ప్రణాళికా సంఘం – 1950 నుండి 2014 వరకు (Planning Commission of India)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రణాళికా సంఘం – 1950 నుండి 2014 వరకు (Planning Commission of India) in నీతి ఆయోగ్ (NITI Aayog). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
ప్రణాళికా సంఘం (Planning Commission) ఏ తేదీన ఏర్పాటైంది?
A. 15 మార్చి 1950
B. 1 జనవరి 2015
C. 26 జనవరి 1950
D. 15 ఆగస్టు 1947
Answer & explanation
Correct: A — 15 మార్చి 1950
ప్రణాళికా సంఘం 15 మార్చి 1950న కేంద్ర మంత్రివర్గ తీర్మానం ద్వారా ఏర్పడింది. ఇది రాజ్యాంగ సంస్థ కాదు, చట్టబద్ధ సంస్థ కూడా కాదు. 1 జనవరి 2015 అనేది నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు తేదీ.
ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షుడు ప్రధానమంత్రి; మొదటి అధ్యక్షుడు జవహర్లాల్ నెహ్రూ. మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు గుల్జారీలాల్ నందా. ఉపాధ్యక్షుడు రోజువారీ పనులు చూసేవారు కానీ అధ్యక్షుడు కాదు.
ప్రణాళికా సంఘం మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు గుల్జారీలాల్ నందా. నెహ్రూ మొదటి అధ్యక్షుడు, మహలనోబిస్ రెండో ప్రణాళిక నమూనా రూపకర్త, అరవింద్ పనగారియా నీతి ఆయోగ్ మొదటి ఉపాధ్యక్షుడు.
జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC) ఏ సంవత్సరంలో ఏర్పడింది?
A. 1950
B. 1956
C. 2015
D. 1952
Answer & explanation
Correct: D — 1952
జాతీయ అభివృద్ధి మండలి (NDC) 1952లో ఏర్పడింది. ఇది పంచవర్ష ప్రణాళికలకు తుది ఆమోదం ఇచ్చేది; ప్రధాని అధ్యక్షుడు, ముఖ్యమంత్రులు సభ్యులు. ప్రణాళికా సంఘం (1950) కంటే రెండేళ్ల తర్వాత NDC ఏర్పడింది.
ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో కొత్త సంస్థ ఏర్పాటు ప్రకటనను ప్రధాని మోదీ ఎప్పుడు చేశారు?
A. 26 జనవరి 2015
B. 15 ఆగస్టు 2014 – ఎర్రకోట నుండి
C. 1 జనవరి 2015
D. 2 అక్టోబర్ 2014
Answer & explanation
Correct: B — 15 ఆగస్టు 2014 – ఎర్రకోట నుండి
15 ఆగస్టు 2014న ఎర్రకోట నుండి ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో కొత్త సంస్థ ఏర్పాటు చేస్తామని ప్రకటించారు. నీతి ఆయోగ్ 1 జనవరి 2015న ఏర్పడింది.
ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటుకు ముందు సిఫారసు చేసిన సలహా ప్రణాళికా బోర్డు (1946) అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. కె.సి. నియోగి
B. గుల్జారీలాల్ నందా
C. పి.సి. మహలనోబిస్
D. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
Answer & explanation
Correct: A — కె.సి. నియోగి
1946లో కె.సి. నియోగి అధ్యక్షతన ఏర్పడిన సలహా ప్రణాళికా బోర్డు (Advisory Planning Board) సిఫారసుతో ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పడింది. ఈ బోర్డు సిఫారసు ప్రణాళికా సంఘం పుట్టుకకు దారితీసింది.
రెండో పంచవర్ష ప్రణాళిక (1956–61) నమూనా మరియు ప్రాధాన్యం ఏది?
A. హారోడ్–డోమర్ నమూనా – వ్యవసాయానికి ప్రాధాన్యం
B. పి.సి. మహలనోబిస్ నమూనా – పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యం
C. హారోడ్–డోమర్ నమూనా – పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యం
D. మహలనోబిస్ నమూనా – వ్యవసాయానికి ప్రాధాన్యం
Answer & explanation
Correct: B — పి.సి. మహలనోబిస్ నమూనా – పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యం
రెండో ప్రణాళిక పి.సి. మహలనోబిస్ నమూనా, పరిశ్రమలకు ప్రాధాన్యం. మొదటి ప్రణాళిక హారోడ్–డోమర్ నమూనా, వ్యవసాయానికి ప్రాధాన్యం. ఈ రెండు నమూనాలను పరీక్షల్లో కలిపి అడుగుతారు, కాబట్టి జతలుగా గుర్తుంచుకోండి.
చివరి ప్రణాళిక 12వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (2012–17). ప్రణాళికా సంఘం రద్దు, నీతి ఆయోగ్ ఏర్పాటు తర్వాత పంచవర్ష ప్రణాళికలు కొనసాగలేదు. ప్రణాళికా సంఘం 2014లో ప్రకటనతో, 2015లో నీతి ఆయోగ్తో భర్తీ అయింది; ఈ విషయం పరీక్షల్లో తరచూ వస్తుంది.
Correct: D — రాష్ట్రాల పాలక మండలి ద్వారా ఎక్కువ భాగస్వామ్యం
ప్రణాళికా సంఘం విమర్శలు: పై నుండి కిందికి ప్రణాళిక, అన్ని రాష్ట్రాలకూ ఒకే నమూనా, నిధుల కేటాయింపులో ఎక్కువ నియంత్రణ. పాలక మండలి ద్వారా రాష్ట్రాల భాగస్వామ్యం నీతి ఆయోగ్ లక్షణం.