రవేశం → ప్రతి సభలో ప్రత్యేక మెజారిటీ → (అవసరమైతే) సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం → రాష్ట్రపతి ఆమోదం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: B — సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల సవరణ

సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. పౌరసత్వం, 5, 6 షెడ్యూళ్లు, కోరం, జీతభత్యాలు సాధారణ మెజారిటీతో జరుగుతాయి.

Correct: D — (1), (2) మాత్రమే

కొత్త రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు సాధారణ మెజారిటీ, ప్రాథమిక హక్కుల సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ. ఏడో షెడ్యూల్ సవరణకు ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి, కాబట్టి (3) తప్పు.

Correct: A — ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం

GST తెచ్చిన 101వ సవరణ (2016) కి సగం కంటే ఎక్కువ రాష్ట్రాలు ఆమోదం తెలిపాయి; అందువల్ల ఇది ప్రత్యేక మెజారిటీ + రాష్ట్రాల ఆమోదం రకం. సరైన ఎంపిక: «ప్రత్యేక మెజారిటీ + సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: C — సవరణ బిల్లును రాష్ట్రాలు ప్రతిపాదించలేవు; శాసన మండలి ఏర్పాటు/రద్దు తీర్మానం ఒక్కటే మినహాయింపు

సవరణ బిల్లు ప్రతిపాదించే అధికారం పార్లమెంటుకే; ఒక్క మినహాయింపు – శాసన మండలి ఏర్పాటు/రద్దు కోసం రాష్ట్ర శాసనసభ తీర్మానం చేయవచ్చు. సరైన ఎంపిక: «సవరణ బిల్లును రాష్ట్రాలు ప్రతిపాదించలేవు; శాసన మండలి ఏర్పాటు/రద్దు తీర్మానం ఒక్కటే మినహాయింపు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: B — సవరణకు ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ తప్పనిసరి

భారత విధానంలో ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ (Referendum) నిబంధన లేదు; ఇది విమర్శల్లో ఒకటి. మిగిలినవి లక్షణాలు. సరైన ఎంపిక: «సవరణకు ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ తప్పనిసరి». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: D — (b), (d), (a), (c)

శంకరీ ప్రసాద్ (1951), సజ్జన్ సింగ్ (1965), గోలక్‌నాథ్ (1967), కేశవానంద భారతి (1973). క్రమం (b), (d), (a), (c). సరైన ఎంపిక: «(b), (d), (a), (c)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: A — ఆర్టికల్ 13 లోని ‘చట్టం’ లో సవరణలు కూడా చేరతాయని స్పష్టం చేసింది

24వ సవరణ రాజ్యాంగ సవరణలు ఆర్టికల్ 13 లోని ‘చట్టం’ కాదని స్పష్టం చేసింది; కాబట్టి "చేరతాయి" అనేది తప్పు. గోలక్‌నాథ్ తీర్పు ప్రకారం సవరణ కూడా ఆర్టికల్ 13 ప్రకారం చట్టమే.

Correct: C — (1), (2) మాత్రమే

కేశవానంద భారతి కేసులో 13 మంది జడ్జిలు, 7:6 తీర్పు. ఇది గోలక్‌నాథ్ తీర్పును తిరస్కరించింది కాబట్టి (3) తప్పు. సరైన ఎంపిక: «(1), (2) మాత్రమే». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.