లోక్‌పాల్ బిల్లుల చరిత్ర – 1968 నుండి 2013 చట్టం వరకు (History of Lokpal Bills)

Correct: B — 1968

మొదటి లోక్‌పాల్ బిల్లు 1968లో లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టారు; 1969లో లోక్‌సభ ఆమోదించినా రాజ్యసభలో పెండింగ్‌లో ఉండగా లోక్‌సభ రద్దు కావడంతో రద్దయింది. తర్వాత దాదాపు 45 ఏళ్లు చట్టం కాలేదు.

Correct: C — అన్నా హజారే

అన్నా హజారే 2011లో జన్ లోక్‌పాల్ బిల్లు కోసం నిరాహార దీక్షలు చేశారు; దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద ప్రజా ఉద్యమం వచ్చి 2013లో చట్టానికి దారి తీసింది. ఈ ఉద్యమం ప్రజా ఉద్యమాల శక్తికి ఉదాహరణ.

Correct: D — 2013

లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్తల చట్టం 2013లో పార్లమెంటు ఆమోదం పొందింది; రాష్ట్రపతి ఆమోదం 1 జనవరి 2014, అమలు 16 జనవరి 2014. 2016లో దీనికి సవరణ వచ్చింది. 2011 అనేది అన్నా హజారే ఉద్యమ సంవత్సరం.

Correct: A — 365 రోజులు

2013 చట్టం ప్రకారం ప్రతి రాష్ట్రం చట్టం అమలులోకి వచ్చిన 365 రోజుల్లో లోకాయుక్తను ఏర్పాటు చేయాలి. అయితే లోకాయుక్త నిర్మాణం, అధికారాలను రాష్ట్రాలే నిర్ణయించుకుంటాయి.

Correct: D — 1 జనవరి 2014

రాష్ట్రపతి ఆమోదం 1 జనవరి 2014న లభించింది; చట్టం అమలులోకి వచ్చింది 16 జనవరి 2014. పార్లమెంటు డిసెంబర్ 2013లో ఆమోదించింది; మొదటి లోక్‌పాల్ నియామకం మార్చి 2019లో.

Correct: A — గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోతే అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు ఎంపిక కమిటీలో సభ్యుడు

2016 సవరణ ప్రకారం లోక్‌సభలో గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోతే అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు ఎంపిక కమిటీలో సభ్యుడు. అలాగే ప్రభుత్వ ఉద్యోగుల ఆస్తుల ప్రకటన నిబంధనల్లో మార్పులు జరిగాయి.

Correct: B — 2019

చట్టం 2014లో వచ్చినా మొదటి లోక్‌పాల్ నియామకం మార్చి 2019లో – సుప్రీంకోర్టు ఒత్తిడి తర్వాత – జరిగింది. అంటే నియామకానికి 5 ఏళ్లు పట్టింది. ఈ ఆలస్యం ఎంపిక కమిటీ కూర్పు సమస్యల వల్ల.

Correct: D — మొదటి బిల్లు (1968) – అన్నా హజారే ఉద్యమం (2011) – చట్టం (2013) – చట్టం అమలు (2014) – తొలి నియామకం (2019)

సరైన క్రమం: మొదటి బిల్లు 1968, అన్నా హజారే ఉద్యమం 2011, చట్టం ఆమోదం డిసెంబర్ 2013, అమలు 16 జనవరి 2014, తొలి లోక్‌పాల్ నియామకం మార్చి 2019. మిగతా వరుసల్లో ఘటనల క్రమం తారుమారైంది.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

1968 బిల్లును 1969లో లోక్‌సభ ఆమోదించింది, కానీ రాజ్యసభలో పెండింగ్‌లో ఉండగా లోక్‌సభ రద్దు కావడంతో బిల్లు రద్దయింది (Lapsed); కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. అది చట్టంగా మారలేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.

Correct: B — రాష్ట్రాల్లో లోకాయుక్తల నిర్మాణం ఏకరీతిగా చట్టంలోనే నిర్ణయించారు

లోకాయుక్త నిర్మాణం, అధికారాలను రాష్ట్రాలే నిర్ణయించుకుంటాయి; అందుకే రాష్ట్రానికి రాష్ట్రానికి తేడాలు ఉంటాయి. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతావి నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి.