కేంద్ర అధికార భాష – ఆర్టికల్ 343 (Official Language of the Union)
Free practice MCQs with answers and explanations for కేంద్ర అధికార భాష – ఆర్టికల్ 343 (Official Language of the Union) in అధికార భాష & ప్రత్యేక నిబంధనలు (Official Language). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం కేంద్ర (Union) అధికార భాష ఏది?
A. ఇంగ్లీష్ మాత్రమే
B. సంస్కృతం
C. హిందుస్తానీ (ఉర్దూ లిపి)
D. దేవనాగరి లిపిలో హిందీ
Answer & explanation
Correct: D — దేవనాగరి లిపిలో హిందీ
ఆర్టికల్ 343(1) ప్రకారం కేంద్ర అధికార భాష దేవనాగరి లిపిలో హిందీ. అధికారిక అవసరాలకు అంకెలు భారతీయ అంకెల అంతర్జాతీయ రూపం (1, 2, 3...). 15 ఏళ్లు ఇంగ్లీష్ కూడా కొనసాగుతుందని ఆర్టికల్ 343(2) చెప్పింది.
అధికార భాషకు సంబంధించిన నిబంధనలు రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగంలో, ఏ ఆర్టికల్స్‌లో ఉన్నాయి?
A. భాగం XVII, ఆర్టికల్స్ 343–351
B. భాగం XVI, ఆర్టికల్స్ 330–342A
C. భాగం XVIII, ఆర్టికల్స్ 352–360
D. భాగం XXI, ఆర్టికల్స్ 369–392
Answer & explanation
Correct: A — భాగం XVII, ఆర్టికల్స్ 343–351
అధికార భాష (Official Language) నిబంధనలు భాగం XVII లో ఆర్టికల్స్ 343 నుండి 351 వరకు ఉన్నాయి. భాగం XVI SC/ST లకు ప్రత్యేక నిబంధనలు, భాగం XVIII అత్యవసర పరిస్థితి, భాగం XXI తాత్కాలిక & ప్రత్యేక నిబంధనలు (ఆర్టికల్ 371 సహా).
రాజ్యాంగం హిందీని "అధికార భాష" అంది కానీ "జాతీయ భాష" అని ఎక్కడా చెప్పలేదు; భారతదేశానికి రాజ్యాంగపరంగా జాతీయ భాష లేదు. ఇది పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే ప్రశ్న.
హిందీ దినోత్సవం (Hindi Diwas) ను ఏ తేదీన జరుపుకుంటారు?
A. జనవరి 10
B. ఆగస్టు 29
C. సెప్టెంబర్ 14
D. ఫిబ్రవరి 21
Answer & explanation
Correct: C — సెప్టెంబర్ 14
1949 సెప్టెంబర్ 14న రాజ్యాంగ సభ హిందీని అధికార భాషగా ఆమోదించింది; అందుకే ఆ రోజు హిందీ దినోత్సవం. జనవరి 10 ప్రపంచ హిందీ దినోత్సవం, ఆగస్టు 29 తెలుగు భాషా దినోత్సవం, ఫిబ్రవరి 21 అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవం.
రాజ్యాంగం అమలైన తేదీ నుండి కేంద్ర అధికారిక పనులకు ఇంగ్లీష్‌ను ఎన్ని సంవత్సరాలు కొనసాగించాలని ఆర్టికల్ 343(2) చెప్పింది?
A. 10 సంవత్సరాలు
B. 25 సంవత్సరాలు
C. 5 సంవత్సరాలు
D. 15 సంవత్సరాలు
Answer & explanation
Correct: D — 15 సంవత్సరాలు
ఆర్టికల్ 343(2) ప్రకారం రాజ్యాంగం అమలైన నాటి నుండి 15 సంవత్సరాలు (1965 వరకు) ఇంగ్లీష్ కేంద్ర అధికారిక పనులకు కొనసాగుతుంది. 15 ఏళ్ల తర్వాత కూడా పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా కొనసాగించవచ్చని ఆర్టికల్ 343(3) చెప్పింది.
భాగం XVII నిబంధనలు ఏ సూత్రం (ఫార్ములా) ఆధారంగా తయారయ్యాయి?
A. మున్షీ–అయ్యంగార్ సూత్రం
B. సర్కారియా సూత్రం
C. త్రిభాషా సూత్రం
D. ఆరు సూత్రాల పథకం
Answer & explanation
Correct: A — మున్షీ–అయ్యంగార్ సూత్రం
కె.ఎం. మున్షీ, ఎన్. గోపాలస్వామి అయ్యంగార్ రూపొందించిన రాజీ సూత్రం (Munshi–Ayyangar Formula) ఆధారంగా భాగం XVII నిబంధనలు తయారయ్యాయి. త్రిభాషా సూత్రం విద్యకు, ఆరు సూత్రాల పథకం AP ఉద్యోగ, విద్యా అంశాలకు సంబంధించినవి.
ఆర్టికల్ 343 గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) కేంద్ర అధికార భాష దేవనాగరి లిపిలో హిందీ. 2) అంకెలు భారతీయ అంకెల అంతర్జాతీయ రూపంలో ఉంటాయి. 3) రాజ్యాంగం హిందీని జాతీయ భాషగా ప్రకటించింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. రాజ్యాంగం హిందీని అధికార భాష అంది, జాతీయ భాష అని ఎక్కడా చెప్పలేదు; కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు. ఆర్టికల్ 343(1) కేంద్ర అధికార భాషను, లిపిని, అంకెల రూపాన్ని నిర్దేశిస్తుంది; 343(2) 15 ఏళ్లు ఇంగ్లీష్ కొనసాగింపును చెబుతుంది.
భాగం XVII నిర్మాణానికి సంబంధించిన కింది జతలలో సరైనది కానిది ఏది?
A. అధ్యాయం 3 – ప్రాంతీయ భాషలు (ఆర్టికల్ 345–347)
B. అధ్యాయం 1 – కేంద్ర భాష (ఆర్టికల్ 343, 344)
C. అధ్యాయం 3 – సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల భాష (ఆర్టికల్ 348, 349)
D. అధ్యాయం 4 – ప్రత్యేక ఆదేశాలు (ఆర్టికల్ 350, 350A, 350B, 351)
Answer & explanation
Correct: A — అధ్యాయం 3 – ప్రాంతీయ భాషలు (ఆర్టికల్ 345–347)
ప్రాంతీయ భాషలు (ఆర్టికల్ 345–347) అధ్యాయం 2 లో ఉన్నాయి; అధ్యాయం 3 సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల భాష (348, 349). కాబట్టి "అధ్యాయం 3 – ప్రాంతీయ భాషలు" జత తప్పు.