సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల తొలగింపు విధానం (Removal of SC Judges)
Free practice MCQs with answers and explanations for సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల తొలగింపు విధానం (Removal of SC Judges) in సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించడానికి ఉన్న రాజ్యాంగ కారణాలు ఏవి (ఆర్టికల్ 124(4))?
A. రాజకీయ విభేదాలు
B. నిరూపితమైన దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థత
C. ప్రభుత్వ విధానాలను వ్యతిరేకించడం
D. వయస్సు 62 దాటడం
Answer & explanation
Correct: B — నిరూపితమైన దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థత
ఆర్టికల్ 124(4) ప్రకారం కేవలం రెండు కారణాలతోనే తొలగిస్తారు: నిరూపితమైన దుష్ప్రవర్తన (Proved Misbehaviour), అసమర్థత (Incapacity). పార్లమెంటు ప్రత్యేక మెజారిటీతో ఆమోదించిన తీర్మానం తర్వాత రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు ద్వారా తొలగిస్తారు.
ఇప్పటివరకు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల తొలగింపు గురించి సరైనది ఏది?
A. ఇద్దరు న్యాయమూర్తులను తొలగించారు
B. ప్రతి దశాబ్దంలో ఒకరిని తొలగించారు
C. ఇప్పటివరకు ఏ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తినీ తొలగించలేదు
D. ముగ్గురు ప్రధాన న్యాయమూర్తులను తొలగించారు
Answer & explanation
Correct: C — ఇప్పటివరకు ఏ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తినీ తొలగించలేదు
ఇప్పటివరకు ఏ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తినీ తొలగించలేదు. మొదటి తొలగింపు ప్రయత్నం జస్టిస్ వి. రామస్వామి (1991–93) పై జరిగింది; 1993లో లోక్‌సభలో తీర్మానం వీగిపోయింది.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించడానికి పార్లమెంటు ఎంత మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదించాలి?
A. ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ
B. సాధారణ మెజారిటీ
C. మొత్తం సభ్యుల్లో 3/4 మెజారిటీ
D. సగం రాష్ట్ర శాసనసభల ఆమోదం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ
ఆర్టికల్ 124(4) ప్రకారం ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ (ప్రత్యేక మెజారిటీ) తో, ఒకే సమావేశంలో రెండు సభలూ తీర్మానాన్ని ఆమోదించాలి.
న్యాయమూర్తుల (విచారణ) చట్టం 1968 ప్రకారం తొలగింపు తీర్మానానికి ఎంత మంది సభ్యుల సంతకాలు అవసరం?
A. లోక్‌సభలో 50, రాజ్యసభలో 25
B. లోక్‌సభలో కనీసం 100 మంది లేదా రాజ్యసభలో కనీసం 50 మంది
C. లోక్‌సభలో 200, రాజ్యసభలో 100
D. రెండు సభల్లో చెరో 10 మంది
Answer & explanation
Correct: B — లోక్‌సభలో కనీసం 100 మంది లేదా రాజ్యసభలో కనీసం 50 మంది
న్యాయమూర్తుల (విచారణ) చట్టం 1968 ప్రకారం తీర్మానంపై లోక్‌సభలో కనీసం 100 మంది లేదా రాజ్యసభలో కనీసం 50 మంది సంతకం చేయాలి; స్పీకర్/ఛైర్మన్ అంగీకరిస్తే 3 సభ్యుల విచారణ కమిటీ ఏర్పడుతుంది.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి తొలగింపు కోసం జరిగిన మొదటి ప్రయత్నం ఎవరిపై జరిగింది?
A. జస్టిస్ కె. సుబ్బారావు
B. జస్టిస్ ఎం.హెచ్. బేగ్
C. జస్టిస్ వి. రామస్వామి
D. జస్టిస్ ఎ.ఎన్. రే
Answer & explanation
Correct: C — జస్టిస్ వి. రామస్వామి
జస్టిస్ వి. రామస్వామిపై (1991–93) తొలగింపు ప్రయత్నం జరిగింది; 1993లో లోక్‌సభలో తీర్మానం వీగిపోయింది. ఇప్పటివరకు ఏ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తినీ తొలగించలేదు.
న్యాయమూర్తుల తొలగింపు గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ఇది ఆర్టికల్ 124(4) ప్రకారం జరుగుతుంది. 2) తీర్మానంపై లోక్‌సభలో 100 లేదా రాజ్యసభలో 50 మంది సంతకం చేయాలి. 3) స్పీకర్/ఛైర్మన్ అంగీకరిస్తే 5 మంది సభ్యుల విచారణ కమిటీ ఏర్పడుతుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. విచారణ కమిటీ 3 సభ్యులతో ఏర్పడుతుంది – CJI లేదా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి, ఒక హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ఒక ప్రముఖ న్యాయ నిపుణుడు; 5 మంది కాదు.