అధికార భాష & ప్రత్యేక నిబంధనలు (Official Language) · Practice MCQs

Correct: D — దేవనాగరి లిపిలో హిందీ

ఆర్టికల్ 343(1) ప్రకారం కేంద్ర అధికార భాష దేవనాగరి లిపిలో హిందీ. అధికారిక అవసరాలకు అంకెలు భారతీయ అంకెల అంతర్జాతీయ రూపం (1, 2, 3...). 15 ఏళ్లు ఇంగ్లీష్ కూడా కొనసాగుతుందని ఆర్టికల్ 343(2) చెప్పింది.

Correct: A — భాగం XVII, ఆర్టికల్స్ 343–351

అధికార భాష (Official Language) నిబంధనలు భాగం XVII లో ఆర్టికల్స్ 343 నుండి 351 వరకు ఉన్నాయి. భాగం XVI SC/ST లకు ప్రత్యేక నిబంధనలు, భాగం XVIII అత్యవసర పరిస్థితి, భాగం XXI తాత్కాలిక & ప్రత్యేక నిబంధనలు (ఆర్టికల్ 371 సహా).

Correct: B — అధికార భాష (Official Language)

రాజ్యాంగం హిందీని "అధికార భాష" అంది కానీ "జాతీయ భాష" అని ఎక్కడా చెప్పలేదు; భారతదేశానికి రాజ్యాంగపరంగా జాతీయ భాష లేదు. ఇది పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే ప్రశ్న.

Correct: C — సెప్టెంబర్ 14

1949 సెప్టెంబర్ 14న రాజ్యాంగ సభ హిందీని అధికార భాషగా ఆమోదించింది; అందుకే ఆ రోజు హిందీ దినోత్సవం. జనవరి 10 ప్రపంచ హిందీ దినోత్సవం, ఆగస్టు 29 తెలుగు భాషా దినోత్సవం, ఫిబ్రవరి 21 అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవం.

Correct: D — 15 సంవత్సరాలు

ఆర్టికల్ 343(2) ప్రకారం రాజ్యాంగం అమలైన నాటి నుండి 15 సంవత్సరాలు (1965 వరకు) ఇంగ్లీష్ కేంద్ర అధికారిక పనులకు కొనసాగుతుంది. 15 ఏళ్ల తర్వాత కూడా పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా కొనసాగించవచ్చని ఆర్టికల్ 343(3) చెప్పింది.

Correct: A — ఆర్టికల్ 344

ఆర్టికల్ 344 ప్రకారం రాజ్యాంగం అమలైన 5 ఏళ్లకు, 10 ఏళ్లకు రాష్ట్రపతి అధికార భాషా కమిషన్‌ను నియమించాలి. ఇది హిందీ వాడకం పెంపు, ఇంగ్లీష్ వాడకం తగ్గింపుపై సిఫారసులు చేస్తుంది.

Correct: B — బి.జి. ఖేర్

బి.జి. ఖేర్ అధ్యక్షతన 1955లో అధికార భాషా కమిషన్ ఏర్పాటైంది (నివేదిక 1956). దాని నివేదికను పరిశీలించిన పార్లమెంటరీ కమిటీకి అధ్యక్షుడు గోవింద్ వల్లభ్ పంత్; ఫజల్ అలీ రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ అధ్యక్షుడు.

Correct: C — 1963

అధికార భాషా చట్టం, 1963 ప్రకారం 1965 తర్వాత కూడా హిందీతో పాటు ఇంగ్లీష్‌ను కేంద్ర అధికారిక పనులకు, పార్లమెంటు కార్యకలాపాలకు కొనసాగించవచ్చు. 1967 సవరణ ద్వారా హిందీయేతర రాష్ట్రాలన్నీ అంగీకరించే వరకు ఇంగ్లీష్ కొనసాగుతుందని హామీ ఇచ్చారు.

Correct: D — ఆర్టికల్ 345

ఆర్టికల్ 345 ప్రకారం రాష్ట్ర శాసనసభ చట్టం ద్వారా ఒకటి లేదా అంతకంటే ఎక్కువ భాషలను లేదా హిందీని రాష్ట్ర అధికార భాషగా స్వీకరించవచ్చు. అలా చేసే వరకు ఇంగ్లీష్ కొనసాగుతుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికార భాషా చట్టం 1966 ప్రకారం తెలుగు అధికార భాష.

Correct: A — ఇంగ్లీష్

ఆర్టికల్ 348 ప్రకారం పార్లమెంటు వేరే చట్టం చేసే వరకు సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టుల కార్యకలాపాలు ఇంగ్లీష్‌లో జరుగుతాయి; బిల్లులు, చట్టాలు, ఆర్డినెన్సుల అధికారిక పాఠం (Authoritative Text) కూడా ఇంగ్లీష్‌లోనే.