ముఖ్యమైన PIL కేసులు – విశాఖ, ఎం.సి. మెహతా (Landmark PIL Cases)
Free practice MCQs with answers and explanations for ముఖ్యమైన PIL కేసులు – విశాఖ, ఎం.సి. మెహతా (Landmark PIL Cases) in న్యాయ సమీక్ష & ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (Judicial Review & PIL). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ఎం.సి. మెహతా ఓలియం గ్యాస్ లీక్ కేసు (1986) లో సుప్రీంకోర్టు ప్రవేశపెట్టిన సూత్రం ఏది?
A. భవిష్యత్ రద్దు
B. మౌలిక స్వరూపం
C. సంపూర్ణ బాధ్యత (Absolute Liability)
D. గ్రహణ సిద్ధాంతం
Answer & explanation
Correct: C — సంపూర్ణ బాధ్యత (Absolute Liability)
ఢిల్లీలోని శ్రీరామ్ ఫుడ్ & ఫెర్టిలైజర్స్ ప్లాంట్ గ్యాస్ లీక్ కేసులో కోర్టు "సంపూర్ణ బాధ్యత (Absolute Liability)" సూత్రాన్ని ప్రవేశపెట్టింది. ఎం.సి. మెహతా PIL లు పర్యావరణానికి సంబంధించినవి.
పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణ చట్టం (POSH) 2013 కు ఆధారమైన తీర్పు ఏది?
A. ఎం.సి. మెహతా (1986)
B. ఓల్గా టెల్లిస్ (1985)
C. ప్రకాశ్ సింగ్ (2006)
D. విశాఖ vs రాజస్థాన్ (1997)
Answer & explanation
Correct: D — విశాఖ vs రాజస్థాన్ (1997)
విశాఖ మార్గదర్శకాలు (1997) పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణకు ఇచ్చిన తీర్పు; వీటి ఆధారంగా POSH చట్టం 2013 వచ్చింది. చట్టం లేనప్పుడు అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు (CEDAW) ఆధారంగా మార్గదర్శకాలు ఇచ్చారు.
తాజ్ మహల్‌ను కాలుష్యం నుండి కాపాడటానికి పరిశ్రమలపై ఆంక్షలు విధించిన కేసు ఏది?
A. ఓల్గా టెల్లిస్ కేసు (1985)
B. విశాఖ కేసు (1997)
C. ప్రకాశ్ సింగ్ కేసు (2006)
D. ఎం.సి. మెహతా – తాజ్ ట్రెపీజియం కేసు (1996)
Answer & explanation
Correct: D — ఎం.సి. మెహతా – తాజ్ ట్రెపీజియం కేసు (1996)
ఎం.సి. మెహతా వేసిన పర్యావరణ PIL లలో తాజ్ ట్రెపీజియం కేసు (1996) తాజ్ మహల్‌ను కాలుష్యం నుండి కాపాడటానికి పరిశ్రమలపై ఆంక్షలకు సంబంధించింది. గంగా కాలుష్య కేసులో చర్మశుద్ధి పరిశ్రమల మూసివేత జరిగింది.
పోలీసు సంస్కరణలపై 7 ఆదేశాలు (DGP కనీస పదవీకాలం, రాష్ట్ర భద్రతా కమిషన్ వంటివి) ఇచ్చిన కేసు ఏది?
A. ప్రకాశ్ సింగ్ కేసు (2006)
B. వినీత్ నారాయణ్ కేసు (1997)
C. లక్ష్మీకాంత్ పాండే కేసు (1984)
D. పరమానంద్ కటారా కేసు (1989)
Answer & explanation
Correct: A — ప్రకాశ్ సింగ్ కేసు (2006)
ప్రకాశ్ సింగ్ కేసు (2006) లో పోలీసు సంస్కరణలపై 7 ఆదేశాలు వచ్చాయి. వినీత్ నారాయణ్ కేసు (1997) CBI స్వతంత్రత, CVC చట్టబద్ధతకు మార్గదర్శకాలు ఇచ్చింది; లక్ష్మీకాంత్ పాండే కేసు విదేశీయుల దత్తతకు సంబంధించినది.
విశాఖ కేసు పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణకు సంబంధించింది; పర్యావరణ PIL లు ఎం.సి. మెహతా వేశారు. గుర్తుంచుకునే చిట్కా: మెహతా – పర్యావరణం; విశాఖ – మహిళలు; ఓల్గా – జీవనోపాధి; ఉన్నికృష్ణన్ – విద్య; ప్రకాశ్ సింగ్ – పోలీసు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) ఎం.సి. మెహతా ఓలియం గ్యాస్ కేసు (1986) లో సంపూర్ణ బాధ్యత సూత్రం వచ్చింది. 2) ప్రకాశ్ సింగ్ కేసు (2006) పోలీసు సంస్కరణలపై 7 ఆదేశాలు ఇచ్చింది. 3) పరమానంద్ కటారా కేసు (1989) జీవనోపాధి హక్కుకు సంబంధించింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. పరమానంద్ కటారా కేసు (1989) లో ప్రమాదంలో గాయపడిన వారికి అత్యవసర వైద్యం ఇవ్వడం ప్రతి డాక్టర్ బాధ్యత అని చెప్పింది; జీవనోపాధి హక్కు ఓల్గా టెల్లిస్ (1985). కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు.