తొలి లోక్‌పాల్ – జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్ (First Lokpal of India)
Free practice MCQs with answers and explanations for తొలి లోక్‌పాల్ – జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్ (First Lokpal of India) in లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్త (Lokpal & Lokayukta). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతదేశ తొలి లోక్‌పాల్ చైర్‌పర్సన్ ఎవరు?
A. జస్టిస్ సంతోష్ హెగ్డే
B. జస్టిస్ రంగనాథ్ మిశ్రా
C. జస్టిస్ ఎ.ఎస్. ఆనంద్
D. జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్
Answer & explanation
Correct: D — జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్
తొలి లోక్‌పాల్ చైర్‌పర్సన్ జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్ (సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి). ఆయన మార్చి 2019లో నియమితులయ్యారు; అంతకుముందు NHRC సభ్యుడిగా కూడా పనిచేశారు. సంతోష్ హెగ్డే కర్ణాటక లోకాయుక్త.
లోక్‌పాల్ నినాదం 'మా గృధః కస్యస్విద్ధనమ్' (ఇతరుల సంపదను ఆశించకు), ఈశోపనిషత్తు నుండి తీసుకున్నారు. 2020లో లోక్‌పాల్ లోగో ఎంపిక చేశారు. ఇతరుల సొమ్ము ఆశించకూడదనే నైతిక సందేశం దీనిలో ఉంది.
తొలి లోక్‌పాల్ చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు నియమితులైన సభ్యుల సంఖ్య మరియు కూర్పు ఏమిటి?
A. 6 మంది (3 న్యాయ, 3 న్యాయేతర)
B. 4 మంది న్యాయ సభ్యులు మాత్రమే
C. 10 మంది
D. 8 మంది (4 న్యాయ, 4 న్యాయేతర)
Answer & explanation
Correct: D — 8 మంది (4 న్యాయ, 4 న్యాయేతర)
తొలి లోక్‌పాల్ చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు 8 మంది సభ్యులు (4 న్యాయ, 4 న్యాయేతర) నియమితులయ్యారు. చట్టం ప్రకారం గరిష్ఠ సభ్యుల సంఖ్య 8; సగం న్యాయ సభ్యులు ఉండాలనే నియమం ఇక్కడ పాటించారు.
కామన్ కాజ్ కేసు (2017) లో సుప్రీంకోర్టు ఏం చెప్పింది?
A. సవరణ కోసం ఆగకుండా లోక్‌పాల్ నియామకం చేయాలని
B. లోక్‌పాల్ చట్టం రాజ్యాంగ విరుద్ధం అని
C. లోక్‌పాల్ అవసరం లేదని
D. ప్రధానమంత్రి లోక్‌పాల్‌ను ఎంపిక చేయాలని
Answer & explanation
Correct: A — సవరణ కోసం ఆగకుండా లోక్‌పాల్ నియామకం చేయాలని
కామన్ కాజ్ vs యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (2017) లో సుప్రీంకోర్టు సవరణ కోసం ఆగకుండా లోక్‌పాల్ నియామకం చేయాలని చెప్పింది. ఎంపిక కమిటీ పూర్తి కాకపోవడం ఆలస్యానికి కారణం.
తొలి లోక్‌పాల్ నియామక ఆలస్యానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. సుప్రీంకోర్టు స్టే
B. 2014 లోక్‌సభలో గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోవడం
C. రాష్ట్రాల వ్యతిరేకత
D. చట్టం అమలులోకి రాకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — 2014 లోక్‌సభలో గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోవడం
2014 లోక్‌సభలో ఏ పార్టీకీ గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడి హోదా (మొత్తం సీట్లలో 10%) రాకపోవడం, చట్టంలో 'అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు' నిబంధన లేకపోవడంతో ఎంపిక కమిటీ పూర్తి కాలేదు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) తొలి లోక్‌పాల్ చైర్‌పర్సన్ గతంలో NHRC సభ్యుడు; 2) 23 మార్చి 2019న రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ ప్రమాణం చేయించారు; 3) లోక్‌పాల్ నినాదం ఈశోపనిషత్తు నుండి. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి: జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్ గతంలో NHRC సభ్యుడు, 23 మార్చి 2019న రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ ప్రమాణం చేయించారు, నినాదం ఈశోపనిషత్తు నుండి తీసుకున్నారు.
A. గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడి హోదా (10% సీట్లు) లేకపోవడం
B. చట్టంలో 'అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు' నిబంధన లేకపోవడం
C. రాష్ట్రాలు లోకాయుక్తను ఏర్పాటు చేయకపోవడం
D. శోధన కమిటీ ఆలస్యం
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రాలు లోకాయుక్తను ఏర్పాటు చేయకపోవడం
ఆలస్యానికి కారణాలు: 2014లో గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోవడం, 'అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ' నిబంధన లేకపోవడం, శోధన కమిటీ ఆలస్యం. రాష్ట్రాల లోకాయుక్తల ఏర్పాటు కేంద్ర లోక్‌పాల్ నియామకానికి సంబంధం లేనిది.
A. కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – చట్టం అమలు (2014) – లోగో (2020) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019)
B. తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – చట్టం అమలు (2014) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – లోగో (2020)
C. లోగో (2020) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – చట్టం అమలు (2014)
D. చట్టం అమలు (జనవరి 2014) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – లోగో (2020)
Answer & explanation
Correct: D — చట్టం అమలు (జనవరి 2014) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – లోగో (2020)
సరైన క్రమం: చట్టం అమలు 16 జనవరి 2014, కామన్ కాజ్ తీర్పు 2017, తొలి లోక్‌పాల్ నియామకం మార్చి 2019, లోగో 2020. మిగతా వరుసల్లో క్రమం తారుమారైంది. ఈ సంఘటనల వరుస పరీక్షల్లో సాధారణంగా అడుగుతారు.
లోక్‌పాల్ ఫిర్యాదుల విధానానికి సంబంధించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. నిర్దిష్ట ఫార్మాట్‌లో ఫిర్యాదు చేయాలి; తప్పుడు ఫిర్యాదులకు శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి
B. ఏ రూపంలోనైనా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు; శిక్ష ఉండదు
C. ఫిర్యాదులను రాష్ట్రపతికే సమర్పించాలి
D. ఫిర్యాదు చేయడానికి సుప్రీంకోర్టు అనుమతి అవసరం
Answer & explanation
Correct: A — నిర్దిష్ట ఫార్మాట్‌లో ఫిర్యాదు చేయాలి; తప్పుడు ఫిర్యాదులకు శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి
లోక్‌పాల్ కు ఫిర్యాదు నిర్దిష్ట ఫార్మాట్‌లో చేయాలి; తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినవారికి శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి. ఇది దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి చేసిన నిబంధన.