Free practice MCQs with answers and explanations for సమాచార హక్కు చట్టం 2005 (RTI Act) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
సెక్షన్ 20 జరిమానాలకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. రోజుకు రూ.250, గరిష్ఠంగా రూ.25,000
B. సమాచారం నాశనం చేయడం కూడా శిక్షార్హం
C. జరిమానా విధించే ముందు PIO కి వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వనవసరం లేదు
D. పదే పదే ఉల్లంఘనకు శాఖాపరమైన చర్యకు సిఫారసు చేయవచ్చు
Answer & explanation
Correct: C — జరిమానా విధించే ముందు PIO కి వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వనవసరం లేదు
జరిమానా విధించే ముందు PIO కి తన వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వాలి; కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతావి నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. ఈ నియమం సహజ న్యాయ సూత్రాన్ని (వినే అవకాశం) సూచిస్తుంది.
A. (i) – వ్యక్తిగత సమాచారం; (j) – మంత్రివర్గ పత్రాలు
B. (a) – వ్యక్తిగత సమాచారం; (d) – దేశ భద్రత
C. (h) – వ్యాపార రహస్యాలు; (d) – దర్యాప్తు
D. (i) – మంత్రివర్గ పత్రాలు; (d) – వ్యాపార రహస్యాలు
Answer & explanation
Correct: D — (i) – మంత్రివర్గ పత్రాలు; (d) – వ్యాపార రహస్యాలు
8(1)(i) మంత్రివర్గ పత్రాలు, 8(1)(d) వ్యాపార రహస్యాలు/మేధో సంపత్తి. 8(1)(j) వ్యక్తిగత సమాచారం, (a) దేశ భద్రత, (h) దర్యాప్తు. మిగతా జతల్లో అంశాలు తారుమారయ్యాయి.
సెక్షన్ 8(3) ప్రకారం 20 ఏళ్ల క్రితం సంఘటనల సమాచారం ఇవ్వాలి, కానీ (a), (c), (i) మినహాయింపులకు ఈ నియమం వర్తించదు (అంటే వాటి సమాచారం 20 ఏళ్ల తర్వాత కూడా ఇవ్వనక్కర్లేదు).
సెక్షన్ 24 గురించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. రెండో షెడ్యూల్‌లోని సంస్థలకు చట్టం వర్తించదు
B. అవినీతి, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన ఆరోపణల సమాచారం కూడా నిఘా సంస్థలు ఇవ్వనవసరం లేదు
C. IB, RAW వంటి సంస్థలు ఉదాహరణలు
D. కొన్ని కేంద్ర సాయుధ పోలీసు దళాలు కూడా ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: B — అవినీతి, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన ఆరోపణల సమాచారం కూడా నిఘా సంస్థలు ఇవ్వనవసరం లేదు
సెక్షన్ 24 సంస్థలు కూడా అవినీతి ఆరోపణలు, మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన ఆరోపణల సమాచారం ఇవ్వాలి (మానవ హక్కులకు 45 రోజులు, కమిషన్ ఆమోదంతో). కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు.
DPDP చట్టం 2023 మరియు సెక్షన్ 8(1)(j) గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. DPDP చట్టం సెక్షన్ 8(1)(j) ను రద్దు చేసింది
B. DPDP చట్టం 8(1)(j) ను పరిధి తగ్గించింది
C. DPDP చట్టం సెక్షన్ 8(1)(j) ను సవరించి వ్యక్తిగత సమాచారానికి మినహాయింపును మరింత విస్తృతం చేసింది
D. DPDP చట్టం సెక్షన్ 24 ను రద్దు చేసింది
Answer & explanation
Correct: C — DPDP చట్టం సెక్షన్ 8(1)(j) ను సవరించి వ్యక్తిగత సమాచారానికి మినహాయింపును మరింత విస్తృతం చేసింది
డిజిటల్ వ్యక్తిగత డేటా రక్షణ (DPDP) చట్టం, 2023 RTI సెక్షన్ 8(1)(j) ను సవరించి వ్యక్తిగత సమాచారానికి మినహాయింపును మరింత విస్తృతం చేసింది. ఈ మార్పు సెక్షన్ 8(1)(j) పరిధిని పెంచింది.
