సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court): సుప్రీంకోర్టు ప్రారంభ & రిట్ అధికార పరిధి (Original Jurisdiction Art 131 & Writ Art 32)
Free practice MCQs with answers and explanations for సుప్రీంకోర్టు ప్రారంభ & రిట్ అధికార పరిధి (Original Jurisdiction Art 131 & Writ Art 32) in సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
కేంద్రం–రాష్ట్ర, అంతర్రాష్ట్ర వివాదాల్లో సుప్రీంకోర్టు ప్రారంభ అధికార పరిధి గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 32
B. ఆర్టికల్ 136
C. ఆర్టికల్ 143
D. ఆర్టికల్ 131
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 131
ఆర్టికల్ 131 (ప్రారంభ అధికార పరిధి) కేంద్రం vs రాష్ట్రాలు, రాష్ట్రాల మధ్య సమాఖ్య వివాదాలకు సంబంధించినది. ఆర్టికల్ 32 రిట్ అధికారం, ఆర్టికల్ 136 SLP, ఆర్టికల్ 143 సలహా అధికారం.
ఆర్టికల్ 32 ను "రాజ్యాంగానికి హృదయం, ఆత్మ" అని ఎవరు అన్నారు?
A. డా. బి.ఆర్. అంబేడ్కర్
B. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
C. డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్
D. సర్దార్ పటేల్
Answer & explanation
Correct: A — డా. బి.ఆర్. అంబేడ్కర్
డా. బి.ఆర్. అంబేడ్కర్ ఆర్టికల్ 32 ను "రాజ్యాంగానికి హృదయం, ఆత్మ (Heart and Soul of the Constitution)" అన్నారు. ఇది స్వయంగా ఒక ప్రాథమిక హక్కు, మౌలిక స్వరూపంలో భాగం.
ఆర్టికల్ 32 కింద సుప్రీంకోర్టు జారీ చేయగల రిట్ల సంఖ్య ఎంత?
A. 3
B. 5
C. 4
D. 7
Answer & explanation
Correct: B — 5
ఆర్టికల్ 32 కింద సుప్రీంకోర్టు ఐదు రిట్లు జారీ చేయగలదు: హెబియస్ కార్పస్, మాండమస్, ప్రొహిబిషన్, సెర్షియోరరి, కో-వారంటో. ఆర్టికల్ 32 కింద సుప్రీంకోర్టు నేరుగా ప్రాథమిక హక్కుల ఉల్లంఘనపై రిట్లు ఇస్తుంది; హైకోర్టుకు ఇదే అధికారం ఆర్టికల్ 226 లో ఉంది.
C. కేంద్రం + కొన్ని రాష్ట్రాలు vs మరికొన్ని రాష్ట్రాలు వివాదం
D. అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాలు (ఆర్టికల్ 262 ప్రకారం)
Answer & explanation
Correct: D — అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాలు (ఆర్టికల్ 262 ప్రకారం)
ఆర్టికల్ 131 కిందకు రానివి: రాజ్యాంగం అమలుకు ముందు కుదిరిన ఒప్పందాల వివాదాలు, అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాలు (ఆర్టికల్ 262 – పార్లమెంటు ట్రిబ్యునళ్లు), ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల విషయాలు.
ఆర్టికల్ 32 (సుప్రీంకోర్టు), ఆర్టికల్ 226 (హైకోర్టు) రిట్ల గురించి సరైనది ఏది?
A. హైకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతం, ఎందుకంటే ఇతర ప్రయోజనాలకూ రిట్లు ఇస్తుంది
B. సుప్రీంకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతం
C. రెండూ సమానం
D. హైకోర్టు రిట్లు ఇవ్వలేదు
Answer & explanation
Correct: A — హైకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతం, ఎందుకంటే ఇతర ప్రయోజనాలకూ రిట్లు ఇస్తుంది
సుప్రీంకోర్టు రిట్లు ప్రాథమిక హక్కుల కోసం మాత్రమే; హైకోర్టు (ఆర్టికల్ 226) ప్రాథమిక హక్కులతో పాటు "ఇతర ప్రయోజనాల కోసం" కూడా రిట్లు ఇస్తుంది – కాబట్టి హైకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతమైనది.
ఆర్టికల్ 32 గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ఇది స్వయంగా ఒక ప్రాథమిక హక్కు. 2) ఆర్టికల్ 139A హైకోర్టుల నుండి కేసులను సుప్రీంకోర్టు బదిలీ చేసుకోవడానికి వీలు కల్పిస్తుంది. 3) సుప్రీంకోర్టు రిట్ పరిధి హైకోర్టు (ఆర్టికల్ 226) కంటే విస్తృతం. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. హైకోర్టు (ఆర్టికల్ 226) ప్రాథమిక హక్కులతో పాటు ఇతర ప్రయోజనాలకూ రిట్లు ఇస్తుంది, కాబట్టి దాని పరిధి సుప్రీంకోర్టు (ఆర్టికల్ 32) కంటే విస్తృతం; ప్రవచనం 3 తప్పు.
సుప్రీంకోర్టు రిట్, అధికార పరిధికి సంబంధించిన కింది ఆర్టికల్ జతలలో సరైనది కానిది ఏది?
A. ఆర్టికల్ 139 – సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల పునఃసమీక్ష
B. ఆర్టికల్ 131 – ప్రారంభ అధికార పరిధి
C. ఆర్టికల్ 32 – రిట్ అధికారం
D. ఆర్టికల్ 139A – కేసుల బదిలీ
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 139 – సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల పునఃసమీక్ష
తీర్పుల పునఃసమీక్ష ఆర్టికల్ 137 లో ఉంది; ఆర్టికల్ 139 పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఇతర ప్రయోజనాలకూ సుప్రీంకోర్టుకు రిట్ అధికారం ఇవ్వడం గురించి. కాబట్టి "139 – పునఃసమీక్ష" జత తప్పు.