Free practice MCQs with answers and explanations for సుప్రీంకోర్టు (Supreme Court) (న్యాయవ్యవస్థ (Judiciary)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ప్రస్తుతం (2019 చట్టం ప్రకారం) సుప్రీంకోర్టులో CJI తో కలిపి న్యాయమూర్తుల సంఖ్య ఎంత?
A. 34
B. 31
C. 26
D. 8
Answer & explanation
Correct: A — 34
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను పార్లమెంటు పెంచే అధికారం కలిగి ఉంది: 1950 – 8, 1956 – 11, 1960 – 14, 1977 – 18, 1986 – 26, 2008 – 31, 2019 – 34 (CJI తో కలిపి).
సుప్రీంకోర్టుకు ముందున్న ఫెడరల్ కోర్టు ఏ సంవత్సరంలో, ఏ చట్టం ప్రకారం ఏర్పాటైంది?
A. 1947; భారత స్వాతంత్ర్య చట్టం
B. 1919; మాంటేగ్–చెమ్స్‌ఫర్డ్ చట్టం
C. 1937; భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935
D. 1861; భారత హైకోర్టుల చట్టం
Answer & explanation
Correct: C — 1937; భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935
ఫెడరల్ కోర్టు 1937లో భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 ప్రకారం ఏర్పాటైంది; సుప్రీంకోర్టు 28 జనవరి 1950న దాని స్థానంలో వచ్చింది. న్యాయమూర్తుల సంఖ్య పెరుగుదల అధికారం పార్లమెంటుది; 2019 చట్టం ద్వారా 34 కు పెరిగింది.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి కావడానికి ఆర్టికల్ 124(3) లోని అర్హతలు ఏవి?
A. భారత పౌరుడై, 10 ఏళ్లు జిల్లా జడ్జి
B. భారత పౌరుడై, కనీసం 35 ఏళ్ల వయస్సు
C. భారత పౌరుడై, 15 ఏళ్లు హైకోర్టు జడ్జి
D. భారత పౌరుడై, 5 ఏళ్లు హైకోర్టు జడ్జి లేదా 10 ఏళ్లు హైకోర్టు అడ్వకేట్ లేదా ప్రముఖ న్యాయ నిపుణుడు
Answer & explanation
Correct: D — భారత పౌరుడై, 5 ఏళ్లు హైకోర్టు జడ్జి లేదా 10 ఏళ్లు హైకోర్టు అడ్వకేట్ లేదా ప్రముఖ న్యాయ నిపుణుడు
ఆర్టికల్ 124(3) ప్రకారం భారత పౌరుడై, కనీసం 5 ఏళ్లు హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా లేదా 10 ఏళ్లు హైకోర్టు న్యాయవాదిగా పనిచేసి ఉండాలి, లేదా రాష్ట్రపతి దృష్టిలో ప్రముఖ న్యాయ నిపుణుడు అయి ఉండాలి. కనీస వయస్సు నిర్ణయించలేదు.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి విరమణ తర్వాత ప్రాక్టీస్ గురించి సరైనది ఏది?
A. హైకోర్టుల్లో ప్రాక్టీస్ చేయవచ్చు
B. భారతదేశంలో ఏ కోర్టులోనూ ప్రాక్టీస్ చేయరాదు
C. సుప్రీంకోర్టులో మాత్రం చేయవచ్చు
D. అదే రాష్ట్ర హైకోర్టులో చేయవచ్చు
Answer & explanation
Correct: B — భారతదేశంలో ఏ కోర్టులోనూ ప్రాక్టీస్ చేయరాదు
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి విరమణ తర్వాత భారతదేశంలో ఏ కోర్టులోనూ ప్రాక్టీస్ చేయరాదు. హైకోర్టు న్యాయమూర్తి విషయంలో మాత్రం తాను పనిచేసిన అదే హైకోర్టులో తప్ప ఇతర కోర్టుల్లో ప్రాక్టీస్ చేయవచ్చు (ఆర్టికల్ 220).
రెండవ జడ్జెస్ కేసు (1993) ప్రకారం నియామకాల్లో "సంప్రదింపు (Consultation)" అంటే ఏమిటి?
A. కేవలం అభిప్రాయం కోరడం
B. ప్రభుత్వ నిర్ణయమే అంతిమం
C. అంగీకారం (Concurrence)
D. ఏ అర్థమూ లేదు
Answer & explanation
Correct: C — అంగీకారం (Concurrence)
రెండవ జడ్జెస్ కేసు (1993) మొదటి తీర్పును మార్చి "సంప్రదింపు" అంటే "అంగీకారమే" అని చెప్పింది; CJI ఇద్దరు సీనియర్ న్యాయమూర్తులతో సంప్రదించి సిఫార్సు చేయాలి – కొలీజియం ఇక్కడే మొదలైంది.
మూడవ జడ్జెస్ కేసు (1998) ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు నియామకాలకు కొలీజియం ఎవరితో కూడి ఉంటుంది?
A. CJI + 2 సీనియర్ న్యాయమూర్తులు
B. CJI + కేంద్ర న్యాయశాఖ మంత్రి
C. CJI + అటార్నీ జనరల్
D. CJI + 4 సీనియర్ న్యాయమూర్తులు
Answer & explanation
Correct: D — CJI + 4 సీనియర్ న్యాయమూర్తులు
మూడవ జడ్జెస్ కేసు (1998) – రాష్ట్రపతి ఆర్టికల్ 143 కింద అడిగిన సలహా – ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు నియామకాలకు కొలీజియం CJI + 4 సీనియర్ న్యాయమూర్తులు; హైకోర్టు నియామకాలకు CJI + 2 సీనియర్ న్యాయమూర్తులు.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించడానికి పార్లమెంటు ఎంత మెజారిటీతో తీర్మానం ఆమోదించాలి?
A. ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ
B. సాధారణ మెజారిటీ
C. మొత్తం సభ్యుల్లో 3/4 మెజారిటీ
D. సగం రాష్ట్ర శాసనసభల ఆమోదం
Answer & explanation
Correct: A — ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ
ఆర్టికల్ 124(4) ప్రకారం ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3 మెజారిటీ (ప్రత్యేక మెజారిటీ) తో, ఒకే సమావేశంలో రెండు సభలూ తీర్మానాన్ని ఆమోదించాలి.
న్యాయమూర్తుల (విచారణ) చట్టం 1968 ప్రకారం తొలగింపు తీర్మానానికి ఎంత మంది సభ్యుల సంతకాలు అవసరం?
A. లోక్‌సభలో 50, రాజ్యసభలో 25
B. లోక్‌సభలో కనీసం 100 మంది లేదా రాజ్యసభలో కనీసం 50 మంది
C. లోక్‌సభలో 200, రాజ్యసభలో 100
D. రెండు సభల్లో చెరో 10 మంది
Answer & explanation
Correct: B — లోక్‌సభలో కనీసం 100 మంది లేదా రాజ్యసభలో కనీసం 50 మంది
న్యాయమూర్తుల (విచారణ) చట్టం 1968 ప్రకారం తీర్మానంపై లోక్‌సభలో కనీసం 100 మంది లేదా రాజ్యసభలో కనీసం 50 మంది సంతకం చేయాలి; స్పీకర్/ఛైర్మన్ అంగీకరిస్తే 3 సభ్యుల విచారణ కమిటీ ఏర్పడుతుంది.