లోక్‌సభ స్పీకర్ ఎన్నిక & పదవీకాలం – ప్రకరణలు 93, 94 (Election of Speaker)

Correct: A — లోక్‌సభ సభ్యులు తమలో ఒకరిని

ప్రకరణ 93 ప్రకారం లోక్‌సభ తన సభ్యుల్లో ఒకరిని స్పీకర్‌గా, మరొకరిని డిప్యూటీ స్పీకర్‌గా ఎన్నుకుంటుంది. ఎన్నిక తేదీని రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు, కానీ ఆయన స్పీకర్‌ను నియమించరు.

Correct: C — డిప్యూటీ స్పీకర్‌కు

స్పీకర్ తన రాజీనామాను డిప్యూటీ స్పీకర్‌కు ఇస్తారు (ప్రకరణ 94). డిప్యూటీ స్పీకర్ రాజీనామా మాత్రం స్పీకర్‌కు ఇస్తారు. సరైన ఎంపిక: «డిప్యూటీ స్పీకర్‌కు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: B — 14 రోజులు

స్పీకర్ తొలగింపుకు 14 రోజుల ముందస్తు నోటీసు ఇవ్వాలి; లోక్‌సభ అప్పటి మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీ (Effective Majority) తో తీర్మానం ఆమోదించాలి (ప్రకరణ 94). సరైన ఎంపిక: «14 రోజులు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: A — ఖాళీ కాదు; కొత్త సభ మొదటి సమావేశానికి ముందు వరకు కొనసాగుతారు

లోక్‌సభ రద్దైనా స్పీకర్ పదవి ఖాళీ కాదు; కొత్త లోక్‌సభ మొదటి సమావేశానికి ముందు వరకు ఆయన స్పీకర్‌గా కొనసాగుతారు. ఇది స్పీకర్ పదవి ప్రత్యేకత. సరైన ఎంపిక: «ఖాళీ కాదు; కొత్త సభ మొదటి సమావేశానికి ముందు వరకు కొనసాగుతారు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: C — రాష్ట్రపతి ఆదేశం

ప్రకరణ 94 ప్రకారం సభ్యత్వం కోల్పోతే, రాజీనామా ఇస్తే, లేదా లోక్‌సభ తీర్మానంతో తొలగిస్తే పదవి పోతుంది. రాష్ట్రపతి ఆదేశంతో తొలగించే అధికారం లేదు. సరైన ఎంపిక: «రాష్ట్రపతి ఆదేశం». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: B — అధ్యక్షత వహించరు; మాట్లాడవచ్చు, పాల్గొనవచ్చు

స్పీకర్ తొలగింపు చర్చలో స్పీకర్ అధ్యక్షత వహించరు, కానీ సభలో మాట్లాడవచ్చు, పాల్గొనవచ్చు; మొదటి సందర్భంలోనే ఓటు వేయవచ్చు, కానీ నిర్ణాయక ఓటు వేయలేరు. సరైన ఎంపిక: «అధ్యక్షత వహించరు; మాట్లాడవచ్చు, పాల్గొనవచ్చు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: A — (1), (3) మాత్రమే

తొలగింపుకు 14 రోజుల నోటీసు, రాజీనామా డిప్యూటీ స్పీకర్‌కు. తొలగింపు తీర్మానానికి సభ మొత్తం సభ్యుల ప్రభావవంతమైన మెజారిటీ (Effective Majority) కావాలి; హాజరైనవారి సాధారణ మెజారిటీ సరిపోదు, కాబట్టి (2) తప్పు.

Correct: C — లోక్‌సభ రద్దైతే స్పీకర్ వెంటనే పదవి కోల్పోతారు

లోక్‌సభ రద్దైనా కొత్త సభ మొదటి సమావేశానికి ముందు వరకు స్పీకర్ పదవిలో కొనసాగుతారు. మిగిలిన ప్రకటనలు సరైనవి. సరైన ఎంపిక: «లోక్‌సభ రద్దైతే స్పీకర్ వెంటనే పదవి కోల్పోతారు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.

Correct: B — 93 – ఎన్నిక; 94 – పదవి ఖాళీ, రాజీనామా, తొలగింపు; 96 – తొలగింపు చర్చలో అధ్యక్షత

ప్రకరణ 93 స్పీకర్/డిప్యూటీ ఎన్నిక, 94 పదవి ఖాళీ/రాజీనామా/తొలగింపు, 96 తొలగింపు చర్చలో అధ్యక్షత గురించి. డిప్యూటీ స్పీకర్ విధులు ప్రకరణ 95. సరైన ఎంపిక: «93 – ఎన్నిక; 94 – పదవి ఖాళీ, రాజీనామా, తొలగింపు; 96 – తొలగింపు చర్చలో అధ్యక్షత». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.