Free practice MCQs with answers and explanations for విశాఖ, పుట్టస్వామి, నవతేజ్ జోహర్ – హక్కుల తీర్పులు (Vishaka, Puttaswamy Privacy, Navtej Johar) in ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణకు మార్గదర్శకాలు ఇచ్చిన కేసు ఏది?
A. పుట్టస్వామి కేసు
B. నవతేజ్ జోహర్ కేసు
C. విశాఖ vs రాజస్థాన్ రాష్ట్రం (1997)
D. షాయరా బానో కేసు
Answer & explanation
Correct: C — విశాఖ vs రాజస్థాన్ రాష్ట్రం (1997)
విశాఖ కేసు (1997) లో సుప్రీంకోర్టు పని ప్రదేశాల్లో మహిళలపై లైంగిక వేధింపుల నివారణకు "విశాఖ మార్గదర్శకాలు" ఇచ్చింది. తర్వాత దీని ఆధారంగా POSH చట్టం 2013 వచ్చింది. భన్వరీ దేవిపై జరిగిన దాడి ఈ కేసుకు నేపథ్యం.
గోప్యత హక్కు (Right to Privacy) ను ఆర్టికల్ 21 కింద ప్రాథమిక హక్కుగా గుర్తించిన కేసు ఏది?
A. విశాఖ vs రాజస్థాన్ (1997)
B. మేనకా గాంధీ (1978)
C. శ్రేయా సింఘాల్ (2015)
D. జస్టిస్ కె.ఎస్. పుట్టస్వామి vs భారత ప్రభుత్వం (2017)
Answer & explanation
Correct: D — జస్టిస్ కె.ఎస్. పుట్టస్వామి vs భారత ప్రభుత్వం (2017)
పుట్టస్వామి కేసు (24 ఆగస్టు 2017) లో 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా గోప్యత హక్కు ఆర్టికల్ 21 కింద ప్రాథమిక హక్కు అని ప్రకటించింది. ఇది ఎం.పి. శర్మ, ఖరక్ సింగ్ తీర్పుల్లోని విరుద్ధ భాగాలను తోసిపుచ్చింది.
నవతేజ్ సింగ్ జోహర్ vs భారత ప్రభుత్వం (2018) కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఏ నిబంధన భాగాన్ని కొట్టివేసింది?
A. ఇద్దరు వయోజనుల ఇష్టపూర్వక స్వలింగ సంబంధాలను నేరంగా చూసే IPC సెక్షన్ 377 భాగం
B. IPC సెక్షన్ 497 (వ్యభిచారం)
C. IT చట్టం సెక్షన్ 66A
D. CrPC సెక్షన్ 125
Answer & explanation
Correct: A — ఇద్దరు వయోజనుల ఇష్టపూర్వక స్వలింగ సంబంధాలను నేరంగా చూసే IPC సెక్షన్ 377 భాగం
నవతేజ్ జోహర్ కేసులో 5 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఇద్దరు వయోజనుల మధ్య ఇష్టపూర్వక స్వలింగ సంబంధాలను నేరంగా పరిగణించే సెక్షన్ 377 భాగాన్ని కొట్టివేసింది. సెక్షన్ 497 ను జోసెఫ్ షైన్ (2018), సెక్షన్ 66A ను శ్రేయా సింఘాల్ (2015) కేసులు రద్దు చేశాయి.
పుట్టస్వామి కేసు (2017) గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా తీర్పు ఇచ్చింది. 2) ఎం.పి. శర్మ, ఖరక్ సింగ్ తీర్పుల్లోని విరుద్ధ భాగాన్ని తోసిపుచ్చింది. 3) గోప్యత హక్కు ఆర్టికల్ 19 లో మాత్రమే ఉంది అని చెప్పింది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
పుట్టస్వామి కేసులో 9 మంది ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా గోప్యత హక్కు ఆర్టికల్ 21 కింద ప్రాథమిక హక్కు అని చెప్పింది (ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి). "ఆర్టికల్ 19 లో మాత్రమే" అనేది తప్పు.
ఆధునిక హక్కుల తీర్పులకు సంబంధించిన కింది జతలలో సరైనది కానిది ఏది?
A. శ్రేయా సింఘాల్ (2015) – IT చట్టం సెక్షన్ 66A రద్దు
B. షాయరా బానో (2017) – IPC సెక్షన్ 377 పాక్షిక రద్దు
C. NALSA (2014) – ట్రాన్స్‌జెండర్లకు మూడో లింగ గుర్తింపు
D. జోసెఫ్ షైన్ (2018) – వ్యభిచార నేరం (IPC సెక్షన్ 497) రద్దు
Answer & explanation
Correct: B — షాయరా బానో (2017) – IPC సెక్షన్ 377 పాక్షిక రద్దు
షాయరా బానో (2017) తక్షణ ట్రిపుల్ తలాక్ రాజ్యాంగ విరుద్ధమని తీర్పు ఇచ్చింది; IPC సెక్షన్ 377 పాక్షిక రద్దు నవతేజ్ సింగ్ జోహర్ (2018) కేసులో జరిగింది. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు.