Free practice MCQs with answers and explanations for అంబుడ్స్‌మన్ వ్యవస్థ – మూలం & భావన (Ombudsman Concept) in లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్త (Lokpal & Lokayukta). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Correct: A — స్వీడన్
అంబుడ్స్‌మన్ వ్యవస్థ 1809లో స్వీడన్‌లో ప్రారంభమైంది. న్యూజిలాండ్ (1962) ఈ వ్యవస్థను స్వీకరించిన మొదటి కామన్వెల్త్ దేశం. తర్వాత ఫిన్లాండ్, డెన్మార్క్, నార్వే, బ్రిటన్ వంటి దేశాలు అనుసరించాయి.
Revise related study notesCorrect: B — డా. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ
1963లో పార్లమెంటు సభ్యుడు డా. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ ఈ పదాలను రూపొందించారు. 'లోక్‌పాల్' అంటే 'ప్రజల రక్షకుడు'. మొరార్జీ దేశాయ్ మొదటి ARC అధ్యక్షుడు, అన్నా హజారే 2011 ఉద్యమ నాయకుడు, కె. సంతానం అవినీతి నిరోధక కమిటీ అధ్యక్షుడు.
Revise related study notesCorrect: C — న్యూజిలాండ్
న్యూజిలాండ్ 1962లో అంబుడ్స్‌మన్ వ్యవస్థను స్వీకరించిన మొదటి కామన్వెల్త్ దేశం. ఫిన్లాండ్, డెన్మార్క్, నార్వే కూడా తర్వాత అనుసరించాయి కానీ అవి కామన్వెల్త్‌లో మొదటి దేశాలు కావు.
Revise related study notesCorrect: D — పాలనా సంస్కరణల సంఘం (ARC), 1966
1966 పాలనా సంస్కరణల సంఘం (ARC) పౌరుల ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి లోక్‌పాల్, లోకాయుక్తలను సిఫారసు చేసింది. మొదటి ARC కి అధ్యక్షుడు మొరార్జీ దేశాయ్ (తర్వాత కె. హనుమంతయ్య).
Revise related study notesCorrect: A — న్యాయవ్యవస్థ
ARC న్యాయవ్యవస్థను లోక్‌పాల్ పరిధికి బయట ఉంచాలని సూచించింది. 2013 చట్టంలో కూడా న్యాయమూర్తులు లోక్‌పాల్ పరిధిలో లేరు. కారణం: న్యాయ స్వతంత్రతను కాపాడటం, ఇతర ప్రభుత్వ విభాగాలు లోక్‌పాల్ పరిధిలోకి వస్తాయి.
Revise related study notesCorrect: A — మొరార్జీ దేశాయ్
మొదటి ARC కి అధ్యక్షుడు మొరార్జీ దేశాయ్ (తర్వాత కె. హనుమంతయ్య). ఈ ARC లోక్‌పాల్, లోకాయుక్త సిఫారసు చేసింది. తర్వాత ఆయన స్థానంలో కె. హనుమంతయ్య అధ్యక్షుడయ్యారు; ఈ ARC 1966లో ఏర్పడింది.
Revise related study notesCorrect: B — కేంద్ర, రాష్ట్ర మంత్రులు, కార్యదర్శులపై ఫిర్యాదులు
ARC సిఫారసు ప్రకారం మంత్రులు, కార్యదర్శులపై ఫిర్యాదులకు లోక్‌పాల్, ఇతర ఉన్నతాధికారులపై ఫిర్యాదులకు లోకాయుక్తలు ఉండాలి. న్యాయవ్యవస్థను పరిధికి బయట ఉంచాలన్నారు.
Revise related study notesCorrect: C — రాజకీయ నియంత్రణ
ఆదర్శ అంబుడ్స్‌మన్ లక్షణాలు: స్వతంత్రత, నిష్పాక్షికత, రహస్య విచారణ, ఫిర్యాదు చేయడంలో సులభత, త్వరిత పరిష్కారం. రాజకీయ నియంత్రణ ఈ లక్షణాలకు విరుద్ధం. ఈ లక్షణాల వల్లే ప్రజలకు న్యాయం జరుగుతుంది.
Revise related study notesCorrect: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
అంబుడ్స్‌మన్ స్వీడన్‌లో 1809లో, న్యూజిలాండ్‌లో 1962లో ప్రారంభమైంది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. 'లోక్‌పాల్', 'లోకాయుక్త' పదాలను 1963లో డా. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ రూపొందించారు; 1966 అనేది ARC సంవత్సరం. కాబట్టి 3 తప్పు.
Revise related study notesCorrect: B — ARC (1966) – లోక్‌పాల్, లోకాయుక్త సిఫారసు
1966 పాలనా సంస్కరణల సంఘం (ARC) లోక్‌పాల్, లోకాయుక్తలను సిఫారసు చేసింది. సంతానం కమిటీ CVC, CBI కి సంబంధించినది; ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ పదాలను రూపొందించారు; మొదటి ARC అధ్యక్షుడు మొరార్జీ దేశాయ్.
Revise related study notes