Free practice MCQs with answers and explanations for సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) (న్యాయవ్యవస్థ (Judiciary)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
సుప్రీంకోర్టుకు సంబంధించిన ఆర్టికల్స్ రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగంలో, ఏ ఆర్టికల్స్ మధ్య ఉన్నాయి?
A. Part V, ఆర్టికల్స్ 124–147
B. Part VI, ఆర్టికల్స్ 214–231
C. Part XI, ఆర్టికల్స్ 245–263
D. Part XV, ఆర్టికల్స్ 324–329A
Answer & explanation
Correct: A — Part V, ఆర్టికల్స్ 124–147
సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగంలోని Part V (కేంద్ర ప్రభుత్వం) లో ఆర్టికల్స్ 124 నుండి 147 వరకు ఉంది. హైకోర్టులు Part VI లో ఆర్టికల్స్ 214–231 లో ఉన్నాయి.
సుప్రీంకోర్టు 28 జనవరి 1950న ప్రారంభమైంది (రాజ్యాంగం 26 జనవరి 1950న అమల్లోకి వచ్చింది). దీనికి ముందు 1937లో ఏర్పాటైన ఫెడరల్ కోర్టు (భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 ప్రకారం) ఉండేది.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులను ఆర్టికల్ 124(2) ప్రకారం రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు; ఇతర న్యాయమూర్తుల నియామకంలో ప్రధాన న్యాయమూర్తిని తప్పనిసరిగా సంప్రదించాలి. ఆచరణలో కొలీజియం సిఫార్సు కీలకం.
Correct: C — లేదు; ఇది కోర్టు తీర్పుల ద్వారా వచ్చిన విధానం
"కొలీజియం" అనే పదం రాజ్యాంగంలో ఎక్కడా లేదు; ఇది జడ్జెస్ కేసుల తీర్పుల ద్వారా (ముఖ్యంగా 1993, 1998) వచ్చిన విధానం. జడ్జెస్ కేసులు (1981, 1993, 1998, 2015) నుండే కొలీజియం పద్ధతి రూపుదిద్దుకుంది; రాజ్యాంగ పాఠంలో ఈ పదం లేదు.
జాతీయ న్యాయ నియామకాల కమిషన్ (NJAC) ను ఏ సవరణ ద్వారా తెచ్చారు, సుప్రీంకోర్టు దాన్ని ఎప్పుడు రద్దు చేసింది?
A. 101వ సవరణ (2016); 2018లో రద్దు
B. 42వ సవరణ (1976); 1980లో రద్దు
C. 103వ సవరణ (2019); 2022లో రద్దు
D. 99వ సవరణ (2014); 2015లో రద్దు
Answer & explanation
Correct: D — 99వ సవరణ (2014); 2015లో రద్దు
NJAC ను 99వ రాజ్యాంగ సవరణ (2014) ద్వారా కొలీజియం స్థానంలో తెచ్చారు. 16 అక్టోబర్ 2015న సుప్రీంకోర్టు (నాల్గవ జడ్జెస్ కేసు) న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రత మౌలిక స్వరూపంలో భాగమని చెప్పి దాన్ని రద్దు చేసింది.
B. సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్-ఆన్-రికార్డ్ అసోసియేషన్ కేసు
C. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు
D. మినర్వా మిల్స్ కేసు
Answer & explanation
Correct: A — ఎస్.పి. గుప్తా కేసు
మొదటి జడ్జెస్ కేసు (1981) ఎస్.పి. గుప్తా కేసు; ఇందులో "సంప్రదింపు" అంటే "అంగీకారం" కాదని చెప్పడంతో నియామకాల్లో ప్రభుత్వానికి పైచేయి వచ్చింది. రెండవ కేసు (1993) అడ్వకేట్స్-ఆన్-రికార్డ్ అసోసియేషన్ కేసు.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించడానికి ఉన్న రాజ్యాంగ కారణాలు ఏవి (ఆర్టికల్ 124(4))?
A. రాజకీయ విభేదాలు
B. నిరూపితమైన దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థత
C. ప్రభుత్వ విధానాలను వ్యతిరేకించడం
D. వయస్సు 62 దాటడం
Answer & explanation
Correct: B — నిరూపితమైన దుష్ప్రవర్తన లేదా అసమర్థత
ఆర్టికల్ 124(4) ప్రకారం కేవలం రెండు కారణాలతోనే తొలగిస్తారు: నిరూపితమైన దుష్ప్రవర్తన (Proved Misbehaviour), అసమర్థత (Incapacity). పార్లమెంటు ప్రత్యేక మెజారిటీతో ఆమోదించిన తీర్మానం తర్వాత రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు ద్వారా తొలగిస్తారు.