CBI అధికార పరిధి & రాష్ట్రాల అనుమతి (Jurisdiction of CBI and State Consent)
Free practice MCQs with answers and explanations for CBI అధికార పరిధి & రాష్ట్రాల అనుమతి (Jurisdiction of CBI and State Consent) in CVC & CBI (Vigilance & Investigation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఒక రాష్ట్రంలో CBI దర్యాప్తుకు రాష్ట్ర అనుమతి అవసరమని చెప్పే DSPE చట్టం సెక్షన్ ఏది?
A. సెక్షన్ 6A
B. సెక్షన్ 17A
C. సెక్షన్ 6
D. సెక్షన్ 4
Answer & explanation
Correct: C — సెక్షన్ 6
DSPE చట్టం సెక్షన్ 6 ప్రకారం ఒక రాష్ట్రంలో CBI దర్యాప్తు చేయాలంటే ఆ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ అనుమతి (Consent) తప్పనిసరి. పోలీసు, శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితా అంశాలు కాబట్టి ఈ నియమం ఉంది.
ఉగ్రవాద కేసులను జాతీయ దర్యాప్తు సంస్థ (NIA) చూస్తుంది. NIA చట్టం 2008 ద్వారా ఏర్పడిన చట్టబద్ధ సంస్థ; దానికి రాష్ట్ర అనుమతి అవసరం లేదు. ఈ సంస్థ కేంద్ర స్థాయిలో ఉగ్రవాద నేరాలపై ప్రత్యేకంగా పని చేస్తుంది.
సాధారణ అనుమతి (General Consent) ఉపసంహరించిన రాష్ట్రంలో CBI ఏం చేయాలి?
A. దర్యాప్తు ఆపేయాలి
B. ప్రతి కేసుకూ ప్రత్యేక అనుమతి (Specific Consent) తీసుకోవాలి
C. అనుమతి అవసరం లేదు
D. సుప్రీంకోర్టు అనుమతి తీసుకోవాలి
Answer & explanation
Correct: B — ప్రతి కేసుకూ ప్రత్యేక అనుమతి (Specific Consent) తీసుకోవాలి
సాధారణ అనుమతి ఉపసంహరిస్తే CBI ప్రతి కేసుకూ ప్రత్యేక అనుమతి తీసుకోవాలి. కొన్ని రాష్ట్రాలు రాజకీయ కారణాలతో సాధారణ అనుమతిని ఉపసంహరించుకున్నాయి. ప్రత్యేక అనుమతి లేకపోతే ఆ రాష్ట్రంలో దర్యాప్తు కొనసాగించలేదు.
రాష్ట్ర అనుమతి లేకుండా CBI ఏ సందర్భంలో దర్యాప్తు చేయవచ్చు?
A. కేంద్ర హోంమంత్రి కోరినప్పుడు
B. ప్రధానమంత్రి ఆదేశించినప్పుడు
C. సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు ఆదేశించినప్పుడు
D. ఎప్పుడూ కుదరదు
Answer & explanation
Correct: C — సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు ఆదేశించినప్పుడు
సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టు ఆదేశిస్తే రాష్ట్ర అనుమతి లేకుండానే CBI దర్యాప్తు చేయవచ్చు. కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో కూడా అనుమతి అవసరం లేదు. హోంమంత్రి లేదా ప్రధానమంత్రి ఆదేశం ఈ షరతును భర్తీ చేయలేదు.
సెక్షన్ 6A ను సుప్రీంకోర్టు ఏ సంవత్సరంలో కొట్టివేసింది?
A. 2018
B. 2003
C. 1997
D. 2014
Answer & explanation
Correct: D — 2014
జాయింట్ సెక్రటరీ, పై స్థాయి అధికారులపై దర్యాప్తుకు కేంద్ర ముందస్తు అనుమతి కావాలనే సెక్షన్ 6Aను సుప్రీంకోర్టు 2014లో (సుబ్రమణియన్ స్వామి కేసు) కొట్టివేసింది. 2018లో సెక్షన్ 17A వచ్చింది.
సెక్షన్ 6A మరియు సెక్షన్ 17A గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. 6A ను 2014లో కొట్టివేశారు; 17A ను 2018లో చేర్చారు
B. 6A ను 2018లో కొట్టివేశారు; 17A ను 2014లో చేర్చారు
C. రెండూ 2014లో రద్దయ్యాయి
D. రెండూ 2018లో చేర్చారు
Answer & explanation
Correct: A — 6A ను 2014లో కొట్టివేశారు; 17A ను 2018లో చేర్చారు
సుప్రీంకోర్టు 2014లో (సుబ్రమణియన్ స్వామి కేసు) సెక్షన్ 6A ను కొట్టివేసింది; 2018లో అవినీతి నిరోధక చట్టంలో సెక్షన్ 17A చేర్చి అధికారిక నిర్ణయాలకు సంబంధించిన దర్యాప్తుకు ముందస్తు అనుమతి నిబంధన తెచ్చారు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) పోలీసు రాష్ట్ర జాబితా అంశం; 2) కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో CBI కి రాష్ట్ర అనుమతి అవసరం లేదు; 3) NIA కి రాష్ట్ర అనుమతి అవసరం. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
పోలీసు, శాంతిభద్రతలు రాష్ట్ర జాబితా అంశాలు; కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో CBI కి రాష్ట్ర అనుమతి అవసరం లేదు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. NIA కి రాష్ట్ర అనుమతి అవసరం లేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
CBI అవినీతి నిరోధకం, ఆర్థిక నేరాలు (బ్యాంకు మోసాలు వంటివి), ప్రత్యేక (తీవ్ర, వ్యవస్థీకృత) నేరాలను దర్యాప్తు చేస్తుంది. స్థానిక దొంగతనాలను జిల్లా పోలీసులు చూస్తారు, CBI కాదు.
రాష్ట్ర అనుమతి మరియు ముందస్తు అనుమతికి సంబంధించి సరైన జత ఏది?
A. సెక్షన్ 6A – రాష్ట్ర అనుమతి; సెక్షన్ 17A – ఉగ్రవాద కేసులు
B. సెక్షన్ 6 – జాయింట్ సెక్రటరీ దర్యాప్తు; సెక్షన్ 6A – రాష్ట్ర అనుమతి
C. సెక్షన్ 17A – రాష్ట్ర అనుమతి; సెక్షన్ 6 – NIA
D. సెక్షన్ 6 – రాష్ట్ర అనుమతి; సెక్షన్ 17A – అధికారిక నిర్ణయాల దర్యాప్తుకు ముందస్తు అనుమతి
Answer & explanation
Correct: D — సెక్షన్ 6 – రాష్ట్ర అనుమతి; సెక్షన్ 17A – అధికారిక నిర్ణయాల దర్యాప్తుకు ముందస్తు అనుమతి
సెక్షన్ 6 ప్రకారం రాష్ట్ర అనుమతి అవసరం; 6A (రద్దు చేశారు) జాయింట్ సెక్రటరీ, పై స్థాయి అధికారులపై దర్యాప్తుకు కేంద్ర ముందస్తు అనుమతి గురించి; 17A అధికారిక నిర్ణయాల దర్యాప్తుకు ముందస్తు అనుమతి.