Free practice MCQs with answers and explanations for సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) (న్యాయవ్యవస్థ (Judiciary)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి తొలగింపు కోసం జరిగిన మొదటి ప్రయత్నం ఎవరిపై జరిగింది?
A. జస్టిస్ కె. సుబ్బారావు
B. జస్టిస్ ఎం.హెచ్. బేగ్
C. జస్టిస్ వి. రామస్వామి
D. జస్టిస్ ఎ.ఎన్. రే
Answer & explanation
Correct: C — జస్టిస్ వి. రామస్వామి
జస్టిస్ వి. రామస్వామిపై (1991–93) తొలగింపు ప్రయత్నం జరిగింది; 1993లో లోక్సభలో తీర్మానం వీగిపోయింది. ఇప్పటివరకు ఏ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తినీ తొలగించలేదు.
C. కేంద్రం + కొన్ని రాష్ట్రాలు vs మరికొన్ని రాష్ట్రాలు వివాదం
D. అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాలు (ఆర్టికల్ 262 ప్రకారం)
Answer & explanation
Correct: D — అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాలు (ఆర్టికల్ 262 ప్రకారం)
ఆర్టికల్ 131 కిందకు రానివి: రాజ్యాంగం అమలుకు ముందు కుదిరిన ఒప్పందాల వివాదాలు, అంతర్రాష్ట్ర నదీ జలాల వివాదాలు (ఆర్టికల్ 262 – పార్లమెంటు ట్రిబ్యునళ్లు), ఆర్థిక సంఘం సిఫార్సుల విషయాలు.
ఆర్టికల్ 32 (సుప్రీంకోర్టు), ఆర్టికల్ 226 (హైకోర్టు) రిట్ల గురించి సరైనది ఏది?
A. హైకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతం, ఎందుకంటే ఇతర ప్రయోజనాలకూ రిట్లు ఇస్తుంది
B. సుప్రీంకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతం
C. రెండూ సమానం
D. హైకోర్టు రిట్లు ఇవ్వలేదు
Answer & explanation
Correct: A — హైకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతం, ఎందుకంటే ఇతర ప్రయోజనాలకూ రిట్లు ఇస్తుంది
సుప్రీంకోర్టు రిట్లు ప్రాథమిక హక్కుల కోసం మాత్రమే; హైకోర్టు (ఆర్టికల్ 226) ప్రాథమిక హక్కులతో పాటు "ఇతర ప్రయోజనాల కోసం" కూడా రిట్లు ఇస్తుంది – కాబట్టి హైకోర్టు రిట్ పరిధి విస్తృతమైనది.
ఆర్టికల్ 132, 133, 134 లు వరుసగా ఏ రకమైన అప్పీళ్లకు సంబంధించినవి?
A. సివిల్, క్రిమినల్, రాజ్యాంగ
B. రాజ్యాంగ, సివిల్, క్రిమినల్
C. క్రిమినల్, రాజ్యాంగ, సివిల్
D. రాజ్యాంగ, క్రిమినల్, సివిల్
Answer & explanation
Correct: B — రాజ్యాంగ, సివిల్, క్రిమినల్
ఆర్టికల్ 132 – రాజ్యాంగపరమైన అప్పీళ్లు, 133 – సివిల్ అప్పీళ్లు, 134 – క్రిమినల్ అప్పీళ్లు. 132, 133 లో హైకోర్టు సర్టిఫికెట్ అవసరం; 134 లో కొన్ని సందర్భాల్లో (మరణశిక్ష) సర్టిఫికెట్ లేకుండానే అప్పీలు చేయవచ్చు.
C. సైనిక కోర్టులు/కోర్ట్ మార్షల్ (Military Tribunals) తీర్పులు
D. జిల్లా కోర్టు తీర్పులు
Answer & explanation
Correct: C — సైనిక కోర్టులు/కోర్ట్ మార్షల్ (Military Tribunals) తీర్పులు
ఆర్టికల్ 136 ప్రకారం దేశంలోని ఏ కోర్టు లేదా ట్రిబ్యునల్ తీర్పుపైనైనా సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యేక అనుమతి ఇవ్వవచ్చు; మినహాయింపు సైనిక కోర్టులు/కోర్ట్ మార్షల్. ఇది విచక్షణాధికారం.
