లోక్‌పాల్ అధికార పరిధి & అధికారాలు (Jurisdiction and Powers of Lokpal)

Correct: B — ప్రధానమంత్రి (మినహాయింపులతో), కేంద్ర మంత్రులు, MPలు

లోక్‌పాల్ పరిధిలో ప్రధానమంత్రి (కొన్ని మినహాయింపులతో), కేంద్ర మంత్రులు, MPలు, గ్రూప్ A–D అధికారులు ఉంటారు. న్యాయమూర్తులు పరిధిలో లేరు; ముఖ్యమంత్రులు లోకాయుక్త పరిధిలోకి వస్తారు.

Correct: C — 60 రోజుల్లో

లోక్‌పాల్ ప్రాథమిక విచారణ 60 రోజుల్లో పూర్తి కావాలి; దర్యాప్తు 6 నెలల్లో (మరో 6 నెలలు పొడిగించవచ్చు). ప్రత్యేక కోర్టు విచారణ 1 సంవత్సరంలో (గరిష్ఠం 2 ఏళ్లు).

Correct: C — పూర్తి ధర్మాసనంలో కనీసం 2/3 సభ్యులు

ప్రధానమంత్రిపై విచారణ ప్రారంభించడానికి లోక్‌పాల్ పూర్తి ధర్మాసనంలో కనీసం 2/3 సభ్యులు ఆమోదించాలి; విచారణ రహస్యంగా (In-camera) జరగాలి. సాధారణ ఆరోపణలపై కంటే ప్రధానమంత్రి విషయంలో కఠిన నిబంధనలు ఉన్నాయి.

Correct: D — అంతర్జాతీయ సంబంధాలు, భద్రత, ప్రజా శాంతిభద్రతలు, అణుశక్తి, అంతరిక్షం

ప్రధానమంత్రిపై అంతర్జాతీయ సంబంధాలు, బాహ్య & అంతర్గత భద్రత, ప్రజా శాంతిభద్రతలు, అణుశక్తి, అంతరిక్షానికి సంబంధించిన ఆరోపణలు లోక్‌పాల్ పరిధిలో రావు. ఇవి జాతీయ భద్రత, విదేశాంగ విధానానికి సంబంధించినవి.

Correct: A — సంవత్సరానికి రూ.10 లక్షలకు పైగా

సంవత్సరానికి రూ.10 లక్షలకు పైగా విదేశీ విరాళాలు పొందే సంస్థల (NGOs) అధికారులు లోక్‌పాల్ పరిధిలోకి వస్తారు. ఇది NGOలను పరిధిలోకి తెచ్చే నిబంధన; ఈ మొత్తాన్ని పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.

Correct: B — పార్లమెంటులో మాట్లాడిన మాటలు, వేసిన ఓటు (ఆర్టికల్ 105 రక్షణ)

పార్లమెంటులో మాట్లాడిన మాటలు, వేసిన ఓటు విషయంలో ఆర్టికల్ 105 రక్షణ ఉంది; లోక్‌పాల్ వాటిపై విచారణ చేయదు. అంటే పార్లమెంటు సభ్యుల హక్కులకు రాజ్యాంగ రక్షణ ఉంది; కానీ లంచం తీసుకోవడం లోక్‌పాల్ పరిధిలోకి వస్తుంది.

Correct: C — అవినీతి మార్గాల్లో సంపాదించిన ఆస్తులను జప్తు చేయవచ్చు

లోక్‌పాల్ అవినీతి మార్గాల్లో సంపాదించిన ఆస్తులను జప్తు చేయవచ్చు, విచారణలో సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉంటాయి, CBI సహా దర్యాప్తు సంస్థలపై పర్యవేక్షణ ఉంటుంది.

Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే

ప్రధానమంత్రిపై విచారణ రహస్యంగా (In-camera) జరుగుతుంది, న్యాయమూర్తులు పరిధిలో రారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. గ్రూప్ A, B, C, D అధికారులు, ఉద్యోగులు అందరూ పరిధిలోకి వస్తారు, కాబట్టి 3 తప్పు.

Correct: D — ప్రాథమిక విచారణ – 60 రోజులు; దర్యాప్తు – 6 నెలలు

ప్రాథమిక విచారణ 60 రోజుల్లో, దర్యాప్తు 6 నెలల్లో (మరో 6 నెలలు పొడిగించవచ్చు) పూర్తి కావాలి. ప్రత్యేక కోర్టు విచారణ 1 సంవత్సరంలో (గరిష్ఠం 2 ఏళ్లు). ఈ గడువులు కేసులు అనవసరంగా ఆలస్యం కాకుండా చూస్తాయి.

Correct: A — తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినవారికి శిక్ష ఉండదు

తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినవారికి శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి; కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతావి నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. ఈ నిబంధన తప్పుడు ఆరోపణల దుర్వినియోగాన్ని నివారిస్తుంది.