స్పీకర్ & సభాధ్యక్షులు (Speaker & Presiding Officers) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for స్పీకర్ & సభాధ్యక్షులు (Speaker & Presiding Officers) (పార్లమెంటు (Parliament)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
లోక్సభ స్పీకర్ను ఎవరు ఎన్నుకుంటారు (ప్రకరణ 93)?
A. లోక్సభ సభ్యులు తమలో ఒకరిని
B. రాష్ట్రపతి
C. ప్రజలు నేరుగా
D. రాజ్యసభ సభ్యులు
Answer & explanation
Correct: A — లోక్సభ సభ్యులు తమలో ఒకరిని
ప్రకరణ 93 ప్రకారం లోక్సభ తన సభ్యుల్లో ఒకరిని స్పీకర్గా, మరొకరిని డిప్యూటీ స్పీకర్గా ఎన్నుకుంటుంది. ఎన్నిక తేదీని రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు, కానీ ఆయన స్పీకర్ను నియమించరు.
స్పీకర్ తన రాజీనామాను డిప్యూటీ స్పీకర్కు ఇస్తారు (ప్రకరణ 94). డిప్యూటీ స్పీకర్ రాజీనామా మాత్రం స్పీకర్కు ఇస్తారు. సరైన ఎంపిక: «డిప్యూటీ స్పీకర్కు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
స్పీకర్ తొలగింపు తీర్మానానికి ముందస్తు నోటీసు ఎన్ని రోజులు ఇవ్వాలి?
A. 7 రోజులు
B. 14 రోజులు
C. 30 రోజులు
D. 10 రోజులు
Answer & explanation
Correct: B — 14 రోజులు
స్పీకర్ తొలగింపుకు 14 రోజుల ముందస్తు నోటీసు ఇవ్వాలి; లోక్సభ అప్పటి మొత్తం సభ్యుల మెజారిటీ (Effective Majority) తో తీర్మానం ఆమోదించాలి (ప్రకరణ 94). సరైన ఎంపిక: «14 రోజులు». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
స్పీకర్ ఎప్పుడు నిర్ణాయక ఓటు (Casting Vote) వేస్తారు?
A. ప్రతి ఓటింగ్లో
B. ఎప్పుడూ వేయరు
C. ప్రతిపక్షం కోరినప్పుడు
D. ఓట్లు సమానమైనప్పుడు మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — ఓట్లు సమానమైనప్పుడు మాత్రమే
ప్రకరణ 100 ప్రకారం స్పీకర్ మొదటి సందర్భంలో ఓటు వేయరు; ఓట్లు సమానమైనప్పుడు మాత్రమే నిర్ణాయక ఓటు (Casting Vote) వేస్తారు. సరైన ఎంపిక: «ఓట్లు సమానమైనప్పుడు మాత్రమే». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
లోక్సభ సభ్యుల ఫిరాయింపు అనర్హతను (పదో షెడ్యూల్) ఎవరు నిర్ణయిస్తారు?
A. స్పీకర్
B. రాష్ట్రపతి
C. సుప్రీంకోర్టు
D. ఎన్నికల సంఘం
Answer & explanation
Correct: A — స్పీకర్
పదో షెడ్యూల్ కింద లోక్సభ సభ్యుల ఫిరాయింపు అనర్హతను స్పీకర్ నిర్ణయిస్తారు. ఈ నిర్ణయం న్యాయ సమీక్షకు లోబడి ఉంటుంది. సరైన ఎంపిక: «స్పీకర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
లోక్సభ సచివాలయం (Lok Sabha Secretariat) స్పీకర్ నియంత్రణలో ఉంటుంది. భారత పార్లమెంటరీ గ్రూప్కు కూడా స్పీకర్ పదవిరీత్యా అధ్యక్షుడు. సరైన ఎంపిక: «స్పీకర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఒక బిల్లు ద్రవ్య బిల్లా కాదా అని నిర్ణయించే అధికారం ఎవరిది?
A. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
B. లోక్సభ స్పీకర్
C. రాష్ట్రపతి
D. సుప్రీంకోర్టు
Answer & explanation
Correct: B — లోక్సభ స్పీకర్
ప్రకరణ 110(3) ప్రకారం ద్రవ్య బిల్లా కాదా అనే ప్రశ్నపై స్పీకర్ నిర్ణయమే అంతిమం. ఈ అధికారం రాజ్యసభ ఛైర్మన్కు లేదు. సరైన ఎంపిక: «లోక్సభ స్పీకర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ఉభయ సభల సంయుక్త సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించేది ఎవరు?
A. రాజ్యసభ ఛైర్మన్
B. రాష్ట్రపతి
C. ప్రధానమంత్రి
D. లోక్సభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: D — లోక్సభ స్పీకర్
సంయుక్త సమావేశానికి లోక్సభ స్పీకర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు (ప్రకరణ 108(4)). రాజ్యసభ ఛైర్మన్ అధ్యక్షత వహించరు. సరైన ఎంపిక: «లోక్సభ స్పీకర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
ద్రవ్య బిల్లుగా ధ్రువీకరించేటప్పుడు స్పీకర్ ఇచ్చే పత్రం ఏది?
A. ధ్రువపత్రం (Certificate)
B. ఉత్తర్వు
C. నోటిఫికేషన్
D. తీర్పు
Answer & explanation
Correct: A — ధ్రువపత్రం (Certificate)
రాజ్యసభకు, రాష్ట్రపతికి పంపేటప్పుడు స్పీకర్ ‘ఇది ద్రవ్య బిల్లు’ అని ధ్రువపత్రం (Certificate) ఇస్తారు (ప్రకరణ 110(4)). సరైన ఎంపిక: «ధ్రువపత్రం (Certificate)». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.
కొత్త లోక్సభ మొదటి సమావేశానికి అధ్యక్షత వహించేది ఎవరు?
A. పాత స్పీకర్
B. డిప్యూటీ స్పీకర్
C. ప్రొటెం స్పీకర్
D. ఉపరాష్ట్రపతి
Answer & explanation
Correct: C — ప్రొటెం స్పీకర్
కొత్త లోక్సభ మొదటి సమావేశానికి, కొత్త స్పీకర్ ఎన్నిక అయ్యే వరకు, ప్రొటెం స్పీకర్ అధ్యక్షత వహిస్తారు. ‘Pro tempore’ అంటే లాటిన్లో ‘కొంతకాలం కోసం’. సరైన ఎంపిక: «ప్రొటెం స్పీకర్». మిగతా ఎంపికలను ఈ అంశంలోని వాస్తవాలతో పోల్చి చూసుకోండి; ఇదే అంశంపై ఎంపికలను మార్చి పరీక్షల్లో తరచూ ప్రశ్నలు అడుగుతారు.