Free practice MCQs with answers and explanations for లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్త (Lokpal & Lokayukta) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Correct: A — స్వీడన్
అంబుడ్స్‌మన్ వ్యవస్థ 1809లో స్వీడన్‌లో ప్రారంభమైంది. న్యూజిలాండ్ (1962) ఈ వ్యవస్థను స్వీకరించిన మొదటి కామన్వెల్త్ దేశం. తర్వాత ఫిన్లాండ్, డెన్మార్క్, నార్వే, బ్రిటన్ వంటి దేశాలు అనుసరించాయి.
Revise related study notesCorrect: B — డా. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ
1963లో పార్లమెంటు సభ్యుడు డా. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ ఈ పదాలను రూపొందించారు. 'లోక్‌పాల్' అంటే 'ప్రజల రక్షకుడు'. మొరార్జీ దేశాయ్ మొదటి ARC అధ్యక్షుడు, అన్నా హజారే 2011 ఉద్యమ నాయకుడు, కె. సంతానం అవినీతి నిరోధక కమిటీ అధ్యక్షుడు.
Revise related study notesCorrect: C — న్యూజిలాండ్
న్యూజిలాండ్ 1962లో అంబుడ్స్‌మన్ వ్యవస్థను స్వీకరించిన మొదటి కామన్వెల్త్ దేశం. ఫిన్లాండ్, డెన్మార్క్, నార్వే కూడా తర్వాత అనుసరించాయి కానీ అవి కామన్వెల్త్‌లో మొదటి దేశాలు కావు.
Revise related study notesCorrect: D — పాలనా సంస్కరణల సంఘం (ARC), 1966
1966 పాలనా సంస్కరణల సంఘం (ARC) పౌరుల ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి లోక్‌పాల్, లోకాయుక్తలను సిఫారసు చేసింది. మొదటి ARC కి అధ్యక్షుడు మొరార్జీ దేశాయ్ (తర్వాత కె. హనుమంతయ్య).
Revise related study notesCorrect: A — న్యాయవ్యవస్థ
ARC న్యాయవ్యవస్థను లోక్‌పాల్ పరిధికి బయట ఉంచాలని సూచించింది. 2013 చట్టంలో కూడా న్యాయమూర్తులు లోక్‌పాల్ పరిధిలో లేరు. కారణం: న్యాయ స్వతంత్రతను కాపాడటం, ఇతర ప్రభుత్వ విభాగాలు లోక్‌పాల్ పరిధిలోకి వస్తాయి.
Revise related study notesCorrect: B — 1968
మొదటి లోక్‌పాల్ బిల్లు 1968లో లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టారు; 1969లో లోక్‌సభ ఆమోదించినా రాజ్యసభలో పెండింగ్‌లో ఉండగా లోక్‌సభ రద్దు కావడంతో రద్దయింది. తర్వాత దాదాపు 45 ఏళ్లు చట్టం కాలేదు.
Revise related study notesCorrect: C — అన్నా హజారే
అన్నా హజారే 2011లో జన్ లోక్‌పాల్ బిల్లు కోసం నిరాహార దీక్షలు చేశారు; దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద ప్రజా ఉద్యమం వచ్చి 2013లో చట్టానికి దారి తీసింది. ఈ ఉద్యమం ప్రజా ఉద్యమాల శక్తికి ఉదాహరణ.
Revise related study notesCorrect: D — 2013
లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్తల చట్టం 2013లో పార్లమెంటు ఆమోదం పొందింది; రాష్ట్రపతి ఆమోదం 1 జనవరి 2014, అమలు 16 జనవరి 2014. 2016లో దీనికి సవరణ వచ్చింది. 2011 అనేది అన్నా హజారే ఉద్యమ సంవత్సరం.
Revise related study notesCorrect: A — 365 రోజులు
2013 చట్టం ప్రకారం ప్రతి రాష్ట్రం చట్టం అమలులోకి వచ్చిన 365 రోజుల్లో లోకాయుక్తను ఏర్పాటు చేయాలి. అయితే లోకాయుక్త నిర్మాణం, అధికారాలను రాష్ట్రాలే నిర్ణయించుకుంటాయి.
Revise related study notesCorrect: B — 8 మంది
లోక్‌పాల్ లో ఒక చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు గరిష్ఠంగా 8 మంది సభ్యులు ఉంటారు; వీరిలో 50% న్యాయ సభ్యులు, కనీసం 50% SC, ST, OBC, మైనారిటీలు, మహిళల నుండి ఉండాలి. ఇది బహుళ సభ్య సంస్థ.
Revise related study notes