CIC గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) 2005లో సెక్షన్ 12 ప్రకారం ఏర్పడింది; 2) అర్హులు MP/MLA అయి ఉండకూడదు; 3) పదవీ విరమణ తర్వాత మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
CIC 2005లో సెక్షన్ 12 ప్రకారం ఏర్పడింది, MP/MLA, రాజకీయ పార్టీ పదవి, వ్యాపారంలో ఉన్నవారు కమిషనర్లు కాకూడదు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు కారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. దుష్ప్రవర్తన – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం; దివాలా – నేరుగా తొలగింపు
B. దుష్ప్రవర్తన – నేరుగా తొలగింపు; దివాలా – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం
C. అన్నింటికీ సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం
D. అన్నింటికీ నేరుగా తొలగించవచ్చు
Answer & explanation
Correct: A — దుష్ప్రవర్తన – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం; దివాలా – నేరుగా తొలగింపు
రాష్ట్రపతి దుష్ప్రవర్తన/అసమర్థతకు సుప్రీంకోర్టు విచారణ తర్వాత, దివాలా, నైతిక దోషంతో కూడిన నేరం, వేరే జీతం వచ్చే ఉద్యోగం వంటి కారణాలపై నేరుగా తొలగిస్తారు.
2019 సవరణకు ముందు మరియు తర్వాత పరిస్థితులను పోల్చి సరైన జతను గుర్తించండి.
A. ముందు: కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం; తర్వాత: చట్టంలోనే 5 ఏళ్లు
B. ముందు: చట్టంలోనే 5 ఏళ్ల పదవీకాలం; తర్వాత: కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం (నియమాల ప్రకారం 3 ఏళ్లు)
C. ముందు: 3 ఏళ్లు; తర్వాత: 5 ఏళ్లు
D. ముందు: 5 ఏళ్లు; తర్వాత: 10 ఏళ్లు
Answer & explanation
Correct: B — ముందు: చట్టంలోనే 5 ఏళ్ల పదవీకాలం; తర్వాత: కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం (నియమాల ప్రకారం 3 ఏళ్లు)
2019కి ముందు చట్టంలోనే 5 సంవత్సరాలు (లేదా 65 ఏళ్లు) పదవీకాలం ఉండేది; 2019 తర్వాత పదవీకాలాన్ని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది, RTI నియమాలు 2019 ప్రకారం 3 సంవత్సరాలు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) ముందు కేంద్ర ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ జీతం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌తో సమానం; 2) 2019 తర్వాత జీతభత్యాలు కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తుంది; 3) రాష్ట్ర కమిషనర్ల విషయం కేంద్రం నిర్ణయించదు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ముందు కేంద్ర ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ జీతం ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌తో సమానం, 2019 తర్వాత జీతభత్యాలు కేంద్రం నిర్ణయిస్తుంది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. రాష్ట్ర కమిషనర్ల పదవీకాలం, జీతం కూడా కేంద్రమే నిర్ణయిస్తుంది, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. పదవీకాలం, జీతం ప్రభుత్వ చేతిలో ఉంటే స్వతంత్రత తగ్గుతుంది
B. సమాఖ్య విధానానికి విరుద్ధం
C. రాష్ట్ర కమిషనర్ల విషయం కేంద్రం నిర్ణయించడం
D. కమిషన్లకు అధిక స్వతంత్రత లభించింది
Answer & explanation
Correct: D — కమిషన్లకు అధిక స్వతంత్రత లభించింది
విమర్శలు: పదవీకాలం, జీతం ప్రభుత్వ చేతిలో ఉంటే స్వతంత్రత తగ్గుతుందని, రాష్ట్ర కమిషనర్ల విషయంలో కేంద్రం నిర్ణయించడం సమాఖ్య విధానానికి విరుద్ధమని. స్వతంత్రత పెరిగిందనేది విమర్శ కాదు.