Free practice MCQs with answers and explanations for న్యాయ సమీక్షకు రాజ్యాంగ ఆధారాలు – ఆర్టికల్ 13 & ఇతరాలు (Constitutional Provisions for Judicial Review) in న్యాయ సమీక్ష & ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (Judicial Review & PIL). Tap an option to check instantly.
Correct: B — ఆర్టికల్ 13
ఆర్టికల్ 13 ప్రాథమిక హక్కులకు విరుద్ధమైన చట్టాలు ఆ మేరకు చెల్లవని చెబుతుంది; ఇదే న్యాయ సమీక్షకు ప్రధాన ఆధారం. ఆర్టికల్ 32 (సుప్రీంకోర్టు), 226 (హైకోర్టు) రిట్ అధికారాలు కూడా దీనికి తోడ్పడతాయి.
Revise related study notesCorrect: C — 24వ సవరణ (1971)
గోలక్‌నాథ్ తీర్పులో రాజ్యాంగ సవరణ కూడా ఆర్టికల్ 13 కింద "చట్టమే" అని కోర్టు చెప్పింది. దాన్ని మార్చడానికి 24వ సవరణ (1971) ఆర్టికల్ 13(4), 368(3) చేర్చి సవరణ "చట్టం" కాదని స్పష్టం చేసింది.
Revise related study notesCorrect: A — ఆర్డినెన్స్, ఉత్తర్వు, బై-లా, నియమం, నోటిఫికేషన్, ఆచారం
ఆర్టికల్ 13(3) ప్రకారం "చట్టం" అంటే ఆర్డినెన్స్, ఉత్తర్వు, బై-లా, నియమం, నోటిఫికేషన్, ఆచారం (Custom) కూడా. రాజ్యాంగ సవరణ మాత్రం ఆర్టికల్ 13(4) ప్రకారం "చట్టం" కాదు.
Revise related study notesCorrect: B — పార్లమెంటు, రాష్ట్ర శాసనసభల కార్యకలాపాల విధానం
ఆర్టికల్ 122 (పార్లమెంటు), 212 (రాష్ట్ర శాసనసభలు) ప్రకారం సభల కార్యకలాపాల విధానాన్ని కోర్టులు ప్రశ్నించరాదు. ఇవి న్యాయ సమీక్షకు పరిమితులు; ఆర్టికల్ 361 రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లకు రక్షణ ఇస్తుంది.
Revise related study notesCorrect: C — కేంద్ర చట్టం (ఆర్టికల్ 254)
ఆర్టికల్ 251, 254 ప్రకారం కేంద్ర, రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య వైరుధ్యం వస్తే కేంద్ర చట్టమే చెల్లుతుంది. ఆర్టికల్ 246 కేంద్ర, రాష్ట్ర శాసన అధికారాలను విభజిస్తుంది; పరిధి దాటిన చట్టాన్ని కోర్టు రద్దు చేస్తుంది.
Revise related study notesCorrect: A — ఆర్టికల్ 226
ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టుకు రిట్లు ఇచ్చే అధికారం – న్యాయ సమీక్షకు ఆధారం, పరిమితి కాదు. ఆర్టికల్ 361 (రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లకు రక్షణ), 122 (పార్లమెంటు కార్యకలాపాలు), 31B (9వ షెడ్యూల్ రక్షణ) న్యాయ సమీక్షకు పరిమితులుగా పరిగణిస్తారు.
Revise related study notesCorrect: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. ఆర్టికల్ 13(4) ను 24వ సవరణ (1971) చేర్చింది, 42వ సవరణ కాదు; కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు. 24వ సవరణ గోలక్‌నాథ్ తీర్పుకు ప్రతిస్పందనగా సవరణ "చట్టం" కాదని స్పష్టం చేయడానికి ఈ క్లాజును చేర్చింది.
Revise related study notesCorrect: C — ఆర్టికల్ 76 (అటార్నీ జనరల్)
ఆర్టికల్ 13 (హక్కులకు విరుద్ధ చట్టాలు చెల్లవు), 32 (సుప్రీంకోర్టు రిట్లు), 226 (హైకోర్టు రిట్లు) న్యాయ సమీక్షకు ఆధారాలు. ఆర్టికల్ 76 అటార్నీ జనరల్ గురించి, న్యాయ సమీక్షతో సంబంధం లేదు.
Revise related study notes