ఏ కేసులోనైనా "సంపూర్ణ న్యాయం (Complete Justice)" చేయడానికి సుప్రీంకోర్టు అవసరమైన ఉత్తర్వులు ఇవ్వడానికి అధికారం ఇచ్చే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 141
B. ఆర్టికల్ 144
C. ఆర్టికల్ 139
D. ఆర్టికల్ 142
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 142
ఆర్టికల్ 142 సంపూర్ణ న్యాయం కోసం అవసరమైన ఉత్తర్వులు ఇచ్చే అధికారం సుప్రీంకోర్టుకు ఇస్తుంది. ఆర్టికల్ 141 సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు అన్ని కోర్టులకు కట్టుబాటని, ఆర్టికల్ 144 అన్ని అధికారులు సుప్రీంకోర్టుకు సహాయంగా పనిచేయాలని చెబుతాయి.
ఆర్టికల్ 143(2) కింద (రాజ్యాంగం ముందు కుదిరిన ఒప్పందాల వివాదాలపై) సుప్రీంకోర్టు సలహా ఇవ్వడం గురించి సరైనది ఏది?
A. తప్పనిసరిగా సలహా ఇవ్వాలి
B. ఇవ్వవచ్చు లేదా తిరస్కరించవచ్చు
C. ఎప్పుడూ ఇవ్వకూడదు
D. ప్రధానమంత్రి అనుమతితో మాత్రమే ఇవ్వాలి
Answer & explanation
Correct: A — తప్పనిసరిగా సలహా ఇవ్వాలి
ఆర్టికల్ 143(1) కింద (ప్రజా ప్రాముఖ్యత ఉన్న చట్ట/వాస్తవ ప్రశ్నలు) సుప్రీంకోర్టు సలహా ఇవ్వవచ్చు లేదా తిరస్కరించవచ్చు; 143(2) కింద (రాజ్యాంగం ముందు కుదిరిన ఒప్పందాలు) తప్పనిసరిగా సలహా ఇవ్వాలి. రెండు సందర్భాల్లోనూ సలహా కట్టుబాటు కాదు.
సలహా (Advisory) కేసులను కనీసం ఎంత మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారిస్తుంది (ఆర్టికల్ 145(3))?
A. 3
B. 5
C. 7
D. 9
Answer & explanation
Correct: B — 5
ఆర్టికల్ 145(3) ప్రకారం రాజ్యాంగ వ్యాఖ్యానానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, ఆర్టికల్ 143 కింద సలహా కేసులను కనీసం 5 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారిస్తుంది.
రివ్యూ పిటిషన్ తిరస్కరణ తర్వాత చివరి అవకాశంగా వచ్చే "క్యూరేటివ్ పిటిషన్" ను ఏ కేసులో సుప్రీంకోర్టు తెచ్చింది?
A. కేశవానంద భారతి కేసు (1973)
B. మేనకా గాంధీ కేసు (1978)
C. రూపా అశోక్ హుర్రా కేసు (2002)
D. ఎస్.ఆర్. బొమ్మై కేసు (1994)
Answer & explanation
Correct: C — రూపా అశోక్ హుర్రా కేసు (2002)
క్యూరేటివ్ పిటిషన్ విధానాన్ని సుప్రీంకోర్టు రూపా అశోక్ హుర్రా కేసు (2002) లో తెచ్చింది. ఇది రివ్యూ పిటిషన్ (ఆర్టికల్ 137) కూడా తిరస్కరించిన తర్వాత చివరి అవకాశం.
కోర్టు ధిక్కార చట్టం 1971 ప్రకారం ధిక్కారానికి గరిష్ఠ శిక్ష ఎంత?
A. 1 సంవత్సరం జైలు
B. 3 సంవత్సరాల జైలు
C. జరిమానా మాత్రమే, జైలు లేదు
D. 6 నెలల వరకు సాధారణ జైలు లేదా రూ.2,000 వరకు జరిమానా లేదా రెండూ
Answer & explanation
Correct: D — 6 నెలల వరకు సాధారణ జైలు లేదా రూ.2,000 వరకు జరిమానా లేదా రెండూ
కోర్టు ధిక్కార చట్టం 1971 ప్రకారం ధిక్కారానికి 6 నెలల వరకు సాధారణ జైలు లేదా రూ.2,000 వరకు జరిమానా లేదా రెండూ విధించవచ్చు. ధిక్కారం సివిల్ (ఉత్తర్వులు పాటించకపోవడం), క్రిమినల్ (కోర్టు గౌరవాన్ని దెబ్బతీయడం) అని రెండు రకాలు.